Category Archives: ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΝΑΔΡΟΜΕΣ

Τα ένοχα μυστικά της Σοβιετικής Ένωσης


02

Η κομμουνιστική Ρωσία και οι συγκαλύψεις που άφησαν εποχή! Η Σοβιετική Ρωσία είναι γνωστή για πολλά πράγματα, με την αμφιλεγόμενη φύση του κομμουνιστικού καθεστώτος να εγείρει ακόμα και σήμερα συζητήσεις και έριδες.

Ένα ωστόσο είναι αναμφίβολο: η μυστικοπάθεια με την οποία περιέβαλαν οι Σοβιετικοί τα πεπραγμένα τους!

Πέπλο μυστηρίου και αποσιώπηση καλύπτουν πολλά από τα γεγονότα που συνέβησαν στον άλλοτε ερμητικό κόσμο του Παραπετάσματος, με τη Δύση να πληροφορείται δεκαετίες αργότερα μια σειρά από κολοσσιαία γεγονότα, που μας αφήνουν να διερωτόμαστε πώς στο καλό κατάφεραν να τα συγκαλύψουν.

Ήταν βέβαια και τα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου, που συσκότιζαν τις δράσεις ακόμα περισσότερο, συντελώντας σε μια κοινωνία που πρυτάνευε η μυστικοπάθεια.

Ας δούμε λοιπόν μια σειρά από γεγονότα που παρέμειναν στην αφάνεια για πολλά πολλά χρόνια…

Η χειρότερη πυρηνική καταστροφή του κόσμου (της εποχής)

Αν ζούσαμε στη δεκαετία του ’60 και συζητούσαμε για τα χειρότερα πυρηνικά δυστυχήματα του κόσμου, το πρώτο όνομα που θα μας ερχόταν στο μυαλό ήταν ο όλεθρος του Κιστίμ του 1957. Ο πυρηνικός σταθμός στην ομώνυμη πόλη της νότιας Ρωσίας παρουσίασε διαρροή, με τη βλάβη να μην μπορεί να διορθωθεί. Οι ιθύνοντες του εργοστασίου κατέβασαν λοιπόν απλά τους διακόπτες του, αφήνοντας τον σταθμό στην τύχη του για έναν ολόκληρο χρόνο! Η προοδευτική άνοδος της θερμοκρασίας θα προκαλούσε τελικά έκρηξη στον αντιδραστήρα, σπέρνοντας γενναίες δόσεις ραδιενέργειας σε μια ακτίνα 20.000 χιλιομέτρων. Οι εκτιμήσεις έκαναν λόγο για 270.000 ανθρώπους που εκτέθηκαν στη ραδιενέργεια, με τα σπίτια 11.000 ανθρώπων να γκρεμίζονται και περιοχές ολόκληρες να εκκενώνονται εσπευσμένα. Πότε έμαθε η υπόλοιπη ανθρωπότητα για το ζοφερό γεγονός; Το 1976, διά στόματος ρώσου απόδημου! Η CIA γνώριζε βέβαια για το πυρηνικό δυστύχημα, κράτησε ωστόσο το στόμα της κλειστό για τους δικούς της λόγους. Και έπρεπε να περιμένουμε μέχρι το 1989, τρία χρόνια μετά τον άλλο πυρηνικό όλεθρο του Τσερνόμπιλ, για να γίνουν γνωστές οι λεπτομέρειες της καταστροφής…

Το επανδρωμένο διαστημικό πρόγραμμα για την κατάκτηση της Σελήνης

Τον Μάιο του 1961, ο αμερικανός πρόεδρος Κένεντι ανακοίνωνε ότι μέχρι το τέλος της δεκαετίας οι ΗΠΑ θα έστελναν τον πρώτο άνθρωπο στο φεγγάρι. Η κατάκτηση του Διαστήματος ήταν ως τότε αποκλειστικά σοβιετική υπόθεση, με τους Ρώσους να έχουν σημειώσει μια σειρά από -ντροπιαστικές για τους Αμερικανούς- πρωτιές: το πρώτο αντικείμενο σε τροχιά γύρω από τη Γη, το πρώτο ζώο σε τροχιά, τον πρώτο άνθρωπο στο Διάστημα! Στις 20 Ιουλίου 1969 ωστόσο οι Αμερικανοί θα έπαιρναν το αίμα τους πίσω, νικώντας τους Σοβιετικούς στην κατάκτηση της Σελήνης. Μόνο που οι Ρώσοι επισήμως δεν είχαν χάσει, μιας και αρνούνταν ότι συμμετείχαν στην κούρσα για την πρώτη προσσελήνωση. Οι σοβιετικοί ισχυρισμοί ότι δεν διέθεταν ποτέ επανδρωμένο πρόγραμμα για την κατάκτηση του φεγγαριού θα γκρεμίζονταν μόλις το 1990, κι αυτό γιατί πάγια αρχή της ρωσικής μυστικοπάθειας ήταν να κρατά κάθε διαστημικό σχέδιο στο σκοτάδι μέχρι την επιτυχή του ολοκλήρωση. Κι όμως, είχαν πάρει μέρος στην ψυχροπολεμική κούρσα για τον πρώτο άνθρωπο στο φεγγάρι, με τις αποδείξεις να περικλείουν την κάψουλα Kosmos 434, που εκτοξεύτηκε το 1971 ως πειραματική σεληνιακή κάψουλα (και επέστρεψε στη γήινη ατμόσφαιρα τον Αύγουστο του 1981, κοντά στις ακτές της Αυστραλίας), δοκιμαστικές εκτοξεύσεις πρωτοτύπων, πειραματικές στολές (ήδη από το 1969) κ.ά. Για τους Σοβιετικούς πάντως τίποτα από αυτά δεν συνέβη, με το επανδρωμένο διαστημικό τους πρόγραμμα για τη Σελήνη να παύει επισήμως το 1976, σκύβοντας το κεφάλι ευλαβικά μπροστά στις έξι επιτυχημένες προσσεληνώσεις των Αμερικανών…

Μεγάλη -και καλά κρυμμένη- συλλογή τέχνης

Στη δεκαετία του 1990, δυτικοί δημοσιογράφοι και διπλωμάτες γνώρισαν από πρώτο χέρι ένα μουσείο κρυμμένο στην ουζμπεκική πόλη Νούκους. Το μουσείο φιλοξενούσε εκατοντάδες έργα τέχνης, ήδη από τις πρώτες μέρες του καθεστώτος Στάλιν, όταν οι σοβιετικοί καλλιτέχνες υποχρεώθηκαν να συμμορφωθούν με τα κομμουνιστικά ιδεώδη. Η «παρακμασμένη τέχνη της μπουρζουαζίας» έδωσε τη θέση της στον σοσιαλιστικό ρεαλισμό, με τα πρώιμα έργα να κινδυνεύουν να χαθούν οριστικά αν δεν ήταν ο παθιασμένος συλλέκτης Ιγκόρ Σαβίτσκι, ο οποίος έπεισε τους καλλιτέχνες και τις οικογένειές τους να του εμπιστευθούν τους θησαυρούς τους, οι οποίοι φυλάσσονταν σε μια πόλη περικυκλωμένη από έρημο εκατοντάδων χιλιομέτρων. Τι το κάνει επτασφράγιστο μυστικό; Μα το γεγονός ότι η συλλογή τέχνης ήταν καλά κρυμμένη όχι μόνο από τα αδιάκριτα μάτια του κόσμου, αλλά και από το ίδιο το σταλινικό καθεστώς! Διπλό μυστικό δηλαδή, κάτω από τις μύτες της πλέον μυστικοπαθούς διακυβέρνησης που γνώρισε ποτέ ο κόσμος…

Ο θάνατος του κοσμοναύτη

Αν το διαστημικό πρόγραμμα των Σοβιετικών δεν στεφόταν με επιτυχία, μία ήταν η ενδεδειγμένη κίνηση: η οριστική διαγραφή του! Στο πλαίσιο αυτό λοιπόν, οι Ρώσοι διέγραψαν από τα μητρώα τον πρώτο κοσμοναύτη που θα πέθαινε στο κυνήγι της κατάκτησης του Διαστήματος. Ο αστροναύτης Βαλεντίν Μπονταρένκο σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια άσκησης τον Μάρτιο του 1961, με την ύπαρξή του να γίνεται γνωστή στον υπόλοιπο κόσμο μόλις το 1982, την ώρα που αναγνωρίστηκε επισήμως από τους Σοβιετικούς το 1986. Ο άτυχος κοσμοναύτης έχασε τη ζωή του στη Γη, με τους Ρώσους να αρνούνται την ύπαρξή του για να αποφύγουν την κακή δημοσιότητα του γεγονότος. Μιλάμε άλλωστε για τα ζοφερά χρόνια του Ψυχρού Πολέμου…

Ένας από τους χειρότερους λιμούς της Ιστορίας

Η καταστροφή και ο όλεθρος που άφησε πίσω του ο μεγάλος λιμός του 1932-33 μπορεί να συγκριθεί μόνο με την τιτάνια προσπάθεια των Ρώσων να συγκαλύψουν το γεγονός τόσο σε διεθνές όσο και εθνικό επίπεδο! Η προσπάθεια ταχύτατης εκβιομηχάνισης μιας εν πολλοίς αγροτικής οικονομίας, και μια σειρά ακόμα κακών κυβερνητικών χειρισμών, θα οδηγούσαν στον θάνατο εκατομμυρίων ανθρώπων, κάνοντας τη λιμοκτονία καθημερινή πρακτική. Πώς θα μπορούσε όμως να κρυφτεί κάτι τέτοιο; Ήταν χάρη στις προσπάθειες συσκότισης και υποβάθμισης του γεγονότος από πλευράς Σοβιετικών, αλλά και στην ηθελημένη «άγνοια» των Δυτικών, που ο λιμός πέρασε στα «ψιλά» της Ιστορίας. Ο αμερικανικός και ευρωπαϊκός Τύπος δεν κάλυψαν ως όφειλε το τραγικό γεγονός, με την ταυτόχρονη μαεστρική προσπάθεια των Ρώσων να αποδίδει καπνούς: ο Στάλιν οργάνωσε μια σειρά προσεκτικά διαλεγμένων ξεναγήσεων για σημαίνοντες ξένους, εφοδιάζοντας τα καταστήματα με προμήθειες (με τον κόσμο που τα πλησίαζε να συλλαμβάνεται επιτόπου), ξεπλένοντας τους δρόμους και στήνοντας εν ολίγοις ένα θεατρικό σκηνικό. Ακόμα και οι περίοικοι αντικαταστάθηκαν από ξένοιαστους μπολσεβίκους, που υποδέχονταν με πλατιά χαμόγελα τους ξένους. Οι φήμες για τον λιμό ήταν λοιπόν ανυπόστατες, με τον ίδιο τον πρωθυπουργό της Γαλλίας που επισκέφτηκε την Ουκρανία να την περιγράφει ως «κήπο σε πλήρη άνθιση»! Μέχρι το 1937, ο λιμός είχε περιοριστεί δραστικά και τα αρχεία έγιναν απόρρητα…

Το φοβερό και τρομερό Ekranoplan

Ήταν το 1966 όταν αμερικανικός κατασκοπευτικός δορυφόρος κατέγραφε τις πρώτες εικόνες από αυτό που φαινόταν να είναι ένα ημιτελές ρωσικό υδροπλάνο. Το σκάφος ήταν βέβαια θεόρατο, πολύ μεγαλύτερο από κάθε γνωστό αεροσκάφος των Δυτικών, την ίδια στιγμή που παραβίαζε μια σειρά από παραδεδομένες σχεδιαστικές νόρμες της αεροναυπηγικής. Το «θαλάσσιο τέρας της Κασπίας», όπως έγινε γνωστό στον υπόλοιπο κόσμο το σοβιετικό Ekranoplan, παρέμεινε μάλιστα στο δυτικό σκοτάδι μέχρι και την κατάρρευση του Παραπετάσματος. Επρόκειτο για ένα υβρίδιο πλοίου και αεροπλάνου, το οποίο σχεδιάστηκε να πετά λίγο πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και μπορούσε να μεταφέρει εκατοντάδες στρατιώτες και μια χούφτα αρμάτων μάχης κάτω από τις μύτες των ραντάρ, με ταχύτητα πτήσης δυσθεώρατη για τα τότε δεδομένα! Και σαν να μην έφτανε αυτό, η κατανάλωση καυσίμου ήταν αποτελεσματικότερη ακόμα και από τα πλέον σύγχρονα μεταφορικά αεροσκάφη. Όσο για το επόμενο φιλόδοξο πτητικό σχέδιο των Ρώσων, αφορούσε σε ένα αεροπλάνο που είχε 2,5 φορές το μέγεθος του Boeing 747, διέθετε 8 κινητήρες jet και ήταν εφοδιασμένο με 6 πυρηνικές κεφαλές…

Το χειρότερο πυραυλικό δυστύχημα της Ιστορίας

Στις 23 Οκτωβρίου 1960, οι Σοβιετικοί ετοιμάζονταν πυρετωδώς για την εκτόξευση του νέου τους, άκρως απόρρητου, πυραύλου R-16. Το καινοτόμο του καύσιμο άρχισε ωστόσο να παρουσιάζει διαρροή, με το νιτρικό οξύ να παραμένει στον ίδιο χώρο με τους επιστήμονες και τους κοσμοναύτες. Αντί λοιπόν να εκκενωθεί αυτόματα το κοσμοδρόμιο, ο υπεύθυνος του προγράμματος, Μιτροφάν Νεντελίν, διέταξε όλο το προσωπικό να ασχοληθεί με την επισκευή της διαρροής. Όταν λοιπόν συνέβη η μοιραία έκρηξη, το προσωπικό σκοτώθηκε επιτόπου, με την πύρινη κόλαση να κατακαίει ζωντανούς και άλλους υπαλλήλους μέσα στα γραφεία τους. Ο φόρος αίματος έφτασε τις 100 ζωές, με το δυστύχημα να παραμένει το χειρότερο στα χρονικά των πυραυλικών προγραμμάτων. Η σοβιετική προπαγάνδα θα αναλάμβανε βέβαια αμέσως δράση, ισχυριζόμενη ότι ο Νεντελίν είχε σκοτωθεί σε αεροπορικό δυστύχημα, με την κολοσσιαία έκρηξη να συγκαλύπτεται μαεστρικά. Έπρεπε να περιμένουμε το 1989 για να πληροφορηθεί η ανθρωπότητα για το φονικό δυστύχημα, με έναν οβελίσκο να αποτίει πλέον τιμή στους αδικοχαμένους υπαλλήλους…

Επιδημία ευλογιάς (και κολοσσιαίο πρόγραμμα καραντίνας)

Ήταν το 1948 όταν η Σοβιετική Ένωση κατασκεύασε ένα άκρως απόρρητο εργαστήριο βιοχημικού πολέμου σε ένα νησάκι της λίμνης Αράλης. Ο στόχος; Να μετατραπεί ο άνθρακας και η πανώλη σε χημικά όπλα! Με τον καιρό, ανέπτυξαν και ένα χημικό όπλο ευλογιάς, και το 1971 διεξήγαγαν μια δοκιμή του στην ύπαιθρο. Κανείς δεν ξέρει γιατί αποφασίστηκε μια τέτοια πειραματική δοκιμή ενός όπλου που ήταν σχεδιασμένο να μεταδίδει τον ιό της ευλογιάς σε ανοιχτό χώρο(!), συνέβη ωστόσο: 10 άνθρωποι αρρώστησαν αμέσως (με τους 3 να πεθαίνουν), εκατοντάδες άλλοι τέθηκαν σε καραντίνα, ενώ 50.000 ακόμα κάτοικοι των γειτονικών περιοχών εμβολιάστηκαν αμέσως. Πότε έγινε γνωστή η τραγική δοκιμή; Το 2002! Παρά το γεγονός ότι η καταστροφή περιορίστηκε δραστικά και σχετικά αμέσως, η Μόσχα ποτέ δεν παραδέχτηκε το γεγονός…

Εκατοντάδες κρυμμένες πόλεις

Υπάρχει μια πόλη στα νότια της Ρωσίας που δεν αναφέρεται σε κανέναν χάρτη. Τα μέσα μεταφοράς δεν κάνουν στάση εκεί, κανένα οδικό σήμα δεν την υποδεικνύει, ενώ και το ταχυδρομείο της έχει διεύθυνση Chelyabinsk-65, μόνο που η πόλη Chelyabinsk βρίσκεται 80 χιλιόμετρα μακριά της! Το όνομά της είναι Ozyorsk και παρά το γεγονός ότι είναι σπίτι για δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, η ύπαρξή της ήταν άγνωστη ακόμα και μέσα στη χώρα μέχρι το 1986! Προς τι η μυστικοπάθεια; Μα εξαιτίας του γεγονότος ότι οι κάτοικοί της απασχολούνταν σε πυρηνικό εργοστάσιο! Ο συγκεκριμένος πυρηνικός σταθμός μάλιστα εξερράγη το 1957, εξαιτίας όμως της μυστικότητας της τοποθεσίας του, η καταστροφή πήρε το όνομα της γειτονικής πόλης Κιστίμ! Η Ozyorsk ήταν μία μόνο από τις δεκάδες μυστικές πόλεις των Σοβιετικών: 42 από αυτές είναι σήμερα γνωστές, υπάρχουν ωστόσο καμιά 15αριά ακόμα που οι εκτιμήσεις υποδεικνύουν ως μυστικές. Οι κάτοικοι των πόλεων αυτών πριμοδοτούνταν από το σταλινικό καθεστώς με καλύτερο φαγητό, καλύτερη εκπαίδευση και μια σειρά ανέσεων ανύπαρκτες για τον υπόλοιπο πληθυσμό. Η λειτουργία των πόλεων ήταν φυσικά να φιλοξενούν τους εργαζομένους και τις οικογένειές τους σε κολοσσιαία μυστικά πλάνα των Σοβιετικών, όπως απόρρητα ναυπηγεία, κοσμοδρόμια και εργοστάσια παραγωγής όπλων…

Η σφαγή του Κατίν

Το 1940, οι Σοβιετικοί δολοφόνησαν περισσότερους από 22.000 πολωνούς αιχμαλώτους πολέμου, παραχώνοντάς τους σε μαζικούς τάφους. Εννοείται ότι κατηγόρησαν τους Ναζί και δεν αποδέχτηκαν επισήμως τη σφαγή μέχρι το 1990, 50 χρόνια αργότερα! Η συγκάλυψη περιλάμβανε φυσικά και τη συμμετοχή των άλλων συμμάχων στον Β’ Παγκόσμιο, κυρίως των Άγγλων και των Αμερικανών. Ο Τσόρτσιλ παραδέχτηκε σε κατ’ ιδίαν συζήτηση τη σφαγή, την οποία απέδωσε στο έργο των μπολσεβίκων, οι οποίοι «μπορούν να γίνουν πολύ αδίστακτοι», πριν λογοκρίνει όλες τις πολωνικές εφημερίδες και φιμώσει οποιαδήποτε προσπάθεια αποκάλυψης του μυστικού. Μέχρι και την ανεξάρτητη έρευνα του Ερυθρού Σταυρού διέκοψε, με τον Ρούσβελτ να αποδεικνύεται εξίσου απρόθυμος να αφήσει να βαρύνει η ευθύνη τον Στάλιν. Η μόνη μάλιστα επίσημη φωνή που μιλούσε για τη σοβιετική σφαγή των Ρώσων ήταν η ναζιστική Γερμανία!

ΠΗΓΗ: newsbeast.gr

Advertisements

«Ψέμα ο διωγμός των Χριστιανών από τους Ρωμαίους»… υποστηρίζει ιστορική μελέτη


«Οι Χριστιανοί δεν έγιναν ποτέ θύματα συνεπούς και στοχευμένου διωγμού»

Με τίτλο «Ο μύθος των διωγμών: Πώς οι Πρωτοχριστιανοί επινόησαν την ιστορία των μαρτύρων», το βιβλίο που θα κυκλοφορήσει αναμένεται να προκαλέσει σάλο και έντονες αντιδράσεις.

Πρόκειται για μια ιστορική μελέτη από την ακαδημαϊκό, καθηγήτρια της Καινής Διαθήκης και της ιστορίας των πρωτοχριστιανικών χρόνων στο Πανεπιστήμιο της Notre Dame, Candida Moss, σύμφωνα με την οποία, οι αφηγήσεις για τις δοκιμασίες των χριστιανών μαρτύρων, για εύρεση καταφυγίου στις κατακόμβες, για τις μυστικές συναντήσεις τους και τη ρίψη τους στις αρένες με τα λιοντάρια, όλα είναι απόρροια της άρνησής τους να προδώσουν την πίστη τους και είναι όλα ψευδή!

Σκοπός τους ήταν να κυριαρχήσουν στη συνείδηση της ανθρωπότητας, σύμφωνα με το βιβλίο, ενώ στα 300 χρόνια που μεσολάβησαν από το θάνατο του Ιησού μέχρι και τη μεταστροφή του Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου, μόνο μία περίοδος περίπου 10-12 χρόνων οι χριστιανοί υπέστησαν επιπτώσεις για την καταστολή της δράσης τους από τους αυτοκράτορες αλλά κι αυτή δεν ήταν ούτε μεθοδευμένη, ούτε οργανωμένη.

«Οι Χριστιανοί δεν έγιναν ποτέ θύματα συνεπούς και στοχευμένου διωγμού», λέει χαρακτηριστικά η Μος.

Μεγάλο μέρος της ιστορικής μελέτης της επικεντρώνεται στις 6 «υποτιθέμενα αυθεντικές» αναφορές των πρώτων μαρτύρων της εκκλησίας, επισημαίνοντας τις αντιφάσεις και τις ασυνέχειες ανάμεσα σε αυτές τις ιστορίες συγκριτικά με τα όσα γνωρίζουμε από τη Ρωμαϊκή κοινωνία.

Βέβαια, δεν θεωρεί τις ιστορίες αυτές εντελώς αβάσιμες, αλλά μη ακριβείς και επαρκείς για την αποκάλυψη της πλήρους αλήθειας.

Επίσης, η ιστορικός Μος επισημαίνει πως και μόνο το γεγονός ότι στους Χριστιανούς επιτρέπονταν υψηλά αξιώματα, όπως επίσης να χτίζουν τις εκκλησίες τους δίπλα και απέναντι από το αυτοκρατορικό παλάτι, αποδεικνύει πως δεν υπήρχε απολύτως κανένας λόγος να συναντώνται κρυφά και να κρύβονται σε κατακόμβες.

Η Candida Moss έχει σπουδάσει στην Οξφόρδη και στο Γέηλ, ενώ είναι τακτικός συνεργάτης του History Channel. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 5 Μαρτίου, πρωτίστως στην αγγλική γλώσσα.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:

tampouloukia.gr

Άγνωστα -και περίεργα- γεγονότα του Β’ Παγκοσμίου


Κι όμως, δεν είναι όλα γνωστά για τον πόλεμο που συγκλόνισε τον κόσμο

Θα περίμενε κανείς ότι με τόσες πληροφορίες, ντοκουμέντα, ιστορίες και ντοκιμαντέρ που έχουν κυκλοφορήσει όλα αυτά τα χρόνια για τον φονικότερο πόλεμο της οικουμένης, μέχρι σήμερα θα ήταν όλα λίγο-πολύ γνωστά.

Κι όμως, γεγονότα καλά κρυμμένα στο σκοτάδι ή ιστορίες στις οποίες δεν έχει πέσει και πολύ φως έρχονται κάθε τόσο να ταράξουν τα νερά, φανερώνοντάς μας άγνωστες πτυχές του πολέμου που αιματοκύλησε τον πλανήτη.

Δέκα λοιπόν σαφώς λιγότερο γνωστά γεγονότα θα παρελάσουν από την οθόνη μας, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά ότι η πραγματικότητα ξεπερνά σε ζοφερή φαντασία ακόμα και το πιο αχαλίνωτο μυαλό.

Όλα τους όμως είναι ιστορικές πραγματικότητες! Και όλα διαθέτουν το μερίδιό τους από την υπερβολή, την εκζήτηση και το «περίεργο» που πρωτοστατούν σε κάθε πολεμική σύρραξη…

Η ντροπή της αμερικανικής αντικατασκοπείας

001

Γεγονός: Ο ναζιστής κατάσκοπος του Μανχάταν που αφέθηκε ελεύθερος – Οκτώβριος 1935

Ο τελωνειακός υπάλληλος Morris Josephs σταματά για έλεγχο στην Αποβάθρα 86 της Νέας Υόρκης τον γερμανό πράκτορα με ψευδώνυμο William Lonkowski, η θήκη βιολιού του οποίου φάνηκε ύποπτη στον υπάλληλο. Τι βρήκε μέσα; Στρατιωτική αντικατασκοπεία (σχεδιαγράμματα για αεροσκάφη, φωτογραφίες των απόρρητων σχεδίων των νέων βομβαρδιστικών και μαχητικών των ΗΠΑ), αρνητικά φιλμ, γραπτές αποδείξεις για τη δράση κι άλλων ναζιστών κατασκόπων στις ΗΠΑ και πολλά πολλά ακόμα. Όταν λοιπόν συνέβη η αποκάλυψη της διπλής ταυτότητας του Lonkowski, ο κατάσκοπος κρατήθηκε στο λιμάνι από τον διευθυντή John Roberts, ο οποίος κάλεσε τον ταγματάρχη Stanley Groganwho της αμερικανικής αντικατασκοπείας για να παραλάβει τον κατάσκοπο. Στη συζήτηση που είχαν οι δύο άντρες για την τύχη του πράκτορα, αποδείχτηκε ότι δεν ήξεραν με τι να τον κατηγορήσουν, μιας και οι ΗΠΑ δεν ήταν ακόμη σε εμπόλεμη κατάσταση με τις χώρες του Άξονα. Τον άφησαν λοιπόν ελεύθερο για να γλιτώσουν από τη «χαρτούρα», με τον Lonkowski να επιστρέφει στη Γερμανία και να γίνεται δεκτός ως ήρωας…

Η Μεγάλη των Συμμάχων Σχολή Μπουκαδόρων

002

Γεγονός: Οι Σύμμαχοι εμπλέκονται σε ληστεία διαμαντιών – Μάιος 1940

Ο αντισυνταγματάρχης Montagu «Monty» Reaney Chidson ήταν ένας πλήρως επιχειρησιακός μυστικός πράκτορας της βρετανικής αντικατασκοπείας που βρισκόταν εγκατεστημένος στη Χάγη, όταν οι Ναζί εισέβαλαν στη χώρα. Ο κατάσκοπος της MI-6 ήταν καλά πληροφορημένος για τις κινήσεις του Χίτλερ, γι’ αυτό όχι μόνο δεν αιφνιδιάστηκε, αλλά και αποφάσισε να δράσει επιτόπου: να αποτρέψει τους Ναζί από το να βάλουν στο χέρι το τεράστιο απόθεμα των διαμαντιών που κρατούνταν στο Άμστερνταμ. Έπρεπε λοιπόν να προλάβει να τα κλέψει πρώτος! Επειδή ακριβώς περίμενε την εισβολή στην Ολλανδία, ήταν καλά προετοιμασμένος για ένα τέτοιο ενδεχόμενο: διέθετε ήδη αντικλείδι για την κύρια είσοδο της αγοράς διαμαντιών του Άμστερνταμ, μπήκε λοιπόν με χαρακτηριστική ευκολία στο αφύλαχτο κτίριο και κλείστηκε στο δωμάτιο με το ογκώδες χρηματοκιβώτιο. Παρά το γεγονός ότι δεν διέθετε τον μαγικό συνδυασμό, 24 ώρες αργότερα θα κατάφερνε να ανοίξει τη θεόρατη πόρτα του χρηματοκιβωτίου, όταν και άκουσε τη γερμανική μπότα που είχε μπει στο κτίριο. Με τη σύλληψή του να είναι σχεδόν σίγουρη, ο κατάσκοπος άρπαξε τον σάκο με τα διαμάντια και κατάφερε να διαφύγει, με τους συνδέσμους του να τον στέλνουν με ασφάλεια στη Βρετανία, όπου και παρέδωσε τον θησαυρό στην εξόριστη βασίλισσα της Ολλανδίας και τη νόμιμη κυβέρνηση…

Μπάτμαν αλεξιπτωτιστές

003

Γεγονός: Η πρώτη διμοιρία σουπερηρώων είναι γεγονός – 1942

Στο εσωτερικό μέτωπο των ΗΠΑ, ιδιαίτερα στις ακτές του Ειρηνικού Ωκεανού που εστίαζε η πιθανολογούμενη ιαπωνική εισβολή, το βάρος έπρεπε να δοθεί στην άμυνα. Αυτός ήταν ο σκοπός της πολιτοφυλακής της Καλιφόρνια και ειδικά του ταγματάρχη Malcolm Wheeler-Nicholson, ο οποίος και συνέλαβε την ιδέα των αλεξιπτωτιστών-Μπάτμαν! Ξεσηκώνοντας την ιδέα των τροποποιημένων πτητικών κοστουμιών με φτερά νυχτερίδας από τις ομάδες των διασκεδαστών, ο ταγματάρχης σκέφτηκε να τα φορέσει στους αλεξιπτωτιστές του αμερικανικού στρατού, για να μπορούν να εκτελούν μανούβρες στην πτώση τους και να έχουν καλύτερο έλεγχο των κινήσεών τους. Ο Nicholson οραματίστηκε ομάδες πεπειραμένων αλεξιπτωτιστών-Μπάτμαν που θα εφορμούσαν στις εχθρικές γραμμές και θα απέφευγαν τα πυρά με την ίδια ευκολία που το κάνει ο σουπερήρωας που δάνεισε το όνομά του. Το 1942 λοιπόν η πολιτεία της Καλιφόρνια βρήκε την ιδέα τόσο προκλητική που ανέθεσε στον γνωστό base jumper Mickey Morgan, ο οποίος είχε μεγάλη εξοικείωση με τα wing suits, να ηγηθεί της ομάδας αλεξιπτωτιστών-Μπάτμαν!

Παγιδευμένο με ανθρώπους όχημα

004

Γεγονός: Το φονικό αυτοκίνητο της ναζιστικής εισβολής στο Ρότερνταμ – Μάιος 1940

Ήταν νωρίς το πρωί της πρώτης ημέρας της ναζιστικής εισβολής στην Ολλανδία όταν, χωρίς προειδοποίηση, 12 υδροπλάνα προσγειώθηκαν στον ποταμό New Maas του Ρότερνταμ, κοντά στο κέντρο της πόλης. Τα αεροπλάνα μετέφεραν γερμανούς μηχανικούς και στρατιώτες του πεζικού με αποστολή την κατάληψη και τον έλεγχο της γέφυρας. Λίγο αργότερα κατέφτασαν οι ολλανδικές δυνάμεις και ξεκίνησε το «πανηγύρι», με τους αριθμητικά ανώτερους Ολλανδούς να κατατροπώνουν τους εισβολείς, καθηλώνοντάς τους στη γέφυρα. Για καλή τύχη των Ναζί, μια διμοιρία αλεξιπτωτιστών που είχε προσγειωθεί εκεί κοντά έτρεξε για βοήθεια, με τα πυρά ωστόσο να μην επιτρέπουν την ένωση των δύο γερμανικών δυνάμεων. Τότε ήταν που ο διοικητής της διμοιρίας των αλεξιπτωτιστών θα συνελάμβανε τη μεγάλη ιδέα: φόρτωσε τους άντρες του μέσα, γύρω και πάνω σε ένα παρκαρισμένο αυτοκίνητο και το έριξαν κατευθείαν μέσα στις ολλανδικές γραμμές. Η παρακινδυνευμένη ιδέα δούλεψε και σε λίγο οι δύο γερμανικές διμοιρίες ενώνονταν, καταφέρνοντας να κρατήσουν τη θέση τους. Πέντε μέρες αργότερα, οι Ολλανδοί θα συνθηκολογούσαν…

Βρέχει πρόβατα005

Γεγονός: Βροχή προβάτων – 1936

Κατά τη διάρκεια της εισβολής των στρατευμάτων του Μουσολίνι στην Αβησσυνία (σημερινή Αιθιοπία), όταν οι ιταλικές δυνάμεις χρειάζονταν απεγνωσμένα προμήθειες για να διαβούν την αφιλόξενη έρημο Danakil, μια μοναδική λύση θα τους έσωζε από βέβαιο θάνατο: η ιπτάμενη γραμμή ανεφοδιασμού, που έδωσε στους στρατιώτες τα απαραίτητα, περιλαμβανομένου φρέσκου κρέατος. Είκοσι πέντε ιταλικά αεροσκάφη επιστρατεύτηκαν λοιπόν για να ανεφοδιάσουν τα ιταλικά στρατεύματα που προωθούνταν, υπήρχε ωστόσο ένα πρόβλημα: οι μερίδες του κρέατος δεν θα άντεχαν κάτω από τον καυτό ήλιο, έπρεπε λοιπόν να βρεθεί μια εναλλακτική. Και πράγματι βρέθηκε: πρόβατα και αγελάδες δέθηκαν με αλεξίπτωτα και αφέθηκαν στην πρώτη ελεύθερη πτώση ζώων στην Ιστορία! Το πλάνο πήγε όπως έπρεπε και σύντομα οι ιταλοί φαντάροι γεύονταν κρέας…

Εκρηκτικά σκάφη

006

Γεγονός: Προσγείωση αλεξιπτωτιστή στη θάλασσα μέσα σε… σκάφος – Ιούλιος ή Αύγουστος 1945

Το εκρηκτικό μηχανοκίνητο σκάφος ήταν μια ιταλική πολεμική εφεύρεση που χρησιμοποιήθηκε σε όλο τον Β’ Παγκόσμιο: ένα σκάφος γεμάτο εκρηκτικά οδηγούταν από τον κυβερνήτη του πάνω στον στόχο, εγκαταλείποντάς το την τελευταία κυριολεκτικά στιγμή. Οι Βρετανοί διέθεταν τη δική τους εκδοχή, ένα σκάφος ακτοφυλακής εξαιρετικά εκρηκτικό, που θα αφηνόταν σε ελεύθερη πτώση από αεροσκάφος και θα άνοιγε το αλεξίπτωτό του λίγο πριν αγγίξει το νερό! Τρέμετε λιμάνια, ήταν η σκέψη των Άγγλων, έπρεπε ωστόσο η ιδέα να ελεγχθεί. Ο ατρόμητος εθελοντής άκουγε στο όνομα λοχαγός David Cox. Παρά το γεγονός ότι στο τεστ το σκάφος δεν περιείχε εκρηκτικά, η αποστολή συνέχιζε να είναι παρακινδυνευμένη. Ήταν η πρώτη φορά που θα δοκιμαζόταν κάτι τέτοιο και τα πνεύματα ήταν τεταμένα. Κι όμως, το σχέδιο πήγε ως όφειλε και η δοκιμή στέφθηκε από επιτυχία, με τον Cox να γίνεται ο μόνος αλεξιπτωτιστής στον Β’ Παγκόσμιο που πήδηξε από αεροπλάνο σε ελεύθερη πτώση μέσα σε σκάφος! Γιατί ο μόνος; Γιατί η αντίστοιχη βρετανική υπηρεσία αποφάσισε να μη χρησιμοποιήσει τελικά την ευφάνταστη αυτή λύση του σαμποτάζ…

Προβλήματα τουαλέτας

007

Γεγονός: Ο «βόθρος» που βύθισε ένα γερμανικό υποβρύχιο – Απρίλιος 1945

Οι καμπινέδες ενός υποβρυχίου δεν διαφέρουν από καμιά άλλη τουαλέτα σκάφους, απαιτείται ωστόσο πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια, προωθημένη τεχνολογία και εξειδικευμένο προσωπικό για να απαλλαγεί το υποβρύχιο από τα περιττώματα. Αυτό το έμαθε καλά το πλήρωμα του γερμανικού υποβρυχίου U-1206, αν και με τραγικό τρόπο. Στις 14 Απριλίου 1945, την ώρα που περιπολούσε τις ακτές της Σκοτίας καταβυθισμένο, ένα απλό καζανάκι μετά το «ξαλάφρωμα» ήταν αρκετό να παρουσιάσουν βλάβη οι βαλβίδες ασφαλείας της τουαλέτας και να αρχίσει το U-1206 να πλημμυρίζει με ακαθαρσίες και θαλασσινό νερό. Η διαρροή ανάγκασε τον κυβερνήτη να αναδυθεί, με το υποβρύχιο να γίνεται ορατό από τη βρετανική ακτοφυλακή και τις εχθροπραξίες να ξεκινούν. Ο καπετάνιος προσπάθησε απέλπιδα να καταβυθίσει το υποβρύχιο, το οποίο είχε εν τω μεταξύ μετατραπεί σε οχετό. Ένας γερμανός ναύτης θα σκοτωνόταν από τα βρετανικά πυρά, άλλοι τρεις θα πνίγονταν, την ώρα που οι εναπομείναντες 46 Γερμανοί θα πιάνονταν αιχμάλωτοι. Ποιος ήταν ο «υπαίτιος» για την υπερχείλιση δεν έγινε ποτέ γνωστό…

Ελεύθερος έρωτας

008

Γεγονός: Το Πρόγραμμα Ελεύθερου Έρωτα του Αδόλφου Χίτλερ – 1933-1945

Το ναζιστικό καθεστώς είχε επικεντρώσει τις επεκτατικές του βλέψεις στην πολιτική του Lebensraum, του «ζωτικού χώρου» δηλαδή. Για να γεμίσουν ωστόσο τα κατακτημένα εδάφη από πιστούς άριους πληθυσμούς, ο Αδόλφος γνώριζε ότι έπρεπε να αυξηθεί καθοριστικά ο αριθμός των γερμανικών γεννήσεων. Για να διασφαλίσει λοιπόν το γεγονός, ένα νέο πρόγραμμα προπαγάνδας θα εγκαινιαζόταν, που ενθάρρυνε τις Γερμανίδες να γίνουν μητέρες. Δεν έπρεπε ωστόσο η γυναίκα να ήταν παντρεμένη, έπρεπε απλώς να πειστεί να γεννοβολήσει! Πριν από την άνοδο του Χίτλερ στο τιμόνι της ναζιστικής Γερμανίας, οι ανύπαντρες μητέρες ήταν κοινωνικά στιγματισμένες, όφειλαν επομένως τα στερεότυπα να υποχωρήσουν μπροστά στο νέο όραμα: η προπαγάνδα του Τρίτου Ράιχ «πιπιλούσε» το μυαλό των γυναικών και των νεαρών κοριτσιών (ηλικίας 15-16 ετών) ότι ήταν καθήκον τους να κάνουν πολλά παιδιά, είτε με δαχτυλίδι είτε χωρίς. Τα αντισυλληπτικά μέτρα απαγορεύτηκαν και ένα ήταν το ναζιστικό μήνυμα της εποχής: ελεύθερος έρωτας! Κίνητρα δόθηκαν για οικογένειες με πολλά παιδιά, οι πολύτεκνοι επιβραβεύονταν με μετάλλια, την ώρα που τα άτεκνα ζευγάρια αναγκάστηκαν σε πρόστιμα. Όσο για τον υπουργό Προπαγάνδας Τζόζεφ Γκέμπελς, παρήγε περιοδικά, αφίσες ακόμα και γυμνές αισθησιακές ταινίες για να προμοτάρει τον «υγιή ερωτισμό». Η πολιτική δούλεψε μάλιστα ως ένα σημείο, όταν και άρχισε να φθίνει, εξαιτίας του πολέμου, των κακουχιών και του… πεσμένου ηθικού. Ο δείκτης παιδικής θνησιμότητας ανέβηκε κατακόρυφα και οι (παράνομες) αμβλώσεις έγιναν ζοφερή καθημερινότητα. Στην προσπάθειά του να αυξήσει τον «καθαρό» γερμανικό πληθυσμό, ο Χίτλερ κατέστρεψε ολοσχερώς τη γερμανική οικογένεια…

Προδότης στα ερτζιανά

009

Γεγονός: Ο «σπιούνος» του ραδιοφώνου – Απρίλιος-Ιούλιος 1942

Είναι γνωστό ότι το ραδιόφωνο χρησιμοποιήθηκε ευρέως τόσο από τους Συμμάχους όσο και τις χώρες του Άξονα για προπαγανδιστικούς σκοπούς, σε μια προσπάθεια να αποθαρρυνθεί ο εχθρός και να καταθέσει τα όπλα. Ο χιτλερικός υπουργός Προπαγάνδας Τζόζεφ Γκέμπελς επέλεξε προσωπικά μια ομάδα ξένων ανταποκριτών για να ταρακουνήσουν το ηθικό των Συμμάχων στις ίδιες τους τις χώρες. Για παράδειγμα, ο «Lord Haw Haw» (William Joyce) ενθάρρυνε τους βρετανούς στρατιώτες να λιποτακτήσουν, την ώρα που η Tokyo Rose καλούσε τα αμερικανικά στρατεύματα να εγκαταλείψουν τη μάχη με τους Ιάπωνες. Ένας από τους Αμερικανούς που συνεργάστηκε με το ναζιστικό καθεστώς, εργαζόμενος στο Κρατικό Ραδιόφωνο της Γερμανίας, ήταν ο Mr. Guess Who (κύριος Μάντεψε Ποιος), το ψευδώνυμο του Robert Henry Best, ο οποίος αυτοαποκαλούταν «ανταποκριτής της Νέας Τάξης Πραγμάτων». Ο προπαγανδιστικός του λόγος ακουγόταν από το Βερολίνο στις ΗΠΑ και τις αμερικανικές στρατιωτικές γραμμές δύο φορές την ημέρα. Ο βιτριολικός του λόγος και η απερίφραστη μεροληψία του υπέρ των Ναζί θα έκανε μέχρι και το στομάχι του ίδιου του Χίτλερ να ανακατευτεί, με τους ναζί ιθύνοντες να κόβουν την εκπομπή του άρον άρον. Ο Best αποδείχτηκε βασιλικότερος του βασιλέως, η μοίρα του ωστόσο είχε διαγραφεί: καταδικάστηκε ερήμην από τις ΗΠΑ για εθνική προδοσία και συνελήφθη το 1948, όταν και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη. Εξέτισε 4 χρόνια φυλάκισης και πέθανε από εγκεφαλικό επεισόδιο το 1952…

Γυναίκα-ελεύθερος σκοπευτής

0010

Γεγονός: Ο ρόλος των γυναικών-εκτελεστών στον Β’ Παγκόσμιο – 1944

Κάποιοι από τους φονικότερους ελεύθερους σκοπευτές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ήταν γυναίκες, όπως η περίφημη Ρωσίδα Lyudmila Pavlichenko, αλλά και μια σειρά από γερμανίδες και γαλλίδες σκοπεύτριες. Ο βρετανός αρχιστράτηγος Bernard Montgomery αναγκάστηκε μάλιστα να προειδοποιήσει επισήμως τα στρατεύματά του για τις ακραία φονικές αυτές γυναίκες, με τα περιστατικά να μην έχουν τελειωμό. Πολλές Γαλλίδες μάλιστα που είχαν συνεργαστεί με τον εχθρό αποδείχτηκαν πραγματική αιχμή του δόρατος των δυνάμεων του Άξονα κατά την απόβαση στη Νορμανδία. Άλλες χρησιμοποιούσαν την παραδοσιακή μέθοδο «κάλυψη-απόκρυψη» και άλλες περισσότερο «γυναικεία» τεχνάσματα, όπως το να σαγηνεύουν τους συμμαχικούς στρατιώτες και όταν τους δίνεται η ευκαιρία να τους εκτελούν επιτόπου…

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:

tampouloukia.gr

Δήλος 454 π.Χ. Η πρώτη χρεωκοπία στο κόσμο


Η «επίσημη» πρώτη πτώχευση στην παγκόσμια ιστορία σημειώθηκε το 454 προ Χριστού στον Ναό της Δήλου

Τον 4ο αιώνα π.Χ. στον Ναό του Απόλλωνα στη Δήλο βρίσκονταν οι θησαυροί της συνομοσπονδίας των ελληνικών πόλεων-κρατών κάτω από την ηγεσία της Αθήνας.

Εκεί φυλασσόταν το τεράστιο ποσό των εισφορών των συμμάχων και εκεί γίνονταν οι συναντήσεις των αντιπροσώπων.
Οι πόλεις-κράτη συνέβαλαν στο ταμείο με τη μορφή οικονομικών πόρων, στρατευμάτων και πλοίων, ενώ τα μέλη είχαν ισότιμη ψήφο στο συμβούλιο που είχε δημιουργηθεί.

Το ποσό της οικονομικής συμβολής καθοριζόταν από την Αθήνα, η οποία κατάφερε κάποια στιγμή να μεταφερθεί το θησαυροφυλάκιο της Συμμαχίας από τη Δήλο στην Αθήνα, καθώς πολύ σύντομα η Δηλιακή Συμμαχία εξελίχθηκε σε Αθηναϊκή Ηγεμονία.

Ο Αριστείδης καθόρισε πρώτος το ποσό της εισφοράς για κάθε πόλη με τόσο δίκαιο τρόπο που οι σύμμαχοι τον ονόμασαν «τον δικαιότερο από όλους τους ανθρώπους».

Το 454 π.Χ., λοιπόν, και ενώ η περίφημη αθηναϊκή συμμαχία έχει ανασυσταθεί, 13 πόλεις-κράτη προχώρησαν σε δανεισμό από τον Ναό της Δήλου. Οι δέκα πόλεις-κράτη, όμως, δεν μπορούσαν να αποπληρώσουν τα χρέη τους, προχωρώντας έτσι στην πρώτη… στάση πληρωμών της παγκόσμιας ιστορίας!

Δύο από τις δέκα πόλεις-κράτη, μάλιστα, δεν μπόρεσαν τελικά να αποπληρώσουν τα χρέη τους, ενώ οι υπόλοιπες οκτώ ζήτησαν αυτό που αποκαλείται… επαναδιαπραγμάτευση χρέους.

Η στάση πληρωμών στην Αρχαία Ελλάδα δεν ήταν, λοιπόν, άγνωστο φαινόμενο, διότι -όπως λέγεται- οι αρχαίοι Ελληνες ως έμποροι αναγνώριζαν αυτό που αποκαλείται σήμερα συνυπευθυνότητα χρέους – δηλαδή ότι ο δανειστής πρέπει να αναλαμβάνει μερίδιο του ρίσκου αν κάτι πάει στραβά.

Το θέμα είναι, πάντως, ότι πολλά από τα δάνεια χορηγήθηκαν τότε με τη σίγουρη πρόβλεψη ότι ο οφειλέτης θα αποδειχτεί τελικά ανίκανος να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του.

Μετά το «κανόνι» ο Περικλής μετέφερε το ταμείο της Συμμαχίας στην Ακρόπολη της Αθήνας. Εκτοτε οι αποφάσεις λαμβάνονταν μόνο από την Αθήνα και ο φόρος οριζόταν από την Εκκλησία του Δήμου.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:

tampouloukia.gr

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ: «Ο Μαύρος Καβαλάρης»


Μαλούχος Γεώργιος Π

Πέθανε πάμφτωχος σε ένα δυάρι πάνω σε ένα ράντζο. Σύμφωνα με μαρτυρίες της εποχής, αρνήθηκε να του φέρουν κρεβάτι λέγοντας ότι «τόσοι άνθρωποι μένουν σε παράγκες, εγώ θα έχω κρεβάτι;». Ο αδελφός του, σε μεγάλη ηλικία, χρειάστηκε να δουλέψει και πήγε στου Φιξ παγοπώλης. Τον ρώτησαν αν είχε συγγένεια με τον τρεις φορές πρωθυπουργό της Ελλάδας. Απάντησε «ναι, αλλά μην το πείτε ότι σας το είπα, γιατί θα με αναγκάσει να φύγω»…

Αξίζει να θυμηθεί κανείς τον Νικόλαο Πλαστήρα φέτος που συμπληρώνονται εξήντα χρόνια από το θάνατό του και, ειδικά σήμερα, ογδόντα χρόνια από το πραξικόπημά του το 1933, ένα από τα πολλά του ελληνικού Μεσοπολέμου. Ηταν μια μορφή που μπορεί να διδάξει πολλά με κυριότερα την ανιδιοτέλεια της προσφοράς στα κοινά, αλλά και, με αφορμή εκείνο το κίνημα, το πώς οι ακραίες πολιτικές συνθήκες μπορούν να οδηγήσουν ακόμα κι έναν τόσο μεγάλο πατριώτη, που είχε προσφέρει τεράστιες υπηρεσίες στην πατρίδα, να κάνει και μεγάλα λάθη.

Ο Πλαστήρας ήταν από τους μεγαλύτερους ήρωες αξιωματικούς των Βαλκανικών Πολέμων, της εμπλοκής της Ελλάδας στον Πρώτο Παγκόσμιο, της Μικρασιατικής Εκστρατείας – έγινε θρύλος ως «Μαύρος Καβαλάρης» όλων αυτών των αγώνων.

Πρωτοστάτησε στην Εθνική Αμυνα του Βενιζέλου στον Διχασμό, ήταν κεντρικός παράγοντας της Επανάστασης του Στρατού και του Στόλου μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, κράτησε, με πρωταγωνιστή τον Θεόδωρο Πάγκαλο, όρθια την Ελλάδα μέσα από τη Στρατιά του Εβρου που έδωσε στον Ελευθέριο Βενιζέλο ένα πολύ μεγάλο και αποτελεσματικό όπλο στη Συνθήκη της Λωζάννης.

Στο κοινωνικό πεδίο, ήταν ο άνθρωπος που μοίρασε τη γη των μεγάλων τσιφλικιών στους αγρότες, εφαρμόζοντας μια πραγματικά πρωτοπόρα, επαναστατική κοινωνική πολιτική. Σαν σήμερα, το 1933, ο Πλαστήρας κάνει κίνημα εναντίον του Τσαλδάρη ο οποίος είχε μόλις κερδίσει τις εκλογές: η ιστορία, δεν του συγχώρεσε, και δικαίως, εκείνο το κίνημα. Αποτυγχάνει και διαφεύγει στο εξωτερικό. Από τη Γαλλία, το 1937, ξεκινά τον αγώνα κατά της δικτατορίας Μεταξά.

Επέστρεψε στη μεταπολεμική Ελλάδα και προσπάθησε να αποτρέψει τον Εμφύλιο Πόλεμο. Δεν τα κατάφερε. Επί πρωθυπουργίας του η Ελλάδα έγινε μέλος του ΝΑΤΟ. Εδωσε ψήφο στις γυναίκες, ενώ έκανε πολλά, που λίγοι τα πρόσεξαν, για να επουλώσει τις μετεμφυλιακές πληγές. Το παλάτι δεν συμφωνούσε με την πολιτική της συμφιλίωσης: δεν επέτρεψε κανένα από τα μέτρα που ο Πλαστήρας ήθελε να λάβει, όπως την κατάργηση των στρατοδικείων, την απελευθέρωση των εκτοπισμένων, την κατάργηση της θανατικής ποινής. Παρά τη θέλησή του και τη διακηρυγμένη αντίθεσή του, επί πρωθυπουργίας του εκτελέστηκε ο Νίκος Μπελογιάννης. Ηδη πολύ άρρωστος, κατέρρευσε όταν έμαθε την είδηση – είχαν λειτουργήσει άλλοι, εξωθεσμικοί πόλοι εξουσίας…

Σήμερα ουδείς τον θυμάται. Αυτό, δεν είναι φυσικά πρόβλημα για τον ίδιο. Μήπως είναι όμως για τη χώρα;

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:

tovima.gr

Γιορτάζει σήμερα ο ηλεκτρικός – Συμπληρώνει 144 χρόνια ζωής [εικόνες]


4

Ηταν 27 Φεβρουαρίου του 1869 όταν λειτούργησε για πρώτη φορά το πρώτο μέσο σταθερής τροχιάς στην Ελλάδα για να συνδέσει την Αθήνα με τον Πειραιά. Ο ηλεκτρικός σιδηρόδρομος, βέβαια, τότε δεν ήταν ακριβώς ο ίδιος, καθώς χρησιμοποιούσε ατμό και παρέμεινε έτσι μέχρι το 1904 όταν το δίκτυο ηλεκτροδοτήθηκε.

Πρώτοι επιβάτες ήταν τα επιφανή πρόσωπα της εποχής, η βασίλισσα Ολγα, ο πρωθυπουργός Αλέξανδρος Ζαΐμης, καθώς και υπουργοί, στρατιωτικοί και διπλωμάτες.

Μέχρι εκείνη την εποχή οι άμαξες και τα παμφορεία (τα σκεπασμένα κάρα με θέσεις επιβατών) ήταν τα μόνα μέσα συγκοινωνίας μεταξύ Αθηνών και Πειραιά, της μεγαλούπολης και του λιμανιού δηλαδή, ενώ ο ελληνικός ήταν ένας από τους πρώτους αστικούς σιδηρόδρομους στον κόσμο με το Λονδίνο, που θεωρείται το παλαιότερο σύστημα μετρό, να θέτει σε λειτουργεία τον υπόγειο μόλις έξι χρόνια νωρίτερα.

Η ατμομηχανή με έξι βαγόνια κάλυπτε τη διαδρομή των 8,5 χιλιομέτρων από το Θησείο στον Πειραιά σε περίπου 19 λεπτά. «Ο σιδηρόδρομος ήρξατο τακτικώς εργαζόμενος από της τελευταίας Παρασκευής. Η συρροή των επιβατών είναι μεγίστη. Οι πάντες δ’ ομολογούσι τας μεγίστας ωφελείας, ας η κάταρξις του έργου τούτου υπισχνείται. Ευχόμεθα και αύθις, ίνα η μικρά αύτη γραμμή υπάρξει η αρχή του καθ’ όλην την επικράτειαν συμπλέγματος σιδηροδρόμων», έγραφε στις 3 Μαρτίου του 1869 η εφημερίδα «Αιών».

Μεταξύ της χρονολογίας του πρώτου επίσημου δρομολογίου, το 1869, και της 16 Σεπτεμβρίου του 1904, που πραγματοποιήθηκε η ηλεκτροδότηση του Σιδηροδρόμου, μεσολάβησαν η στρώση διπλής γραμμής και η έναρξη κατασκευής σήραγγας το 1889 από το Θησείο μέχρι την Ομόνοια (Λυκούργου και Αθηνάς), όπου και ο παλιός σταθμός της Ομόνοιας, που εγκαινιάστηκε στις 17 Μαΐου του 1895. Για τη λειτουργία της γραμμής ήταν υπεύθυνη η εταιρεία «Σιδηρόδρομοι Αθηνών Πειραιώς» (ΣΑΠ), που το 1926 μετονομάστηκε σε «Ελληνικοί Ηλεκτρικοί Σιδηρόδρομοι» (ΕΗΣ) και το 1976 σε «Ηλεκτρικοί Σιδηρόδρομοι Αθηνών- Πειραιώς» (ΗΣΑΠ).

Στην πολύχρονη ιστορία του ο σιδηρόδρομος έζησε στιγμές μεγαλείου και συμφοράς. Μετέφερε σημαντικούς επισκέπτες, έδωσε το παρών στους πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, αλλά και τους σύγχρονους, μετέφερε στρατιώτες του πολέμου 1912-1913, βομβαρδίστηκε και επέζησε εξυπηρετώντας δισεκατομμύρια επιβάτες.

4

5

6

7

8

9

Πηγή:iefimerida.gr

Η μέρα που η Ελλάδα διέγραψε το χρέος της Γερμανίας


Χωρίς διαγραφή χρέους κανένα «οικονομικό θαύμα» δήλωναν κάποτε οι Γερμανοί – 60 χρόνια μετά, τα πράγματα έχουν αντιστραφεί

Το χρέος της χώρας είναι μεγάλο. Η εμπιστοσύνη των δανειστών έχει κλονιστεί. Ο λόγος όχι για την Ελλάδα, αλλά για τη… Γερμανία. Πριν από 60 χρόνια υπογράφηκε στο Λονδίνο η συμφωνία για τη διαγραφή του γερμανικού χρέους.

Καλά διαβάσατε. Σαν σήμερα, η Ελλάδα (και μαζί της, άλλα 69 κράτη) «ξελάσπωνε» τη Γερμανία.

Με την υπογραφή της συμφωνίας για την διαγραφή του γερμανικού χρέους στο Λονδίνο στις 27 Φεβρουαρίου του 1953 η γερμανική μεταπολεμική οικονομία έθετε τα θεμέλια του μετέπειτα «οικονομικού θαύματος», πιστεύει η Γερμανίδα ιστορικός Ούρσουλα Ρόμπεκ – Γιασίνσκι από το Πανεπιστήμιο της Στουτγάρδης:

«Η συμφωνία του Λονδίνου έπαιξε σημαντικό ρόλο στο λεγόμενο οικονομικό θαύμα της Γερμανίας. Μπορεί μάλιστα να υποστηριχθεί ότι χωρίς τη διαγραφή του χρέους δεν θα υπήρχε οικονομικό θαύμα».

Ο Γερμανός ειδικός σε ζητήματα χρέους Γιούργκεν Κάιζερ, μέλος του συνδέσμου erlassjahr.de για τη μείωση του χρέους των υπό ανάπτυξη χωρών, δηλώνει στην DW ότι για χρόνια οι Γερμανοί απωθούσαν το γεγονός ότι η χώρα τους μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν υπερχρεωμένη, όπως σήμερα η Ελλάδα ή κάποιες υπό ανάπτυξη χώρες:

«Μαθαίναμε τότε ότι το οικονομικό θαύμα οφειλόταν στην εργατικότητα του λαού μας και στους Αμερικανούς, οι οποίοι μας βοήθησαν με χρήματα και για αυτό εμείς τους στηρίζουμε όπου μπορούμε. Αυτά γνώριζα για τη περίοδο αυτή. Δυστυχώς ένα κομμάτι της ιστορίας μας αγνοήθηκε επιμελώς».

H Γερμανία δεν ήθελε λιτότητα και αποπληρωμή

Περίπου 70 χώρες είχαν απαιτήσεις έναντι της Γερμανίας τόσο από την προπολεμική, όσο και από την μεταπολεμική περίοδο. Το συνολικό χρέος της Γερμανίας ανέρχονταν γύρω στα 30 δισ. μάρκα. Ας σημειωθεί ότι το γερμανικό χρέος το 1953 αντιστοιχούσε μόλις στο 23% του ΑΕΠ.

Ακόμα και για τις υπό ανάπτυξη χώρες ισχύει σήμερα ότι βρίσκονται σε κίνδυνο μόνο όταν το χρέος τους ξεπερνά το 40% του ΑΕΠ. Σήμερα το ελληνικό χρέος βρίσκεται στο 160% και μόνο οι πολύ αισιόδοξοι ευελπιστούν ότι θα μειωθεί στο 120%.

Για την Γερμανία του 1953 όμως η λιτότητα και η επιστροφή των δανείων δεν αποτελούσε επιλογή. Το αντίθετο! Η γερμανική οικονομία χρειαζόταν «φρέσκο» χρήμα για την ανοικοδόμηση της χώρας και την ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης. Μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις οι πιστώτριες χώρες συμφώνησαν στη διαγραφή σχεδόν του 50% του χρέους, ενώ για το υπόλοιπο προέβλεψαν τη μακροπρόθεσμη αναδιάρθρωσή του.

Η Ελλάδα συμφώνησε στη διαγραφή του γερμανικού χρέους

Παράλληλα η συμφωνία δημιούργησε τις προϋποθέσεις για να γίνει η Γερμανία εξαγωγική δύναμη. Διότι η Γερμανία ήταν υποχρεωμένη να εξυπηρετεί το χρέος της, μόνο αν κέρδιζε χρήματα από τις εξαγωγές. «Οι δανειστές της είχαν λοιπόν συμφέρον να αγοράζουν γερμανικά προϊόντα», λέει ο Γιούργκεν Κάιζερ.

Κατά την άποψή του, μια παρόμοια ρύθμιση θα μπορούσε να βοηθήσει και την Ελλάδα, η οποία όπως υπενθυμίζει ο Γερμανός ειδικός, λίγο πριν το ξέσπασμα της κρίσης δαπανούσε δισεκατομμύρια για γερμανικά τανκς.

«Αν εφαρμόσουμε κάτι αντίστοιχο στην Ελλάδα τότε οι Γερμανοί θα πάρουν πίσω τα χρήματά τους μόνο αν επιτρέψουν ένα πλεόνασμα στο ελληνικό εμπορικό ισοζύγιο. Και οι Έλληνες θα εξάγουν προϊόντα και θα φιλοξενούν στα ξενοδοχεία τους Γερμανούς τουρίστες μέχρι που να ξεπληρώσουν αυτά τα καταραμένα τεθωρακισμένα».

Η ιστορικός Ούρσουλα Ρόμπεκ-Γιασίνσκι τονίζει ότι δεν είναι εύκολη η σύγκριση της μεταπολεμικής Γερμανίας με τη σημερινή Ελλάδα.

Παρόλα αυτά, οι Γερμανοί, λέει, δεν θα έπρεπε να ξεχνούν στις διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα ότι κάποτε και η Γερμανία ήταν υπερχρεωμένη και χρειάζονταν βοήθεια. Πόσο μάλλον που τότε στο Λονδίνο η Ελλάδα ανήκε στους δανειστές και αποδέχθηκε και εκείνη τη διαγραφή του χρέους της τότε Δυτικής Γερμανίας.

Πηγή: Deutsche Welle

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:

news247.gr

Η ιστορία του παπουτσιού


Η υπόδηση μπορεί να χαρακτηριστεί ως μια βασική ανάγκη του ανθρώπου και μέρος της ένδυσης, αλλά στην πραγματικότητα για αυτούς που ασχολούνται με αυτή είναι όχι μόνο τεχνική, αλλά τέχνη και πολλές φορές καλλιτεχνία που απαιτεί ιδιαίτερη φαντασία και συνθετική ικανότητα από τους δημιουργούς της. Η ιστορία της υπόδησης είναι τεράστια και παράλληλη με αυτή του ανθρώπου!

Η ιστορία του υποδήματος ξεκινά σχεδόν από τότε που ο άνθρωπος στάθηκε στα πόδια του, περίπου 30 εκατομμύρια χρόνια πριν, σύμφωνα με κάποιους ανθρωπολόγους. Οι πρώτες εικόνες παπουτσιών μας έρχονται από σπήλαια στην Γαλλία και την Ισπανία, οπού παρουσιάζονται τοιχογραφίες οι οποίες δείχνουν γυναίκες να φορούν μπότες και άνδρες να φορούν γκέτες. Αυτές χρονολογούνται περίπου 14000 χρόνια πριν. Το αρχαιότερο παπούτσι είναι πιθανότατα το μοκασίνι των ινδιάνων (15000 χρόνια πριν), φτιαγμένο από δέρμα και οπλές ζαρκαδιού και φιδιών. Επίσης στη Δανία σε τάφους της εποχής του σιδήρου βρέθηκαν παραστάσεις που δείχνουν παπούτσια σαν τα μοκασίνια των Ινδιάνων.

Βέβαια τα πρώτα παπούτσια, με αποδείξεις μας έρχονται από την Αίγυπτο. Άλλα φτιαγμένα από χοντρά φύλλα και άλλα σαν σανδάλια από φύλλα φοίνικα ή πάπύρου με εσωτερική επένδυση και εκπληκτικές διακοσμήσεις. Από νωρίς το παπούτσι ήταν ενδεικτικό της οικονομικής κατάστασης και της κοινωνικής θέσης. Για παράδειγμα οι απλοί Αιγύπτιοι φορούσαν πέδιλα από φτωχά δέρματα, ενώ οι ιερείς πλούσια υποδήματα από πάπυρο.

Οι αρχαίοι Έλληνες από πολύ νωρίς ξεκίνησαν την κατασκευή υποδημάτων, δημιουργώντας νέα μοντέλα και οργανώνοντας τις πρώτες υποδηματοποιίες στο Άργος, στη Ρόδο, στη Σικυώνα. Πρωταγωνιστής ήταν το χαμηλό σάνδαλο. Υπήρχαν όμως και πλήθος άλλων υποδημάτων με τα εξής ονόματα αμυκλαί, αρβύλαι, βασσαίραι, βαυκίδες, βλαύται, διάθρα, εμβάδες, εμπίλια, ιφικρατίδες, καρβατίναι, κνημίδες, κόθορνοι, πηλοπατίδες, τροχάδες και ενδρομίδες. Μεγάλος Έλληνας υποδηματοποιός ήταν ο Ιφικράτης. Τα σύνεργα του υποδηματοποιού ήταν: περιτομεύς, το οπέας και ο καλάπους. Η κατασκευή περιλάμβανε τα εξής στάδια: πρώτα κατεργάζονταν τα δέρματα με διάφορα έλαια, έραβαν το παπούτσι με νεύρα βοδιού, εφάρμοζαν τα καττύματα(σόλες) με ράψιμο ή κόλλημα, τα έβαφαν με μαύρη ή κόκκινη μπογιά, και μετά τα στίλβωναν με ορυκτές ύλες.

Επίσης μεγάλοι υποδηματοποιοί υπήρξαν και οι Ετρούσκοι των οποίων τα μοντέλα ήταν γνώρισμα και προνόμιο των πλουσίων σε Ελλάδα και Ρώμη. Στη Ρώμη, περισσότερο από ότι στον ελληνικό χώρο, τα παπούτσια καθόριζαν την κάθε κοινωνική ομάδα και την κάθε βαθμίδα. Ο καθημερινός Ρωμαίος, φορά ένα παπούτσι κλειστό (calceus), ενώ οι αξιωματούχοι και οι συγκλητικοί φορούν πολυτελέστερα παπούτσια (calceus senatorum). Οι πρίγκιπες φορούν ένα είδος μπότας που μοιάζει με κόθορνο (umbleus). Οι αυτοκράτορες φορούσαν ένα υπόδημα από μαροκινό πορφυρό δέρμα, με χρυσά σιρίτια, και δέρμα λιονταριού στην κνήμη, το οποίο λεγόταν campagus. Οι ηθοποιοί πάλι φορούν διαφορετικά υποδήματα. Οι τραγικοί κοθόρνους, και οι κωμικοί τα soccus (τσόκαρα). Ενώ οι γυναίκες χαμηλών ηθών φορούν κόκκινα παπούτσια. Τα υποδήματα των στρατιωτικών διαφέρουν ανάλογα με τον τομέα και την βαθμίδα. Ο απλός στρατιώτης φορά σανδάλι με ξύλινη σόλα και καρφιά, ο ιππέας caliga με καρφιά που χρησιμεύουν ως σπιρούνια. Ο εκατόνταρχος φορά και αυτός caliga αλλά ξεχωρίζει από τα κορδόνια του που τα δένει 4 φορές γύρω από τους αστραγάλους. Ο στρατιωτικός Γαίος Germanicus λάτρεψε τα caliga του και έγινε γνωστός ως Καλιγούλας!

Στην εποχή του Βυζαντίου, τα παπούτσια απλουστεύθηκαν, έγιναν πιο πρακτικά και αναπαυτικά. Έτσι οι βυζαντινοί καθιέρωσαν ως επίσημα και πολυτελή παπούτσια τους καμπάγους (campagi), και ως καθημερινά τα τζαγγία. Τα τζαγγία έδωσαν το όνομά τους στους τσαγκάρηδες που τότε λέγονταν τζαγγάριοι.

Κατά το μεσαίωνα η μόδα επέβαλε το poulaine, ένα παπούτσι με μυτερή και ανεστραμμένη μύτη. Το μέγεθος της μύτης και το πόσο ανεστραμμένη ήταν, ήταν ανάλογα της οικονομικής και κοινωνικής θέσης αυτού που τα φόραγε. Το μήκος τους έφτασε τα 75 εκατοστά, αλλά στη συνέχεια με διάφορα διατάγματα μειώθηκε σε 65 εκ για τους αριστοκράτες και 15 για το λαό. Γύρω στα 1450 ο Εδουάρδος ο IV της Αγγλίας τα κατήργησε. Ως αντίδραση της μόδας στα πολύ μακριά παπούτσια ,ήρθαν τα πολύ φαρδιά, γνωστά ως «πόδι αρκούδας» ή «ράμφος πάπιας», τα οποία έφτασαν σε πλάτος περίπου τα 30 και 40 εκατοστά. Μετά τα μακριά και πλατιά παπούτσια ήρθαν τα πολύ ψηλά. Μπότες ψηλές με τακούνια ψηλά σε χρώματα μαύρο, κόκκινο, κίτρινο με δαντέλες για άνδρες και γυναίκες.

Στα χρόνια του Λουδοβίκου του XIV επανεμφανίζονται οι κανόνες που ίσχυαν στη Ρώμη. Τα ρούχα, τα παπούτσια και τα καπέλα ήταν χαρακτηριστικά για την κάθε κοινωνική τάξη. Τα τακούνια επιβάλλονται από το νόμο! Εκτός από τα τακούνια τα παπούτσια αποκτούν κορδέλες, φιόγκους και δαντέλες. Ο ίδιος ο Λουδοβίκος φορά παπούτσια κόκκινα με πόρπη στολισμένη με διαμάντια. Κατά τον 18ο αιώνα η μόδα αποτρελαίνεται, τακούνια ψηλά, χαμηλά, πόντες (μύτες) τετράγωνες, μυτερές, όλα οδηγούσαν σε μια επανάσταση…

Η επανάσταση του 1789 στη Γαλλία, φέρνει επανάσταση και στο παπούτσι, έκοψε τα τακούνια, τις πόρπες, και μεταξωτές κάλτσες. Βέβαια ο ίδιος ο Ναπολέων λάτρευε τις μπότες και πίστευε ότι είναι το τρίτο πιο σημαντικό στοιχείο στον εξοπλισμό των στρατιωτών του μετά από το ντουφέκι και την ζεστή κάπα.

Ο 19ος αιώνας ήρθε με παπούτσια υφασμάτινα σατέν, παρ’ όλες όμως τις αλλαγές της μόδας στα υποδήματα όλους αυτούς τους αιώνες, ακόμα δεν είχαν εφευρεθεί παπούτσια δεξιά ή αριστερά, ήταν όλα ίδια! Το 1822 στη Φιλαδέλφεια ένας κατασκευαστής δοκιμάζει να λανσάρει παπούτσια σε ζευγάρια, αλλά χωρίς εμπορική επιτυχία. Το 1865 η διάκριση των παπουτσιών σε δεξιά και αριστερά γίνεται μόδα, και επιβάλλεται, παρόλο που οι άνθρωποι αρχικά χάνουν την ισορροπία τους μέχρι να συνηθίσουν αυτή την διάκριση των υποδημάτων.

Στα μέσα του 19ου αιώνα οι ΗΠΑ δίνουν τρομακτική επιτάχυνση στην υποδηματοποιία τόσο με την εισαγωγή νέων υλικών, όπως το καουτσούκ, όσο και με την ανάπτυξη μηχανών νέας τεχνολογίας για την ραφή των φοντιών και σολών. Στην Ευρώπη την ίδια περίοδο ανοίγουν τα πρώτα μεγάλα καταστήματα και κατά συνέπεια και οι πρώτες μπουτίκ υποδημάτων, οργανώνονται εργαστήρια κατασκευής υποδημάτων και δημιουργούνται τα πρώτα brand names. H μόδα αυτή την περίοδο επιβάλλει ψηλά τακούνια και μύτες τετράγωνες και μυτερές. Τα ανδρικά αποκτούν κορδόνια και μοιάζουν πολύ με τα κλασικά ανδρικά παπούτσια του σήμερα. Στα γυναικεία υπάρχει μια πανδαισία χρωμάτων και υλικών, από μεταξωτά μέχρι δερμάτινα. Στα σατέν εμφανίζονται δαντέλες, στρας, αγκράφες και κορδελάκια.

Στην Ελλάδα τον 18ο και 19ο αιώνα το κυρίαρχο παπούτσι ήταν από χονδρό δέρμα με καρφιά στη σόλα και φούντα μπροστά, τα γνωστά τσαρούχια!

Στις αρχές του 20ου αιώνα η Γαλλία είναι από τους πρωτοπόρους στο ευρωπαϊκό παπούτσι. Τώρα δημιουργούνται τα brand names που πολλά από αυτά υπάρχουν μέχρι σήμερα. Τις τρεις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα υπάρχει ένας οργασμός δημιουργίας νέων σχεδίων και τύπων υποδημάτων, πολλά από τα υποδήματα που είναι στη μόδα σήμερα είχαν σταδιοδρομήσει τις δεκαετίες του 1920 και 1930. Την δεκαετία του ’30 τα παπούτσια βάφονται με πολλά χρώματα και είναι φωτεινά και ζωηρά. Τα πέδιλα κάνουν την είσοδό τους στην αγορά, ενώ εμφανίζονται νέα εξωτικά δέρματα από σαύρα και φίδι .Οι μύτες των παπουτσιών δεν είναι πια τετράγωνες, αλλά στρογγυλές και μυτερές. Τα τακούνια είναι μέχρι 2,5 πόντους για τα ανδρικά και 5,5 για τα γυναικεία. Κυκλοφορούν παπούτσια δίχρωμα με τρυπάκια όπως τα derby και τα oxford. Η Ιταλία αρχίζει να μπαίνει δυναμικά στο σχέδιο και την κατασκευή υποδημάτων. Ανάμεσα στους νέους τύπους υποδημάτων που έκαναν την είσοδό τους αυτά τα χρόνια ήταν τα αθλητικά με πρωτοπόρο την Adidas του Γερμανού Adi Dassler και την Puma του αδερφού του Rudolf Dassler .

Ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος σταμάτησε την πορεία του παπουτσιού προς τη μόδα… και η μόδα γίνεται στρατιωτική. Μετά τον πόλεμο η μόδα άρχισε πάλι να αναπτύσσεται, να επιβάλλει νέα σχέδια, υλικά και χρώματα και συχνά να επαναλαμβάνεται.

Μέχρι τότε οι αλλαγές τις μόδας συνέβαιναν αρχικά με συχνότητα εκατό η περισσότερων χρόνων, μετά με συχνότητα δεκαετιών ώσπου φτάσαμε στο σήμερα που η μόδα αλλάζει τυπικά κάθε μισό χρόνο, αλλά ουσιαστικά κάθε τρία χρόνια περίπου. Επίσης παρατηρούμε ότι σε ίδιες περιόδους υπάρχουν περισσότερες της μίας τάσεις, οι οποίες εμπνέονται από διαφορετικές ιστορικές περιόδους και ενδυματολογικές συνήθειες διαφορετικών λαών.

ΠΗΓΗ:

petridisshoes.gr

100 χρόνια από την απελευθέρωση των Ιωαννίνων


Με παρέλαση ενώπιον του κ. Κ. Παπούλια κορυφώνονται την Πέμπτη οι εορτασμοί

21 Φεβρουαρίου 1913, η απελευθέρωση. Το πρωί ο αρχιστράτηγος διάδοχος Κωνσταντίνος Α’ και ο ελληνικός στρατός μπαίνουν στα Ιωάννινα

Εκατό χρόνια συμπληρώνονται σήμερα, Πέμπτη, από την απελευθέρωση των Ιωαννίνων στις 21 Φεβρουαρίου 1913. Σαν σήμερα, εν μέσω του Α’ Βαλκανικού Πολέμου, ύστερα από πολύνεκρες μάχες και πολύμηνη πολιορκία ο ελληνικός στρατός μπήκε στην πόλη.
Για την επέτειο έχουν προγραμματιστεί οι εορταστικές εκδηλώσεις «Ελευθερία 2013» από τον Δήμο Ιωαννίνων και την Περιφέρεια Ηπείρου τις οποίες θα τιμήσει με την παρουσία του ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κάρολος Παπούλιας, ο οποίος βρίσκεται από το απόγευμα της Τρίτης στην ιδιαίτερη πατρίδα του.
Οι εορταστικές εκδηλώσεις κορυφώνονται σήμερα, Πέμπτη 21/2, με τη μαθητική και στρατιωτική παρέλαση.
Η απελευθέρωση
Έπειτα από πολιορκία τεσσάρων μηνών και πολύνεκρες μάχες, το πρωί της 21ης Φεβρουαρίου 1913 ο ελληνικός στρατός απελευθέρωσε τα Ιωάννινα από τον τουρκικό ζυγό που κράτησε 483 χρόνια.
Η νίκη-«κλειδί» της απελευθέρωσης, όχι μόνο των Ιωαννίνων αλλά και ολόκληρης της Ηπείρου, ήταν η τετραήμερη μάχη του Μπιζανίου. Ο αρχιστράτηγος διάδοχος Κωνσταντίνος Α’, ο οποίος ανέλαβε τη διοίκηση της Στρατιάς Ηπείρου στα μέσα Ιανουαρίου 1913, έθεσε σε εφαρμογή σχέδιο παραπλάνησης με βολές πυροβολικού και επιθέσεις μονάδων πεζικού.
Εξαιτίας της γεωφυσικής ιδιαιτερότητας της περιοχής του Μπιζανίου, ο ελληνικός στρατός, με έναν κυκλωτικό ελιγμό, κατάφερε και περικύκλωσε τα τουρκικά στρατεύματα αιφνιδιάζοντας τον αντίπαλο αναγκάζοντας τον Εσάτ Πασά, αρχηγό του τουρκικού στρατού, σε άμεση παράδοση της περιοχής.
Στα Γιάννενα ο Πρόεδρος
Στα Γιάννενα, την ιδιαίτερη πατρίδα του, βρίσκεται από το απόγευμα της Τρίτης ο Πρόεδρος κ. Κάρολος Παπούλιας. Το μεσημέρι της Τετάρτης ο κ. Παπούλιας παρευρέθη στο Ιστορικό Αρχείο – Μουσείο Ηπείρου, όπου και εγκαινίασε την έκθεση γλυπτικής του κ. Θεόδωρου Παπαγιάννη με θέμα «Το Ψωμί».
Στη συνέχεια ο Πρόεδρος προέβη στα αποκαλυπτήρια του γλυπτού «Κυπαρίσσι» του καλλιτέχνη και καθηγητή του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ κ. Κώστα Βαρώτσου. Η τελετή εντάσσεται στο πλαίσιο της εκδήλωσης για την ονοματοδοσία της πλατείας του Κάστρου Ιωαννίνων σε πλατεία Μίνωος Σ. Μάτσα ύστερα από ομόφωνη απόφαση του Δήμου Ιωαννίνων. Το γλυπτό είναι δωρεά της οικογένειας Μάτσα εις μνήμη του πατέρα τους Μίνωος Μάτσα.
Το απόγευμα της Τετάρτης ο κ. Παπούλιας παρευρέθη στην πανηγυρική εκδήλωση του Δήμου Ιωαννιτών στο Πνευματικό Κέντρο και στη συνέχεια ξεναγήθηκε στην έκθεση «Η απελευθέρωση των Iωαννίνων όπως αποτυπώθηκε στον Τύπο της εποχής» από το Ιστορικό Αρχείο του Δήμου, στον εκθεσιακό χώρο του Πνευματικού Κέντρου.
Οι εορταστικές εκδηλώσεις έχουν ήδη ξεκινήσει από την Παρασκευή 15 Φεβρουαρίου και κορυφώνονται σήμερα, Πέμπτη 21/2, με την παρέλαση πολιτικών και στρατιωτικών τμημάτων ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας.
Τα ΕΛΤΑ εκδίδουν αναμνηστικά γραμματόσημα
Επετειακή σειρά γραμματοσήμων για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων κυκλοφορούν από σήμερα τα Ελληνικά Ταχυδρομεία.
Τη σειρά απαρτίζουν τρία διαφορετικά γραμματόσημα στα οποία απεικονίζονται οι «Ηπειρώτισσες στον αγώνα», η «Εξόρμηση» και η «Σκηνή της μάχης». Την ίδια ημέρα θα κυκλοφορήσει ειδικός αναμνηστικός εικονογραφημένος φάκελος με τυπωμένο γραμματόσημο και μετάλλιο αλλά και λεύκωμα 120 σελίδων, στο οποίο περιγράφεται και αναδεικνύεται η απελευθέρωση των Ιωαννίνων και οι επιχειρήσεις του Ελληνικού Στρατού στην περιοχή της Ηπείρου την περίοδο των Βαλκανικών πολέμων (1912-13).
Η σειρά «100 Χρόνια από την απελευθέρωση των Ιωαννίνων», που θα διατίθεται μέχρι τις 20 Φεβρουαρίου 2014 σε όλα τα ταχυδρομεία και έως ότου εξαντληθούν τα αποθέματα, εντάσσεται στην αναμνηστική έκδοση των ΕΛΤΑ «1913: Εθνικά Ιστορικά Γεγονότα». Ακολουθεί το β’ μέρος «100 Χρόνια από την ενσωμάτωση του Άγιου Όρους με την Ελλάδα» που θα κυκλοφορήσει στις 3 Οκτωβρίου 2013 και η έκδοση θα ολοκληρωθεί στις 2 Δεκεμβρίου 2013 με τα «100 χρόνια από την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα».
Την Πέμπτη 21 Φεβρουαρίου 2013, το κεντρικό Ταχυδρομικό Κατάστημα Ιωαννίνων (Μ. Μπότσαρη 1, Ιωάννινα) θα λειτουργήσει κατ’ εξαίρεση από τις 11:00 έως τις 14:00, για να αποκτήσουν όσοι επιθυμούν τα συλλεκτικά φιλοτελικά αντικείμενα με τη σφραγίδα πρώτης ημέρας κυκλοφορίας.
Την Παρασκευή 22 Φεβρουαρίου 2013 στις 10:30 στο Κεντρικό Δημαρχείο Ιωαννίνων θα γίνει η παρουσίαση της σειράς από τον δήμαρχο κ. Φίλιππο Φίλιο και τον ειδικό σύμβουλο Φιλοτελισμού των ΕΛΤΑ κ. Μωυσή Κωνσταντίνη.
ΠΗΓΗ:

tovima.gr

Δέκα ήρωες… ιδιαιτέρως τραγικοί


Όταν η πατρίδα, για την οποία και μάτωσες, σου γυρνά την πλάτη!

Η Ιστορία έχει έναν παράξενο τρόπο να μας υπενθυμίζει ότι η ζωή δεν είναι πάντα και πολύ δίκαιη.

Είτε με το περίφημο «οι καλοί πεθαίνουν νέοι» είτε με το εξίσου δραματικό «οι ήρωες δεν δικαιώνονται ποτέ», η τραγική ειρωνεία ελλοχεύει σε κάθε βήμα.

Όταν, δε, μιλάμε για ήρωες που με αυταπάρνηση και κίνδυνο της ζωής τους υπηρέτησαν τα ιδανικά της πατρίδας τους, θα περίμενε κανείς η αναγνώριση να ήταν καθολική και στιγμιαία.

Κι όμως, η Ιστορία έχει κάποιες φορές έναν ιδιαίτερο τρόπο να ξεπληρώνει το χρέος της σε μεμονωμένους ανθρώπους, με τις χώρες να ευχαριστούν τους ήρωές τους με τρόπους τουλάχιστον… ξεχωριστούς!

Ας δούμε λοιπόν τις ιστορίες 10 ηρώων που η ζωή ξεπλήρωσε με άσχημο τρόπο…

Οδυσσέας

Κι ενώ είναι πιθανό ο πολυμήχανος Οδυσσέας να έχει ζήσει μόνο στη φαντασία του Ομήρου, υπάρχει μια μικρή πιθανότητα ο ήρωας να υπήρξε πράγματι, με τα αρχαιολογικά ευρήματα να υποδεικνύουν πλέον ότι τα ομηρικά έπη μπορεί να έχουν ένα ισχυρό έρεισμα στην πραγματικότητα. Αν υπήρξε λοιπόν ο Οδυσσέας με σάρκα και οστά, είναι ένα τρανό παράδειγμα ήρωα που του την έφερε η ζωή! Ο βασιλιάς της Ιθάκης θα περνούσε μια ολόκληρη δεκαετία της ζωής του να πολεμά τους Τρώες, ενώ μετά τον ελληνικό θρίαμβο θα χρειαζόταν άλλα δέκα χρόνια για να φτάσει τελικά στο σπίτι του. Κι όταν θα επέστρεφε τελικά στην Ιθάκη, αντί να τον περιμένουν δάφνες και έπαινοι για τη νίκη του, θα τον περίμεναν οι μνηστήρες της γυναίκας του, που έκαναν τα πάντα για να την κατακτήσουν. Ο τραγικός ήρωας, σαν να μην έφταναν όλες οι απόκοσμες περιπέτειές του, θα έπρεπε να απαλλαγεί και από τους ενοχλητικούς ευγενείς πριν απολαύσει το υπόλοιπο της ζωής του στην ηρεμία…

Θεμιστοκλής

Η ναυμαχία της Σαλαμίνας ήταν το ορόσημο για την αποτροπή της περσικής εισβολής, με τον αθηναίο ναύαρχο Θεμιστοκλή να οδηγεί τον μικρό ελληνικό στόλο σε συντριπτική νίκη κατά της τεράστιας περσικής ναυτικής δύναμης στα γνωστά μας στενά. Με τη ναυτική της δύναμη παροπλισμένη, η περσική χερσαία εισβολή δεν θα μπορούσε να καρποφορήσει. Δυστυχώς για τον Θεμιστοκλή, η ιστορική μνήμη των Αθηναίων ξεθώριασε γρήγορα, με τον ίδιο να παλεύει πλέον με τη δύσκολη καθημερινότητα. Ο Θεμιστοκλής θα κατηγορηθεί για την αυξανόμενη αντιπαλότητα με τη Σπάρτη, θα ενοχοποιηθεί για προδοσία και θα καταδικαστεί σε θάνατο από τους ανθρώπους που μόλις είχε σώσει! Θα κατάφερνε βέβαια να διαφύγει από την Αθήνα, με το όνομά του να γίνεται έκτοτε αποδιοπομπαίος τράγος για όλα τα δεινά της πόλης. Στο τέλος, ο αυτο-εξόριστος ναύαρχος δεν είχε άλλη επιλογή από το να ζητήσει καταφύγιο στους ίδιους του τους εχθρούς, με τους Πέρσες να τον αποδέχονται και να περνά εκεί τις τελευταίες των ημερών του…

Σκιπίων ο Αφρικανός

Πριν αναλάβει δράση ο Σκιπίωνας, ο «βάρβαρος» Αννίβας θέριζε τα ρωμαϊκά στρατεύματα σαν στάχυα, ήταν λοιπόν χάρη σε αυτόν που η Ρώμη δεν έμεινε γνωστή στην ιστορία ως… Νέα Καρχηδόνα! Η στρατιωτική ιδιοφυΐα του θα τον οδηγούσε να επιτεθεί στην πρωτεύουσα των Καρχηδονίων, μεταφέροντας για πρώτη φορά τις μάχες εκτός ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Η κολοσσιαία νίκη του θα του κέρδιζε το παρατσούκλι «Αφρικανός» και φήμη ζηλευτή στη Ρώμη. Όπως βέβαια γνωρίζουμε από τα ήθη της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, αυτό δεν έμελλε να κρατήσει για πολύ, με τη δημόσια ζωή του Σκιπίωνα να είναι ιδιαιτέρως σύντομη: ένας κακόβουλος Συγκλητικός θα τον κατηγορούσε για υπεξαίρεση κεφαλαίων, με τον Σκιπίωνα να αντιγυρνά ότι οι δικές του νίκες ήταν αυτές που γέμισαν τα ταμεία της Ρώμης με πλούτο, τμήμα του οποίου τον κατηγορούσαν τώρα ότι είχε υπεξαιρέσει! Παρόλα αυτά, μόνο η μαζική διαμαρτυρία των Ρωμαίων θα κατάφερνε να τον απαλλάξει από τις κατηγορίες (και την τιμωρία), με τον προσωπικό του πλούτο να κατάσχεται ωστόσο και την οικογένειά του να αφήνεται στη φτώχεια. Ο ίδιος, μην έχοντας άλλη επιλογή, θα αυτο-εξοριζόταν…

Κρίσπος

Ο Κρίσπος ήταν από τους πιο υπάκουους γιους της Ιστορίας, υπηρετώντας πιστά τον πατέρα του Μέγα Κωνσταντίνο, αυτοκράτορα του δυτικού τμήματος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ. Ο Κρίσπος θα οδηγούσε μάλιστα τις ρωμαϊκές λεγεώνες σε σπουδαίες νίκες κατά των γερμανικών και φράγκικων εισβολών, ενώ όταν ο πατέρας του αποφάσισε ότι ήθελε όλη την αυτοκρατορία για τον εαυτό του, και πάλι ο Κρίσπος θα διοικούσε αποτελεσματικά τον στόλο στον ρωμαϊκό εμφύλιο, αναγορεύοντας τον Κωνσταντίνο αδιαφιλονίκητο ηγεμόνα της Ρώμης! Ήταν μάλιστα ο γιος που κάθε βασιλιάς θα ήθελε: ταλαντούχος, μετριοπαθής και συμπαθής, πώς να περιμένει λοιπόν κανείς πως θα τον σκότωνε τελικά ο πατέρας του; Τα γεγονότα δεν είναι ξεκάθαρα γιατί ο Κωνσταντίνος διέταξε τη δολοφονία του γιου του (ή την οριστική του εξορία, κατά μια άλλη εκδοχή, η οποία και θα τον οδηγούσε στην αυτοκτονία) το 326 μ.Χ., αφού φρόντισε να διαγράψει κάθε μητρώο που αφορούσε στη ζωή του Κρίσπου. Δεν αποκλείεται να ήταν αποτέλεσμα συνωμοσίας εναντίον του, ο τρόπος που ξεπλήρωσε πάντως ο πατέρας τα οφειλόμενα στον γιο του έγραψαν ιστορία!

Tariq Ibn Ziyad

Ο πρώην σκλάβος Tariq επέκτεινε την ισλαμική εξάπλωση από τη Βόρεια Αφρική στην ιβηρική χερσόνησο, δανείζοντας το όνομά του (Jabal-Tariq) στη βραχώδη προεξοχή του Γιβραλτάρ στις ακτές της Ισπανίας, όπου αποβιβάστηκε με τους άντρες του το 711 μ.Χ. Θα περνούσε τον επόμενο χρόνο ξεπαστρεύοντας τους θύλακες αντίστασης, εγκαθιδρύοντας τη μουσουλμανική ηγεμονία στη σημερινή Ισπανία. Υπήρχε ωστόσο ένα μικρό θεματάκι: η αστραπιαία κατάκτηση του Tariq δεν είχε εγκριθεί από κανέναν, παρά μόνο από τον διοικητή της Βόρειας Αφρικής Musa Ibn Nusayr. Οι δυο τους κλήθηκαν λοιπόν στην πρωτεύουσα Δαμασκό για να δώσουν εξηγήσεις για τις πράξεις τους, γεγονός που τους πήρε δύο ολόκληρα χρόνια, καθώς κανείς τους δεν βιαζόταν να αντιμετωπίσει τις συνέπειες. Παρά λοιπόν τον εκπληκτικό πλούτο που έφερε η κατάκτηση της Ισπανίας στην αραβική αυτοκρατορία, οι δύο άντρες θα καταδικάζονταν για την απείθειά τους, με τον Musa να πεθαίνει στη φυλακή και τον Tariq, απογυμνωμένο από τη θέση και τον βαθμό του, να ζει το υπόλοιπο του βίου του βυθισμένος στη φτώχεια και την αφάνεια…

Yue Fei

Στις αρχές του 12ου αιώνα, μια ομάδα ανθρώπων από τη Μαντζουρία κατέβηκαν από τα βόρεια της Κίνας και εκτόπισαν βίαια τη Δυναστεία των Σονγκ, με τον αυτοκράτορα να συλλαμβάνεται και τον υπόλοιπο πληθυσμό να καταφεύγει στα νότια της αχανούς χώρας. Οι Σονγκ είχαν ωστόσο έναν αξιωματούχο ικανό να ανατρέψει την κατάσταση: ο Yue Fei έκανε τόσο καλή δουλειά στον πόλεμο που εξαπέλυσε κατά των κατακτητών, ανακαταλαμβάνοντας τα περισσότερα εδάφη της παλιάς δυναστείας, που φάνταζε μόνο θέμα χρόνου πριν καταφέρει να απελευθερώσει και τον ίδιο τον αιχμάλωτο αυτοκράτορα. Αυτό το ενδεχόμενο βέβαια δεν καλάρεσε στον προσωρινό ηγεμόνα των Σονγκ, Gaozong, ο οποίος είχε βολευτεί με την κατάσταση και δεν ήθελε αλλαγές στα σχέδιά του. Έπεισε λοιπόν έναν έμπιστο άντρα του περίφημου στρατηγού να καταθέσει εναντίον του και σύντομα ο Fei θα βρισκόταν φυλακισμένος στο δικαστήριο του Gaozong με κατηγορίες ότι προετοίμαζε πραξικόπημα. Για να μην τον κάνουν μάλιστα μάρτυρα του αγώνα, θα τον εκτελούσαν μυστικά στο κελί του, με τον Gaozong να διαπραγματεύεται μια ατιμωτική ειρήνη με τον βόρειο εισβολέα. Στην πλάτη του νεκρού στρατηγού Fei υπήρχε χαραγμένη μια φράση: «ξεπλήρωσε το έθνος σου με τη μεγαλύτερη δυνατή αφοσίωση»…

Robert Rogers

Ο Αμερικανός Rogers ίδρυσε το αποικιακό στρατιωτικό του σώμα το 1755, υπηρετώντας στο πλάι των Βρετανών εναντίον των Γάλλων κατά τη διάρκεια του Επταετή Πολέμου. Παρά την πολεμική επιτυχία της ομάδας του, η ανορθόδοξη δομή της και ο ανεξάρτητος χαρακτήρας της θα τρομοκρατούσαν τους Βρετανούς, με την Ιστορία να αποφασίζει να ξεπληρώσει τη βοήθειά του με τον ίδιο ανορθόδοξο τρόπο. Μετά τον πόλεμο, ο Rogers ταξίδεψε στην Αγγλία, όπου και έγραψε δύο βιβλία, εξαργυρώνοντας την πρόσκαιρη δημοφιλία του αλλά και τη μαγεία του ευρωπαϊκού κοινού για τον Νέο Κόσμο. Όταν θα ξεσπούσε η Αμερικανική Επανάσταση, ο Rogers θα επέστρεφε αμέσως πίσω προσφέροντας τις υπηρεσίες του στον Τζορτζ Ουάσιγκτον, ο οποίος θεώρησε ωστόσο ότι ο Rogers λειτουργούσε ως πράκτορας των Βρετανών, γι’ αυτόν και τον φυλάκισε επιτόπου. Ο Rogers κατάφερε να αποδράσει και σχημάτισε μια νέα ομάδα ανταρτών, πολεμώντας πλέον στο πλευρό των Βρετανών κατά της επανάστασης. Η επιτυχία της πρώτης του ομάδας δεν θα επαναλαμβανόταν βέβαια και η φήμη του θα καταρρακωνόταν, με τον ίδιο να επιστρέφει στην Αγγλία μετά το τέλος του πολέμου ως ξεπεσμένος ήρωας. Θα περνούσε τα υπόλοιπα χρόνια του βουτηγμένος στην αφάνεια και τα χρέη, με το φτωχοκομείο να φαντάζει η μόνη λύση επιβίωσης…

Κόμης του Rochambeau

Ο Jean-Baptiste Donatien de Vimeur, κόμης του Rochambeau, ήταν ο διοικητής των γαλλικών δυνάμεων που θα αντέστρεφαν την έκβαση της Αμερικανικής Επανάστασης, δίνοντας στην πάλαι ποτέ αποικία την πολυπόθητη ανεξαρτησία της από τον βρετανικό ζυγό. Δεν σταμάτησε ωστόσο εκεί: αποδέχτηκε απρόθυμα τη θέση του διοικητή των στρατευμάτων στη Γαλλία, θα παραιτούταν ωστόσο σύντομα. Η μικρή του όμως θητεία στο ύπατο αξίωμα θα τον έφερνε αντιμέτωπο με τη Γαλλική Επανάσταση για την αμφισβητήσιμη πίστη του. Ο άνθρωπος που είχε ασπαστεί τις εξτρεμιστικές ιδέες της Αμερικανικής Επανάστασης και παρά το γεγονός ότι ήταν πιστός και στα ιδεώδη της Γαλλικής, βρέθηκε ξαφνικά στο στόχαστρο της τρομοκρατίας του Ροβεσπιέρου, ο οποίος και θα τον φυλάκιζε σύντομα. Ο ήρωας και υπάκουος δημόσιος λειτουργός της Γαλλίας θα περνούσε έναν χρόνο στη φυλακή, με τη μοίρα του ωστόσο να μην έχει σφραγιστεί: το επαναστατικό πνεύμα θα στρεφόταν τώρα κατά του Ροβεσπιέρου, η εκτέλεση του οποίου θα σήμαινε το τέλος των περισσότερων δεινών του Rochambeau. Στη δίκη που ακολούθησε, ο κόμης υπερασπίστηκε τον εαυτό του ικανοποιητικά και κέρδισε την ελευθερία του, ενώ λίγο αργότερα ο αυτοκράτορας Ναπολέων θα του επέτρεπε να ξανακερδίσει λίγη από τη χαμένη του αξιοπρέπεια…

Lazarre Carnot

Η ιστορία του γαλλικού επαναστατικού στρατού είναι ένας από τους πιο λαμπρούς θριάμβους κόντρα σε κάθε πιθανότητα: υπήρχε έλλειψη πυρομαχικών, έλλειψη έμπειρων αξιωματικών και οι περισσότερες μοναρχικές ευρωπαϊκές χώρες είχαν στραφεί ενάντια στη βασιλοκτόνα Γαλλία! Κι εδώ μπαίνει ο μεγαλύτερος τεχνοκράτης που πάτησε ποτέ στη Γη, ο Lazarre Carnot. Ο ακαδημαϊκός και μηχανικός κέρδισε τις εκλογές και ανέλαβε τον έλεγχο των γαλλικών στρατιωτικών υποθέσεων, με τα αποτελέσματα να φαίνονται αμέσως: η δύναμη του στρατού διπλασιάστηκε (στο 1,5 εκατομμύριο), οι άπειροι στρατιώτες εκπαιδεύτηκαν τάχιστα και, το κυριότερο, η Γαλλία κέρδισε μια σειρά από σημαντικές μάχες που θα έφερναν τον πανευρωπαϊκό συνασπισμό εναντίον της στο τέλος του! Και σαν να μην έφταναν αυτά, ήταν ο Carnot που θα έκανε στρατηγό τον Ναπολέοντα, υπηρετώντας κατόπιν περιοδικά στη διακυβέρνηση του αυτοκράτορα. Οι ιδιοτροπίες ενός έθνους είναι ωστόσο περίεργο πράγμα, με την αποκατάσταση της γαλλικής μοναρχίας να θεωρεί πλέον τον αριστοτέχνη τεχνοκράτη «βασιλοκτόνο» και «επαναστάτη», κάνοντάς τον παρία μεταξύ των ανθρώπων, που ξέχασαν γρήγορα τα δεινά του παλιού καθεστώτος και αγκάλιασαν τον νέο βασιλιά. Ο ξεχασμένος Carnot θα περνούσε το υπόλοιπο της ζωής του στην καταναγκαστική εξορία που του επέβαλε η βασιλεία, αρχικά στην Πολωνία και κατόπιν στη Γερμανία, όπου και θα πέθαινε το 1816…

Γκέοργκι Ζούκοφ

Ο ρόλος του Ζούκοφ στη σοβιετική και τελικά συμμαχική επικράτηση στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ήταν αποφασιστικής σημασίας, με τον ίδιο να ηγείται της σοβιετικής άμυνας σε κάθε σχεδόν κρίσιμη μάχη των ρωσικών στρατευμάτων με τις δυνάμεις του Άξονα. Η τακτική μάχης του Ζούκοφ έκανε τον Κόκκινο Στρατό να λάμπει στο πεδίο της σύγκρουσης, καταφέρνοντας καίρια πλήγματα στη ναζιστική απειλή. Όταν ωστόσο τελείωσε ο πόλεμος, τότε ήταν που ξεκίνησαν τα πραγματικά προβλήματα του Ζούκοφ: το 1945, ο στρατηγός αρνήθηκε να συλλάβει μέλη του επιτελείου του που είχαν λεηλατήσει γερμανικούς στόχους, με τις σοβιετικές μυστικές υπηρεσίες να τον βάζουν στο στόχαστρο και τον ίδιο τον Στάλιν να αποφασίζει να αποπέμψει τον ήρωα πολέμου από τα καθήκοντά του. Η σταλινική αχαριστία θα μεταφραζόταν στην εξορία του μεγαλύτερου στρατηγού της χώρας στα Ουράλια, όπου τον έθεσε τοποτηρητή μιας μικρής δύναμης. Ο Ζούκοφ θα επανερχόταν ωστόσο το 1955 στην ενεργό δράση, ως υπουργός Άμυνας της Ρωσίας, θα τον ενέπλεκαν ωστόσο άδικα σε μια συνωμοσία κατά του γενικού γραμματέα Χρουστσόφ. Ο κορυφαίος στρατιωτικός θα περνούσε τα τελευταία χρόνια της ζωής του σε κατ’ οίκον περιορισμό, με τις σοβιετικές Αρχές να επιδίδονται σε μια μανιασμένη εξαφάνιση του λαμπρού ονόματός του από τα πρακτικά της χώρας! Αρκετά ειρωνικά, όταν οι Σοβιετικοί ξεκίνησαν να αναγνωρίζουν και πάλι τη συμβολή του στη σύγχρονη ιστορία, μετά τον θάνατο του Χρουστσόφ, ο Ζούκοφ θα πέθαινε από εγκεφαλικό επεισόδιο…

ΠΗΓΗ:
newsbeast

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:

tampouloukia.gr

Σαν σήμερα ξέσπασε η κρίση στα Ιμια, από τις μεγαλύτερες αποτυχίες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής


Η μεγαλύτερη κρίση που πέρασαν οι σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας μετά το Κυπριακό, αναμφισβήτητα ήταν η κρίση των Ιμίων. Τρεις νεκροί αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού με την κοινή γνώμη να μην πείθεται με τα επίσημα αίτια του θανάτου τους, μια -ακόμα- προκλητική δήλωση του Θεόδωρου Πάγκαλου και το -ιστορικό πλέον- «ευχαριστώ» του Κώστα Σημίτη στους «φίλους μας τους Αμερικανούς» ήταν τα γεγονότα που σημάδεψαν την κρίση των Ιμίων.

Το χρονικό της κρίσης

Τα Ίμια, αποτελούν μια συστάδα μικρών νησιών στα Δωδεκάνησα, τα οποία περιήλθαν στην ελληνική επικράτεια, μετά την παράδοση των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα από τους Ιταλούς το 1947, με τον τούρκικο εθνικισμό να «κοιμάται» για αρκετές δεκαετίες, πριν διεκδικήσει ξαφνικά(;) την εξάπλωση του στο Αιγαίο.

Το πρώτο επεισόδιο, σημειώθηκε στις 25 Δεκεμβρίου του 1995, όταν το φορτηγό πλοίο Φιγκέν Ακάτ προσάραξε σε αβαθή ύδατα κοντά στις βραχονησίδες και εξέπεμψε σήμα κινδύνου. Το λιμεναρχείο Καλύμνου προσφέρθηκε να βοηθήσει, όμως ο Τούρκος πλοίαρχος απάντησε ότι βρίσκεται σε τούρκικο έδαφος και θα δεχθεί μόνο τουρκική βοήθεια.

Την επόμενη, ειδοποιήθηκε το υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο επικοινώνησε με το αντίστοιχο της Τουρκίας. Η στάση των Τούρκων ήταν κάτι παραπάνω από προκλητική, με τους αξιωματούχους να δηλώνουν ότι υπάρχει γενικά ανοικτό θέμα διεκδίκησης των Ιμίων, ενώ λίγες μέρες αργότερα κατέπεσε τουρκικό αεροπλάνο, με τον πιλότο να διασώζεται από Έλληνες.

Η σημαία του Διακομιχάλη

Ο τότε δήμαρχος της Καλύμνου Δημήτρης Διακομιχάλης, θορυβημένος από τις συνεχείς τουρκικές αξιώσεις στα Ίμια, ύψωσε την ελληνική σημαία σε ένα από αυτά τα δύο νησιά στις 25 Ιανουαρίου 1996, συνοδευόμενος από τον αστυνομικό διευθυντή Καλύμνου,έναν ιερέα και δύο κατοίκους του νησιού.

Η τουρκική τηλεόραση μετέδωσε εικόνες με την ελληνική σημαία και οι προκλήσεις των Τούρκων συνεχίστηκαν, με δύο δημοσιογράφους της Χουριέτ, να αποβιβάζονται στο νησί, να κατεβάζουν την ελληνική σημαία και να υψώνουν την τουρκική. Η όλη επιχείρηση βιντεοσκοπήθηκε και προβλήθηκε από το τηλεοπτικό κανάλι. Σύντομα, ελληνικά και τουρκικά πολεμικά σκάφη κινήθηκαν στην περιοχή με την σύγκρουση να μοιάζει αναπόφευκτη.

Η κρίση κλιμακώθηκες στις 28 Ιανουαρίου, όταν το ελληνικό περιπολικό πλοίο «Αντωνίου» κατέβασε την τουρκική σημαία και ύψωσε την ελληνική, ενώ Έλληνες βατραχάνθρωποι αποβιβάστηκαν στα Ίμια, χωρίς να τους αντιληφθούν οι Τούρκοι. Την επομένη, ο Κώστας Σημίτης, ο οποίος είχε μόλις εκλεγεί, έστειλε ηχηρό μήνυμα στην Τουρκία προειδοποιώντας την, ότι σε οποιαδήποτε πρόκληση η ελληνική απάντηση θα είναι δυναμική. Σε απάντηση της, η πρωθυπουργός της Τουρκίας Τανσού Τσιλέρ δήλωσε στην Τουρκική Βουλή, ότι την επόμενη μέρα η Ελληνική σημαία θα κατέβει από το νησί.

Τούρκοι στα Ιμια

Τα ξημερώματα της 31 Ιανουαρίου, τουρκικές ειδικές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στη Μικρή Ίμια, ενώ τα ξημερώματα της ίδιας μέρας, ελικόπτερο του Ναυτικού το οποίο επιχείρησε να ανιχνεύσει την παρουσία των Τούρκων, κατέπεσε με αποτέλεσμα τον θάνατο και των τριών μελών του πληρώματος, του υποπλοίαρχου Παναγιώτη Βλαχάκου, του υποπλοίαρχου Χριστόδουλου Καραθανάση και του αρχικελευστή Έκτορα Γιαλοψού. Η επίσημη αιτία της πτώσης του ελικοπτέρου, σύμφωνα με το Πολεμικό Ναυτικό είναι ότι το ελικόπτερο κατέπεσε λόγω κακοκαιρίας και απώλειας προσανατολισμού του πιλότου, με την ελληνική κοινή γνώμη να μην έχει πειστεί ακόμα και σήμερα. Από τις θεωρίες που έχουν διατυπωθεί, επικρατέστερη είναι αυτή που θέλει το Τουρκικό Ναυτικό ή τους καταδρομείς να κατέρριψαν το ελικόπτερο, με την ελληνική κυβέρνηση να συγκαλύπτει το γεγονός για να μην ξεσπάσει πόλεμος. Στην ιστορία έμειναν οι δηλώσεις του τότε Αρχηγού ΓΕΕΘΑ Ναύαρχου Λυμπέρη, ο οποίος πρότεινε στον κ. Σημιτή αμέσως μετά την πτώση του ελικοπτέρου και την κατάληψη της βραχονησίδας, τις εξής στρατιωτικές επιλογές αντίδρασης:

  • Ναυτικό βομβαρδισμό από πλοία της περιοχής.
  • Αεροπορικό βομβαρδισμό με το πρώτο φως.
  • Επιχείρηση ανακατάληψης της βραχονησίδας,

με τον Πρωθυπουργό να αρνείται θεωρώντας ότι οι προτάσεις αυτές οδηγούσαν σε πόλεμο.

Το τέλος της κρίσης

Η κρίση στα Ίμια, τελείωσε με την παρέμβαση των ΗΠΑ, οι οποίες επέβαλαν την θέληση τους και στις δύο χώρες με το δόγμα «Νo ships, no troops, no flags» προκειμένου να τελειώσει το όλο θέμα χωρίς περαιτέρω επεισόδια. Μέχρι το μεσημέρι της 31ης Ιανουαρίου 1996 τα πλοία, οι στρατιώτες και οι σημαίες είχαν αποσυρθεί από τα Ίμια. Σύμφωνα με το βίβλιο των Μιχάλη Ιγνατίου και Αθανάσιου Έλλις για την κρίση στα Ίμια, ο Ναύαρχος Λυμπέρη αρνήθηκε την υποστολή της ελληνικής σημαίας, με τον Θεόδωρο Πάγκαλο να υποκύπτει εν τέλει στις πιέσεις των Αμερικανών και να δηλώνει «πως η ελληνική σημαία δεν θα αντικατασταθεί όταν αυτή καταστραφεί, από τους ισχυρούς ανέμους που έπνεαν στην περιοχή εκείνο το μοιραίο βράδυ»

Η κρίση των Ιμίων, αποτελεί αναμφισβήτητα μία από τις μεγαλύτερες αποτυχίες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής να επιβάλλει την βούληση της, ενώ ταυτόχρονα δημιούργησε και το ζήτημα των «Γκρίζων Ζωνών» που εγείρουν οι Τούρκοι. Ο τούρκικος επεκτατισμός δεν μπόρεσε να καμφθεί επί της ουσίας και οι χειρισμοί της ελληνικής κυβέρνησης εξόργισαν την κοινή γνώμη. Όσο δε για το περίφημο «ευχαριστούμε τους φίλους μας τους Αμερικανούς» του κ. Σημίτη, είναι η περίτρανη απόδειξη της αμερικανικής ανάμειξης στην ελληνική εξωτερική -και εσωτερική- πολιτική καθώς και της ατολμίας της τότε κυβέρνησης, η οποία στιγματίστηκε από το συγκεκριμένο γεγονός.

Πηγή: iefimerida.gr

 

Γιατί δεν σώθηκαν οι εβραίοι στην Ελλάδα


Το βιβλίο της Καρίνας Λάμψα και του Ιακώβ Σιμπή φιλοδοξεί να απαντήσει σε σειρά ερωτημάτων που σχετίζονται με τη διάσωση των εβραίων στην ελληνική επικράτεια, τη σχέση τους με τη χριστιανική κοινότητα, τον ρόλο του ΕΑΜ και τα εσωτερικά προβλήματα της εβραϊκής κοινότητας

Η μεγάλη συγκέντρωση των εβραίων τον Ιούλιο του 1942, κατόπιν διαταγής των κατοχικών δυνάμεων, στην πλατεία Ελευθερίας στη Θεσσαλονίκη που σηματοδότησε την έναρξη του διωγμού

Στις 5 Μαρτίου 1943 ο επικεφαλής του διορισμένου από τους Γερμανούς Εβραϊκού Συμβουλίου στη Θεσσαλονίκη ραβίνος Τσβι Κόρετς υπέγραφε την ακόλουθη ανακοίνωση: «Καλούμε τους ομόθρησκούς μας να διατηρήσουν όλη την ηρεμία των και την ψυχραιμία, να μην παρασυρθούν από τον πανικόν, να μη δίδουν πίστη εις τας ανησυχητικάς διαδόσεις, που όλες είναι δίχως βάση. Ο καθένας πρέπει να εξακολουθεί να ασχολείται ήρεμα με τις εργασίες του και να εμπιστεύεται εις τους διευθύνοντας την Κοινότητα». Μία εβδομάδα μετά ο ίδιος ο αρχιραβίνος εμφανίστηκε στη συναγωγή για να ανακοινώσει στους ομόθρησκούς του ότι όλος ο πληθυσμός θα εκτοπιζόταν στην Κρακοβία. Ηξερε άραγε εκ των προτέρων ο Κόρετς ότι τους περίμεναν στρατόπεδα και κρεματόρια, κάτι που συνιστά, αν το γνώριζε, εσχάτη προδοσία, ή ήταν κι αυτός παραπλανημένος; Μπορούσαν άραγε να διασωθούν οι εβραίοι της Θεσσαλονίκης, όπως διασώθηκε μια μεγάλη πλειοψηφία των εβραίων της Αθήνας, της Λάρισας ή του Βόλου;  Ποιος ήταν ο ρόλος των διορισμένων από τις κατοχικές δυνάμεις Εβραϊκών Συμβουλίων; Ηταν συνεργάτες των Γερμανών ή αναγκαίος θεσμός για τη βοήθεια των εβραίων που είχαν τη μεγαλύτερη ανάγκη; Το βιβλίο της Καρίνας Λάμψα και του Ιακώβ Σιμπή με τίτλο « Η Διάσωση» (εκδόσεις Καπόν) φιλοδοξεί να απαντήσει σε σειρά ερωτημάτων που σχετίζονται με τη διάσωση ή τη μη διάσωση των εβραίων στην ελληνική επικράτεια και να υπογράψει μια νέα αφήγηση αυτής της ιστορίας, κομμάτι της συνολικής ιστορίας του Ολοκαυτώματος.
Στο πρώτο μέρος τίθενται ερωτήματα που απασχολούν εδώ και χρόνια τους ιστορικούς. Κυρίως το ερώτημα κατά πόσον η «τελική λύση», η πλήρης εξόντωση των εβραίων στην Ευρώπη, ήταν στρατηγικός στόχος της γερμανικής πολιτικής για να εξαφανιστεί το «αίτιο του κακού» από τη Γη ή ήταν ένας δευτερεύων στόχος μιας νέας γερμανικής πολιτικής όπου η καταστροφή των αλλοεθνών θα βοηθούσε την εγκατάσταση των Γερμανών προς ανατολάς και το πέρασμα των οικονομικών και πολιτικών ηνίων στα χέρια τους.
Το δεύτερο μέρος του βιβλίου και το πιο ενδιαφέρον για μας ασχολείται με την ιστορία των εβραίων στην ελληνική επικράτεια. Οι δύο συγγραφείς αναρωτιούνται: «βοήθησαν οι χριστιανοί έλληνες να σωθούν οι εβραίοι;». Οι αριθμοί απαντάνε αρνητικά, καθώς από 77.377 εβραίους που ζούσαν στην ελληνική επικράτεια επέζησαν τελικά 10.226 (μείωση πληθυσμού κατά 86%). Στη δε Θεσσαλονίκη από 55.250 εβραίους, που αντιστοιχούσαν στο 23,7% του πληθυσμού της πόλης, αφανίστηκε ολοσχερώς το 96%.
Στη Θεσσαλονίκη έγινε η μεγάλη καταστροφή της εβραϊκής κοινότητας, αφού οι περισσότεροι εστάλησαν στα στρατόπεδα της Πολωνίας και δεν γύρισαν πίσω ποτέ. Είναι αξιοσημείωτο ότι η εβραϊκή κοινότητα της Θεσσαλονίκης φαίνεται να πορεύεται στην αρχή με τη σιγουριά ότι θα καταφέρει να ξεφύγει από τη γερμανική λαίλαπα. Τα γεγονότα θα διαψεύσουν αυτές τις προσδοκίες. Σύμφωνα με τους συγγραφείς υπήρχαν πολλές αιτίες που συνέτειναν σε αυτό: ο συντηρητισμός και ο κλειστός χαρακτήρας της κοινότητας. Η έλλειψη διασύνδεσης με κινήματα και οργανώσεις, αλλά και η χαμηλή οργάνωση του αριστερού κινήματος στη Θεσσαλονίκη. Η γεωγραφική θέση και η ταχύτητα με την οποία εξελίχθηκαν τα γεγονότα και, τέλος, οι χαμηλού επιπέδου σχέσεις μεταξύ του εβραϊκού και του χριστιανικού πληθυσμού της πόλης. «Οι χριστιανοί στην καλύτερη περίπτωση φοβόντουσαν, στη χειρότερη αδιαφορούσαν, κάποιοι από τα μεσαία στρώματα είδαν με καλό μάτι την απέλαση του σεφαραδίτικου στοιχείου από την πόλη, οι δε διανοούμενοι, που κοίταζαν με αποστροφή αυτά τα βήματα, φοβούνταν να εκφραστούν» αναφέρουν μαρτυρίες της εποχής. Ο γενικός διοικητής της Μακεδονίας Βασίλης Σιμωνίδης, σκληρός συνεργάτης των Γερμανών, διευκόλυνε το έργο της «αποεβραιοποίησης» της πόλης. Και οι δύο πρόεδροι του διορισμένου Εβραϊκού Συμβουλίου, ο συνεργάτης Σάμπυ Σαλτιέλ και μετέπειτα ο αμφιλεγόμενος αρχιραβίνος Τσβι Κόρετς, θα αποδειχθούν ανίκανοι να προστατέψουν τον εβραϊκό πληθυσμό. Οι συγγραφείς πιστεύουν ότι μέχρι τελευταίας στιγμής οι Γερμανοί εξαπατούσαν τον Κόρετς, λέγοντάς του ότι οι εβραίοι θα μεταφερθούν σε ένα μικρό αυτόνομο χωριό στην Κρακοβία. Βεβαίως η διάδοση των πληροφοριών ήταν τότε περιορισμένη και πιθανόν ο Κόρετς αγνοούσε τι είχε συμβεί με τους εβραίους άλλων χωρών που μεταφέρθηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Από την άλλη είχαν μεσολαβήσει διάφορα πογκρόμ εβραίων στη Θεσσαλονίκη που δεν άφηναν αμφιβολία για το τι σκέπτονται οι Γερμανοί για τους εβραίους.
Αντίθετα, στην Αθήνα τα πράγματα εξελίχθηκαν διαφορετικά. Κατ’ αρχάς ο ραβίνος Μπαρζιλάι, επικεφαλής της εβραϊκής κοινότητας, δεν παρέδωσε στους Γερμανούς τις λίστες με τα ονόματα των εβραίων, όπως είχε κάνει ο Κόρετς στη Θεσσαλονίκη. Σε συμφωνία με το ΕΑΜ αποφασίστηκε η διάσωση των εβραίων της Αθήνας και η μεταφορά της πλειοψηφίας αυτών στο βουνό ή στην Εύβοια, απ’ όπου περνούσαν στην Τουρκία και μετά στην Παλαιστίνη. Σημαντική βοήθεια προσέφεραν, σύμφωνα με μαρτυρίες που παρατίθενται, ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός που είχε δώσει οδηγίες στους ιερείς να βαφτίζουν μυστικά χριστιανούς τους εβραίους πολίτες, ο διευθυντής της Αστυνομίας Αγγελος Εβερτ που είχε δώσει διαταγές στα αστυνομικά τμήματα να εκδίδουν ταυτότητες στους εβραίους και μεμονωμένοι πολίτες, πολλοί από αυτούς συνδεδεμένοι με την Αντίσταση. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η σχέση και η συνεργασία Αγγλων – εαμικών και Δαμασκηνού – Εβερτ. Ακόμη, η σχέση των Αγγλων, του ΕΑΜ και του Εβραϊκού Πρακτορείου στην Παλαιστίνη, αλλά και οι παραδοσιακές καλές σχέσεις εβραίων και χριστιανών στην πρωτεύουσα. Στην Αθήνα υπήρχαν 3.000 εβραίοι και άλλοι 4.000 που κατέβηκαν διωκόμενοι από τη Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις. Οι δύο συγγραφείς αναρωτιούνται πόσοι από αυτούς, παρά τις σχετικά καλές συνθήκες, κατάφεραν να διασωθούν. Ανάμεσα στις προσωπικότητες που βοήθησαν τη διάσωση των εβραίων στην Αθήνα ήταν ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος, η πριγκίπισσα Αλίκη, η Ιωάννα και ο Κ. Τσάτσος, η Λέλα Καραγιάννη, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Φαρμακοποιών Καραμερτζάνης, ο πρόεδρος των δημοσίων υπαλλήλων Κώστας Ζαβιτσιάνος κ.ά.
Στη Θεσσαλία η ύπαρξη ισχυρού εαμικού κινήματος βοήθησε να διασωθούν πολλοί εβραίοι. Μαζική διάσωση έγινε στη Ζάκυνθο. Στην Κέρκυρα, στα Ιωάννινα και γενικότερα στη Μακεδονία έγιναν πογκρόμ ανάλογα εκείνων της Θεσσαλονίκης.

Σε όλη αυτή την αφήγηση των Κ. Λάμψα και Ι. Σιμπή διατυπώνονται πλήθος ερωτήματα που αφορούν τις εξελίξεις και παρουσιάζονται αρκετές ενστάσεις για τις ως τώρα ερμηνείες γεγονότων που αφορούν την ιστορία των εβραίων στη χώρα μας. Φυσικά παραμένουν πολλά κενά που θα ήταν χρήσιμο να συμπληρωθούν. Το βιβλίο των Καρίνας Λάμψα και Ι. Σιμπή, συγκεντρώνοντας πλούσιο υλικό, έρχεται να προστεθεί στις προσπάθειες να φωτιστεί μια από τις πιο οδυνηρές  τραγωδίες του περασμένου αιώνα.

ΠΗΓΗ:

pinnokio.gr

 

Η οδός Πατησίων 100 χρόνια πριν!


Εκπληκτικές φωτογραφίες της οδού Πατησίων όπως ήταν πριν από 100 χρόνια και απαθανατίστηκε στο φακό μάς δείχνουν πόσο διαφορετική και όμορφη ήταν. Ένας διαφορετικός δρόμος στο κέντρο της Αθήνας, που σε τίποτα δεν θυμίζει ό,τι υπάρχει σήμερα, αποκαλύπτεται  στο φωτογραφικό υλικό από τη Συλλογή του Πέτρου Πουλίδη, κυριότητας του Αρχείου της ΕΡΤ, με το οποίο η Δημόσια Ραδιοτηλεόραση συμμετέχει στην πολιτιστική δράση «Μια φωτογραφία για την Πατησίων», που διοργανώνεται μέχρι και τις 19 Φεβρουαρίου.

Στο φωτογραφικό υλικό του Αρχείου της ΕΡΤ, που εκτίθεται στις βιτρίνες κτιρίου επί της Πατησίων 214, αποτυπώνονται εικόνες της περιοχής από την καθημερινή ζωή των Αθηναίων στις τρεις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Ένα μικρό δείγμα που ακολουθεί φέρνει στο νου μνήμες μιας εντελώς διαφορετικής εποχής με επίκεντρο έναν κεντρικό δρόμο σήμα-κατατεθέν της πόλης.

ΠΗΓΗ:

perierga.gr

 

Τα Χριστούγεννα του 1893


Πώς βίωσαν οι πολίτες τις γιορτές μετά τη «στάση πληρωμών» και τη χιονοστιβάδα φτώχειας και πείνας.
Τέτοιες μέρες είναι κανόνας ν’ αναζητούνται παλιές χριστουγεννιάτικες ιστορίες Τα παλιά είναι συνήθως… πάντα καλύτερα Χριστούγεννα! Ιδιαίτερα σε δύσκολες εποχές. Οσο πιο μακριά βρίσκονται από το παρόν, τόσο παραδεισιακές διαστάσεις παίρνουν! Σαν να υπήρχαν χρόνια που δένανε τα σκυλιά με τα λουκάνικα, νικούσε η αγάπη και βασίλευε παντού η ειρήνη!
Σ’ αντίθεση με την τάση επιστροφής τις μέρες μας στους… παλιούς, καλούς καιρούς, ας γυρίσουμε πίσω στον Δεκέμβριο του 1893. Τη χρονιά, τον μήνα και τις γιορτές, που σημαδεύει το «δυστυχώς επτωχεύσαμεν».
Τυπικά, η χρεοκοπία εξαγγέλθηκε την πρώτη Δεκεμβρίου (13 με το νέο ημερολόγιο) με την κατάθεση νομοσχεδίου. Μέσα σε 10 ημέρες, αυτό και άλλα 2 νομοσχέδια είχαν γίνει νόμοι του κράτους (9-10 Δεκεμβρίου). Στις 28 Δεκεμβρίου κατατέθηκε και ο πρώτος προϋπολογισμός της χρεοκοπίας, που θα ψηφισθεί, όμως, μετά 3 μήνες.
Ειπωμένη ή όχι από τον Τρικούπη, στις εισηγητικές ομιλίες του για το πρώτο νομοσχέδιο ή τον προϋπολογισμό, μ’ αυτές ακριβώς τις λέξεις, η εμβληματική νεοελληνική φράση σήμαινε επισήμως τον «προσωρινό διακανονισμό του χρέους» – αυτός ήταν ο τίτλος του νόμου (ΒΡ-ΣΤ/93). Στην πράξη συνεπαγόταν την άμεση αναστολή καταβολής των χρεολυσίων στους διεθνείς δανειστές του Δημοσίου και τη δραστική περικοπή (κατά 70%) των τόκων στους κατόχους ελληνικών ομολογιών.
Διαμαρτυρίες
Οσα διαδραματίστηκαν τότε έχουν γίνει τελευταία πολύ γνωστά, αλλά ας θυμηθούμε μερικά ακόμη για ν’ αποτυπωθεί καλύτερα ο χαρακτηρισμός «γιορτές φτώχειας». Ξέσπασε θύελλα διαμαρτυριών κατά του Τρικούπη σε Λονδίνο, Παρίσι και Βερολίνο, που αξίωσαν την επιβολή διεθνούς ελέγχου στις εισπράξεις του Δημοσίου. Αλλά και στην Ελλάδα από την αντιπολίτευση.
Αυτό που συνήθως δεν αναφέρεται με σαφήνεια είναι ότι ο Τρικούπης δεν τράπηκε σε φυγή. Εμεινε στην κυβέρνηση μετά τη χρεοκοπία και προσπάθησε να πετύχει τον «διακανονισμό». Οι προσπάθειες δεν είχαν αποτελέσματα. Οπως άλλωστε και των διαδόχων του. Θα χρειαστεί ένας πόλεμος για να υποταγεί η Ελλάδα στις απαιτήσεις των δανειστών και να επιβληθεί ο Διεθνής Οικονομικός Ελεγχος (1898).
Πώς όμως βίωνε τη χρεοκοπία η μεγάλη πλειονότητα των πολιτών. Οδηγός μας ο αντιτρικουπικός Τύπος, καθώς οι φιλοκυβερνητικές εφημερίδες αποφεύγουν τις περιγραφές. Παρά το γεγονός ότι οι δημοσιογραφικοί κανόνες της εποχής επιτάσσουν αναλυτικά ρεπορτάζ για την κίνηση στην εορταστική αγορά και τις τιμές των ειδών πλατιάς κατανάλωσης. Σε μια μάλιστα απ’ αυτές ο ρεπόρτερ της παρακάμπτει τον σχετικό σκόπελο μ’ ευφάνταστο τρόπο: «-Πώς πήγε εφέτος η δουλειά; ρωτά τον κρεοπώλη.
-Καλά, δόξα τω Θεώ! Ο κόσμος λεπτά δεν έχει λένε και λεπτά ξοδεύει. Μυστήριον…».
Ο αντικυβερνητικός Τύπος εκπέμπει με διαφορετικούς τρόπους, σ’ άλλο μήκος κύματος:
-«Πάντες (στην αγορά) με κεκλιμένας τας κεφαλάς και την κατήφειαν εις το πρόσωπο εζωγραφισμένην… Η εξοικονόμησις του άρτου είνε το μόνον μέλημα πάντων των οικογενειαρχών…».
-«Πανταχού ερείπια. Αι εορταί προκαλούσαι συγκρίσεις θλιβεράς παρουσιάζωσι την κατάστασιν του τόπου υπό πάσαν αυτής αλγεινότητα. Και πονούσιν οι πολλοί και σκέπτονται και ζητούσι το αίτιον της δυσπραγίας…
Παρά τις συνηθισμένες αντιπολιτευτικές υπερβολές η συγκεκριμένη διαπίστωση δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Στα σατιρικά κείμενα χρησιμοποιούνται πολύ σκληρότερες εκφράσεις: «Ευθύς τραπέζι στρώσετε, βάλτε το φαγητό σας/ κι αν άλλο τι δεν έχετε να φάτε τ’ απ’ αυτό σας». Ενώ ένα άλλο μπροστά στις γενικές περικοπές σαρκάζει: «Απεφασίσθη υπό της Κυβερνήσεως να ψαλιδισθή και η σημαία μας…».
Εκείνα τα «Χριστούγεννα ήτο πένθιμα δια την κοινωνίαν». Κατά γενική ομολογία, τα έκανε δυσβάσταχτα ο «εξευτελισμός» της χώρας στα μάτια των Ευρωπαίων από το «κανόνι» της χρεοκοπίας.
Ολοι, όμως, προσβλέπανε σε καλύτερο μέλλον. Υπήρχε κάποια αισιοδοξία…
Πλήθη φτωχών και ζητιάνων
Ιδού ένα σταχυολόγημα από «σκέψεις που υπαγορεύουν τα Χριστούγεννα εις τους εκ των Ορθοδόξων ελευθέρους Ελληνας, τους οποίους κατέστησε πτωχούς και εξηυτελισμένους η εν τη Πολιτεία επικράτησις ανθρώπων αναξίων»: «Δεν ήρκεσε εις την Ελλάδα το ότι εκ των πραγμάτων απεδείχθη μη έχουσα τας δυνάμεις ν’ ανταποκριθή εις τας επιπολαίους, τας αλογίστως αναληφθείσας υποχρεώσεις ως Κράτους. Ηθέλησεν εις την απόδειξιν της οικονομικής αδυναμίας της να προσθέση την απόδειξιν της ηθικής αναξιότητος…».
«Δεν είναι τοιούτος ο λαός της και το αποδεικνύει η Ιστορία του ολόκληρος και δη η των τελευταίων ετών… Υπεβλήθη στερήσεις και θυσίας, όπως επαρκέση εις πάσας τας υποχρεώσεις προς τους δανειστάς του…».
«Πλήθος άπειρον επαιτών. Μη φαινόμενον εις τον πολύν κόσμον, πλήθος στερούμενον του άρτου και γυμνητεύον ανεφάνη. Δεν είχομεν φαντασθή ποτέ τας Αθήνας περικλειούσας τοσαύτην δυστυχίαν, ουδέ τόσον αριθμόν πτωχών…». Ο μόνος πλούτος, έγραφε μελαγχολικά χρονογράφος των ημερών, «ο διαχυθείς εις τας Αθήνας ήτο ο πλουσιοπαρόχως λούσας αυτάς ήλιος και ο μόνος κυκλοφορήσας χρυσός αι ακτίναι αυτού. Το μόνον το οποίον δεν φοβούμεθα μη χάσωμεν…».
Δεν ήταν απολύτως ακριβής. Αφενός μεν επειδή στα σαλόνια των ημερών έρρεε πλούτος. Αφετέρου ακολούθησαν καταρρακτώδεις βροχές και πλημμύρες. Μαζί με τα νερά ερχόταν κι ο νέος χρόνος «όστις βρίσκει την Ελλάδα σε κακό και μαύρο χάλι/και τα άμοιρα παιδιά της πάντα γυμνά και πεινασμένα/κι απ’ όλη την Ευρώπη τα πτωχά αδικημένα…/κι είμεθα μικροί μεγάλοι διά το φρενοκομείον/κι η πατρίς η καϋμένη εις τους Φράγκους πωλημένη…».
(Τ’ αποσπάσματα προέρχονται από τις εφημερίδες ΑΣΤΥ, ΕΦΗΜΕΡΙΣ, ΠΡΩΪΑ, ΡΩΜΗΟΣ, ΝΕΟΣ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ, ΚΑΙΡΟΙ και ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ)
«ΑΣ ΜΕΛΕΤΗΣΩΜΕΝ ΕΠΙ ΤΩΝ ΠΑΘΗΜΑΤΩΝ»
Οι επιπτώσεις της χρεοκοπίας, εκτός των άλλων, ωθούσαν και σε σκέψεις για να γίνουν τα παθήματα του παρόντος μαθήματα για το μέλλον. «Ολαι αι περιουσίαι, όλα τα κεφάλαια, όλαι οι πρόσοδοι, όλα της εργασίας τα ανταλλάγματα εμειώθησαν», σημειώνουν οικονομολόγοι και οικονομολογούντες. Αλλοι αποδίδουν την ευθύνη στις τράπεζες και στους «χρυσοκάνθαρους», στους «Φράγκους» (ξένους) πιστωτές, στην κυβερνητική αβουλία. «Εν τη ειρήνη της οικογενειακής εστίας, ας μελετήσωμεν επί των παθημάτων», προτρέπουν πολλοί…
ΒΑΘΙΕΣ ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ
Σε καιρούς γενικευμένης φτώχειας και ανυπαρξίας δομών κοινωνικής πρόνοιας η αλληλεγγύη βρίσκεται διαχρονικά στην ημερήσια διάταξη. Το φαινόμενο έχει βαθιές ελληνικές ρίζες. Εκκληση κάνουν εφημερίδες όπως και πολλοί φορείς στα φιλάνθρωπα αισθήματα των εχόντων: «Εάν εις άλλους χρόνους απόλυτος παρίστατο η ανάγκη της συνδρομής των δυναμένων υπέρ των ενδεών, το έτος τούτο η ανάγκη αύτη παρίσταται επιτακτικωτέρα…». Οι εκκλήσεις δεν μένουν χωρίς αντίκρισμα.

ΠΗΓΗ:

astrosparalio.gr

Πρωτοχρονιά 1900: Όταν ο 20ός αιώνας εισέβαλλε στη Γη


Το ρολόι χτύπησε μεσάνυχτα στο στολισμένο στα κόκκινα Τόκιο που γιόρταζε. Ήταν η πρώτη πρωτεύουσα πολιτισμένου κράτους που δεχόταν την επίσκεψη του εικοστού αιώνα. Νέα πρωτεύουσα, παλιά πόλη: Είναι το Ιέντο που υπάρχει από τον 12ο αιώνα. Στα 1867, ο Μεϊτζί Μουτσιχίτο ανέτρεψε τους σογκούν, τους Ιάπωνες φεουδάρχες που είχαν διαμελίσει τη χώρα, κι ένωσε το κράτος, ανασταίνοντας την προαιώνια αυτοκρατορία. Έγινε μικάδο (mi kado, υψηλή πύλη): αυτοκράτορας. Στα 1868, εγκαταστάθηκε στο Ιέντο που μετονομάστηκε Τόκιο (Ανατολική πρωτεύουσα). Οι σογκούν επαναστάτησαν στα 1871. Στα 1877, είχαν οριστικά νικηθεί. Όμως, η φεουδαρχία δεν εξαλείφθηκε. Θα συνέχιζε να υπάρχει ως τα μέσα του 20ού αιώνα. Παρ’ όλα αυτά, η χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου άνοιξε πάλι τις για αιώνες κλειστές στη Δύση πύλες της. Άλλωστε, από το 1859, οι Δυτικοί είχαν αρχίσει δειλά να διεισδύουν στη χώρα. Μέσα σ’ ελάχιστα χρόνια, γεννήθηκε κι ανδρώθηκε η αστική τάξη. Το κόμμα Τσιγιουπό (των Φιλελευθέρων) ανέλαβε να διεκδικήσει τα δικαιώματά της. Οι διαδηλώσεις και οι ταραχές έπεισαν τον μικάδο να ενδώσει. Στα 1889, παραχωρήθηκε σύνταγμα. Η Ιαπωνία απέκτησε κοινοβούλιο.

Πέντε χρόνια αργότερα, στα 1894, οι Ιάπωνες έκαναν απόβαση στην Κίνα. Είχε προηγηθεί το 1892 ο ξεσηκωμός των Κορεατών για ανεξαρτησία από τους Κινέζους. Ο μικάδο διεκδίκησε το δικαίωμα να τους υπερασπιστεί. Δεν πρόλαβε, τότε, να επέμβει. Βρήκε την ευκαιρία που ζητούσε, όταν, δυο χρόνια αργότερα, και πάλι ξεσηκώθηκαν οι Κορεάτες. Μέσα σ’ ένα χρόνο, οι Κινέζοι είχαν νικηθεί (1895). Η Κορέα έγινε ανεξάρτητη. Και η Ιαπωνία πήρε τη χερσόνησο Λιαοτούνγκ, τη Φορμόζα (σημερινή Ταϊβάν) κι όλα τα νησιά του αρχιπελάγους Πεσκαντόρες. Πήρε και το δικαίωμα να εκμεταλλεύεται την Κίνα ισότιμα με τις δυτικές ιμπεριαλιστικές δυνάμεις.

Στη στροφή του αιώνα, ο 48χρονος πια μικάδο Μεϊτζί Μουτσιχίτο είχε κάθε λόγο να είναι ευτυχισμένος. Μόλις το ρολόι χτύπησε μεσάνυχτα, άρχισε να δέχεται τα συγχαρητήρια των πιστών υπηκόων του. Πρώτα, του 51χρονου αυλάρχη, στρατηγού Νόγκι Μαρεσούκε που έμελλε να δοξάσει την χώρα του, πέντε χρόνια αργότερα, παίρνοντας το Πορτ Άρθουρ από τους Ρώσους. Η αφοσίωσή του στον αυτοκράτορα θα σφραγιζόταν με χαρακίρι πάνω από τη σορό του κυρίου του. Ακολούθησε ο ναύαρχος Χεϊμαχίρο Τόγκο, δοξασμένος κιόλας από τον πόλεμο με τους Κινέζους. Στα 1905, έμελλε να βυθίσει τον στόλο του τσάρου στα στενά της Τσουσίμα.

Στα 16 του, ο Ιζορόκου Γιαμαμότο οραματιζόταν το δικό του μέλλον. Ούτε που είχε ακουστά τον συνομήλικό του Χιντέκι Τόγιο. Στα 1939, ο πια ναύαρχος Γιαμαμότο θα γινόταν αρχηγός του στόλου. Τον Οκτώβριο του 1941, ο εκπαιδευμένος στη Γερμανία και πια στρατηγός Τόγιο θα γινόταν πρωθυπουργός, κρατώντας και το χαρτοφυλάκιο του υπουργείου Εξωτερικών. Στα τέλη της χρονιάς εκείνης, οι δυο τους θα χτυπούσαν καίρια τους Αμερικανούς, βυθίζοντας τον στόλο τους στο Περλ Χάρμπορ της Χαβάης.

Μεσάνυχτα στο Πεκίνο

Η νέα ώρα προχώρησε δυτικά. Έφτασε στο Πεκίνο. Η αυτοκράτειρα Τσου Χσι, νικημένη από τους Ιάπωνες, είχε ξεπουλήσει την χώρα δεξιά κι αριστερά για να μαζέψει τα χρήματα της πολεμικής αποζημίωσης και καμιά όρεξη δεν είχε για γιορτές. Ο 18χρονος πρίγκιπας, Κουάγκ Χσου, περίμενε την τυπική ενηλικίωσή του για να πάρει τα ηνία του κράτους. Θα ενθρονιζόταν στις 25 του μήνα κι αυτή την ημέρα ονειρευόταν εκείνη την ώρα, καθώς είχε πέσει για ύπνο νωρίς. Για τους Κινέζους άλλωστε, η πρωτοχρονιά αργούσε. Το επόμενο ξημέρωμα έφερνε μια ακόμα συνηθισμένη πικρή ημέρα:

Μετά την ήττα από τους Ιάπωνες, η δυναστεία των Μαντσού αποσύρθηκε από την Κορέα κι εκχώρησε στους νικητές τη χερσόνησο Λιαοτούνγκ, τη Φορμόζα (σημερινή Ταϊβάν) και το αρχιπέλαγος των Πεσκαντόρες. Δυο χρόνια αργότερα (1897), εκχώρησαν στη Γαλλία το αποκλειστικό δικαίωμα εκμετάλλευσης του νησιού Χαϊνάν και τριών ηπειρωτικών επαρχιών. Οι Γάλλοι ανέλαβαν και την κατασκευή σιδηροδρομικής γραμμής στα μέρη «τους».

Με συμφωνία του 1898, οι Άγγλοι κατέλαβαν την αχανή περιφέρεια του ποταμού Γιαγκτσέ και σαράντα νησιά γύρω από το ήδη δικό τους Χονγκ Κονγκ. Οι Ιάπωνες επανήλθαν και πήραν και την περιοχή Φουκιέν. Την ίδια χρονιά, οι Γερμανοί καπάρωσαν την επαρχία Τσαντούγκ και την αποκλειστικότητα της κατασκευής έργων. Οι Ρώσοι κατείχαν ήδη το Πορτ Άρθουρ. Πήραν και τις Λινσουέν και Νταρέν και τα τρένα της Ανατολικής Μαντζουρίας. Οι ΗΠΑ πήραν το εμπόριο και οι άλλοι ό,τι επιθυμούσαν. Οι συμφωνίες ήταν ρητές: Κανένας τρίτος δεν μπορούσε να διεισδύσει στις περιοχές επιρροής της κάθε χώρας. Η αυτοκράτειρα Τσου Χσι κι ο γιος της, Κουάγκ Χσου, είχαν απαλλαγεί από την ευθύνη της διοίκησης πολλών από τις επαρχίες της απέραντης χώρας.

Αυτή που είχε αντίρρηση για όλα αυτά ήταν η «αθλητική» οργάνωση «Ευσεβής αδελφότητα των αγωνιστών με τις γροθιές» που έφερε τον καθαρά κινέζικο τίτλο «Γροθιές της δίκαιης αρμονίας». Όταν οι ξένοι έμαθαν την ύπαρξή της, ονόμασαν τα μέλη της «Μποξέρ»: Κινέζοι πατριώτες που αρχικό στόχο είχαν να ανατρέψουν την ξενόδουλη δυναστεία και να διώξουν τους ιμπεριαλιστές από τα μέρη τους. Οι μανδαρίνοι της αυλής βρήκαν πιο εύκολο να αλώσουν την οργάνωση από τα μέσα. Στη στροφή του αιώνα, η ανατροπή της δυναστείας είχε απαλειφθεί από τους σκοπούς του σωματείου. Παρέμενε το διώξιμο των ξένων. Οι Μποξέρ είχαν αποκτήσει αρχηγό τον πρίγκιπα Τουάν και διοίκηση από ανθρώπους που ανήκαν στην αυτοκρατορική αυλή.

Όλα αυτά έμοιαζαν μακρινά και φολκλορικά για τους ξένους που ζούσαν στο Πεκίνο. Την παραμονή της πρωτοχρονιάς του νέου αιώνα, οι χριστιανοί είχαν γιορτή στη φωτισμένη και στολισμένη συνοικία με τις πρεσβείες. Αμερικανοί και Γερμανοί, Άγγλοι και Γάλλοι αντάλλαζαν δώρα κι ευχές και συζητούσαν για τις ευκαιρίες που πρόσφερε στους τολμηρούς η χώρα. Δεν είχαν ακουστά για την οργάνωση Τουγκμεγκχούι του 36χρονου γιατρού Σουν Γιατ Σεν από την Καντόνα. Πολύ περισσότερο δεν την είχε ακουστά η φτωχή αγροτική οικογένεια που ζούσε στο Σο Σαν, στην επαρχία Χουνάν, κι ονειρευόταν μια καλύτερη ζωή. Κι ούτε μπορούσε να φανταστεί το μέλλον που ανοιγόταν στον επτάχρονο γιο τους, Μάο Τσε Τουνγκ. Ορφανός από πατέρα, ο δωδεκάχρονος Τσαγκ Κάι Σεκ ζούσε στο Τσίκοου, στην επαρχία Τσεκιάνγκ. Κι αυτός κι ο Μάο έμελλε να ενταχθούν στις γραμμές της Κουαμιτάνγκ, διάδοχης οργάνωσης της Τουγκμεγκχούι, κάτω από την ηγεσία του γιατρού Σουν Γιατ Σεν. Τον Οκτώβριο του 1911, η Κουαμιτάνγκ έμελλε να κηρύξει επανάσταση, να ανατρέψει τη δυναστεία των Μαντσού και να εγκαθιδρύσει τη δημοκρατία. Μετά, οι δρόμοι τους έμελλε να χωριστούν: Ο Μάο θα γινόταν ηγέτης της κομμουνιστικής επανάστασης. Ο Τσαγκ αρχηγός των δημοκρατών. Η μεταξύ τους σύγκρουση θα έβγαζε νικητή τον Μάο. Ως τότε, όμως, πολύ νερό θα κυλούσε στο αυλάκι της ιστορίας.

 Διασχίζοντας την Ασία

Οι γονείς του 10χρονου αγοριού που επίσης κοιμόταν στον Νότο, σε κάποιο χωριό της κατεχόμενης από τους Γάλλους Ινδοκίνας, ονειρεύονταν εθνική ανεξαρτησία. Ούτε που μπορούσαν να φανταστούν ότι θα την έφερνε ο γιος τους, Νγκουγιέν Τατ Ταν. Έμελλε να τον πουν «Αυτός που φωτίζει»: Χο Τσι Μινχ, στην γλώσσα τους. Στα 1945, θα δημιουργούσε τη Λαϊκή Δημοκρατία του Βιετνάμ. Στα 1954, θα τσάκιζε τους Γάλλους στο Ντιέν Μπιέν Φου. Στα 1969, χρονιά που έμελλε να πεθάνει, θα εξανάγκαζε τους Αμερικανούς να ξεκινήσουν την αποχώρησή τους από τη Νοτιοανατολική Ασία.

Η νέα ώρα δεν στεκόταν πουθενά. Κινιόταν πάντα δυτικά. Χτυπούσε πια στις αγγλικές Ινδίες, το φωτεινό πετράδι στο στέμμα της βασίλισσας Βικτορίας. Ο αντιβασιλιάς έδινε δεξίωση για τους υψηλόβαθμους αποικιοκράτες. Στις λέσχες γιόρταζαν τραγουδώντας τον ύμνο «Κυβέρνα Βρετανία» και ύψωναν τα ποτήρια τους στην πρόποση «Ο θεός σώζοι την βασίλισσα». Τα εκατομμύρια των Ινδών λιμοκτονούσαν. Ο τότε 31χρονος πλούσιος δικηγόρος Μοχόντας Καράμιτσαν Γκάντι βρισκόταν στη Νότια Αφρική κι έδινε εκεί σκληρές μάχες για να μορφώσει τους Ινδούς μετανάστες και να βελτιώσει τη ζωή τους. Στα 1914, θα πετύχαινε αναγνώριση των δικαιωμάτων τους από τους Άγγλους και θα επέστρεφε στις Ινδίες. Στα 1947, Μαχάτμα Γκάντι (Μεγάλη Ψυχή) πια, θα έδιωχνε τους Εγγλέζους από την χώρα του χωρίς ποτέ να πιάσει όπλο.

Η νέα ώρα έφτασε στο Αφγανιστάν αφήνοντας αδιάφορους τον Αμπντούλ Ραχμάν και τους υπηκόους του. Τους αρκούσε που είχαν εκδιώξει τους Άγγλους κι εδώ και είκοσι χρόνια δυνάμωναν το κράτος τους. Οι πόλεις μεγάλωναν, η κεντρική διοίκηση ενισχυόταν, το ξένο κεφάλαιο ελεγχόταν, το εμπόριο τονωνόταν και οι τοπικοί φεουδάρχες μάθαιναν να ζουν με τους νόμους της αγοράς. Ο Αμπντούλ Ραχμάν είχε μπροστά του ακόμα ένα χρόνο ζωής. Ούτε στους πιο άγριους εφιάλτες του δεν μπορούσε προβλέψει το οδυνηρό μέλλον του τόπου του.

Ο Ριζά χαν Παχλεβί έκλεινε τα 22 του χρόνια, όταν η νέα ώρα χτύπησε στην Τεχεράνη. Στα 1925, θα ανέτρεπε την δυναστεία των Χαζάρων της Περσίας, θα γινόταν σαχ και θα ονόμαζε την χώρα του Ιράν. Θα τον υποχρέωναν να παρατηθεί στα 1941. Σαχ και ο γιος του, Μοχάμετ Ριζά Παχλεβί, έμελλε να δει τον Αγιατολαχ Χομεϊνί να τον ανατρέπει στα 1979. Από φέουδο της Δύσης, το Ιράν θα μεταβαλλόταν σε θεοκρατικό βασίλειο.

Μεσάνυχτα στην Αγία Πετρούπολη

Η νέα ώρα πέρασε τα σύνορα της Ασίας και εισέβαλε ακάθεκτη στην Ευρώπη. Ο τσάρος Νικόλαος Β’, ηλίθιος από κούνια, άβουλος και μοιρολάτρης, γιόρταζε με κάθε επισημότητα την έλευση του νέου αιώνα. Μόλις είχε αγοράσει από την αυτοκράτειρα Τσου Χσι το Πορτ Άρθουρ και ήταν ενθουσιασμένος με το απόκτημά του. Το οχύρωσε και θα επέκτεινε ως εκεί τον υπερσιβηρικό σιδηρόδρομο, περνώντας τον μέσα από τη Μαντζουρία. Ούτε που καταλάβαινε ότι έδινε έτσι αφορμή στον μικάδο Μουτσιχίτο να τον συντρίψει. Για την ώρα, έχοντας στο πλάι του την τσαρίνα Αλεξάνδρα Θεοδόροβνα, άλλοτε πριγκίπισσα Αλίκη της Έσσης, δεχόταν τις ευχές των αξιωματούχων της αυλής.

Ήταν η εποχή που ο καλόγερος Γρηγόριος Εφίμοβιτς Ρασπούτιν έχτιζε γνωριμίες. Η κυρία επί των τιμών, Άννα Βαριούμποβα, θα τον έμπαζε στην τσαρική αυλή, όπου έμελλε να αναδειχτεί θαυματοποιός «γιατρός» του αιμοφιλικού διαδόχου Αλεξέι Νικολάγιεβιτς. Ευγνωμονούσα, η τσαρίνα θα γινόταν υποχείριό του.

Αργούσαν αυτά και στα χειμερινά ανάκτορα της Αγίας Πετρούπολης γιόρταζαν την έλευση του νέου αιώνα. Αγνοούμε αν ήταν εκεί ο μικρός εγγονός του βασιλιά Γεώργιου Α’ της Ελλάδας, μελλοντικός Μέγας Δούκας Δημήτριος Παύλοβιτς, κι ο πρίγκιπας Φέλιξ Γιουσούποφ. Σίγουρα παρευρισκόταν ο μεγαλοτσιφλικάς Νικόλαος Πουρίσκεβιτς. Χρόνια αργότερα, οι τρεις τους θα δολοφονούσαν τον Ρασπούτιν στην προσπάθειά τους να σώσουν τους εαυτούς τους και τη μοναρχία.

Προσπάθεια μάταιη καθώς η πείνα και η εξαθλίωση που βασίλευαν στην αχανή Ρωσία μετατρέπονταν σ’ επαναστατική χιονοστιβάδα. Το ένα τρίτο της γης ανήκε σε επτακόσιες οικογένειες. Άλλα ένα τρίτο σε λιγότερους από 26.500 τσιφλικάδες. Με το υπόλοιπο ένα τρίτο να μοιράζονται πάνω από δέκα εκατομμύρια αγροτικές οικογένειες που δεν κατάφερναν να τα φέρουν βόλτα. Οι βιομηχανίες, στα αστικά κέντρα, συγκέντρωναν εξαθλιωμένους εργάτες στους οποίους έβρισκαν πρόσφορο έδαφος οι μαρξιστικές ιδέες. Συνδικάτα ξεφύτρωναν παντού, απεργίες ξεσπούσαν και, συχνά, μεταβάλλονταν σε εξεγέρσεις.

Για την ώρα, τα πεινασμένα πλήθη κρατιόνταν μακριά. Με τους αντιπάλους του τσάρου προσωρινά εξουδετερωμένους: Ο 30χρονος Bλαδίμηρος Ίλιτς Ουλιάνοφ Νικόλαος Λένιν μόλις είχε επιστρέψει από την εξορία στο Γενσέι της Ανατολικής Σιβηρίας. Με την γυναίκα του, Ναντιέσδα Κονσταστίνοβα Κρουπσκάγια, ετοιμαζόταν να το σκάσει στην Ελβετία. Τέλη του χρόνου, θα βρισκόταν στο Μόναχο και, σε συνεργασία με τον επαναστάτη Γεώργιο Βαλεντίνοβιτς Πλεχάνοφ, θα έβγαζαν την εφημερίδα «Ίσκρα» («Σπίθα») με επεξήγηση στην προμετωπίδα τη φράση «Από τη Σπίθα στη Φλόγα».

Έγκλειστος στις φυλακές της Μόσχας, ο 21χρονος Λέιβα Μπρονστάιν, ο Λέων Τρότσκι για τους συντρόφους του, περίμενε την μεταγωγή του στην Σιβηρία. Μέσα στη νέα χρονιά, θα συνδεόταν με τη σύνταξη της «Ίσκρα» και θα της έστελνε συνεργασίες με το ψευδώνυμο Πέρο.

Ο επίσης 21χρονος Ιωσήφ Βισαριόνοβιτς Τζουκασβίλι ήταν ήδη μέλος του παράνομου Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος. Μέσα στην νέα χρονιά, θα έμπαινε στην τοπική επιτροπή Τιφλίδας. Στα 1901, θα έπαιρνε το ψευδώνυμο Στάλιν.

Ο δεκαεννιάχρονος την πρωτοχρονιά του 1900 Αλέξανδρος Θεοδόροβιτς Κερένσκι θήτευε ήδη στο επίσης παράνομο Σοσιαλεπαναστατικό κόμμα. Στα 1917, θα γινόταν πρωθυπουργός αλλά θα εύρισκε μπροστά του την τριανδρία των Λένιν, Τρότσκι, Στάλιν. Θα τον παράσερνε η μεγάλη Οκτωβριανή επανάσταση.

Γέρος, 72 χρόνων την πρωτοχρονιά του 1900, ο Τολστόι πίστευε ακράδαντα ότι είναι ανοησία να προσπαθήσει κάποιος να συγγράψει, αφού υπήρχαν οι αξεπέραστοι αρχαίοι Έλληνες κλασικοί. Δούλευε όμως ασταμάτητα το νέο βιβλίο του, «Ανάσταση». Θα κυκλοφορούσε μέσα στην νέα χρονιά, θα τον έκανε δημοφιλέστατο αλλά και θα προκαλούσε την οργή της Ιεράς Συνόδου, που τον αφόρισε.

 Μεσάνυχτα στην Κωνσταντινούπολη

Η νέα ώρα κινιόταν πάντα δυτικά. Στη στροφή του 19ου προς τον 20ό αιώνα, ο σουλτάνος Αμπντούλ Χαμίτ συνέχιζε να κυβερνά απολυταρχικά από την Κωνσταντινούπολη και να αντιστρατεύεται κάθε φιλελεύθερη κίνηση. Το κομιτάτο, που ακόμα έδρευε στη Γενεύη, του έδινε περιθώρια οκτώ χρόνια ως την επανάσταση των Νεότουρκων. Είχαν περάσει 35 χρόνια αφ’ ότου, προοδευτικοί νέοι της εποχής, μαζί με τον εθνικό ποιητή των Οθωμανών, Ναμίκ Κεμάλ, μπέηδες όλοι, είχαν ορκιστεί να πολεμήσουν για να εξασφαλίσουν σύνταγμα στους Τούρκους. Στα 1892, εντάχθηκαν στη μυστική οργάνωση «Ιτιχάτ βε Τερακί» (Ένωση και Πρόοδος).

Την πρωτοχρονιά του 1900, πολύ κοντά στο παλάτι του Ντολμά Μπαχτσέ, στην ανώτατη πολεμική σχολή της Κωνσταντινούπολης, φοιτούσε ο νεαρός πασάς Γαζί Μουσταφά Κεμάλ. Ο σουλτάνος δεν μπορούσε να τον ξέρει κι έγκαιρα να τον συλλάβει.

Στα 1905, το κομιτάτο «Ένωση και Πρόοδος» έμελλε να μεταφέρει την έδρα του στη Θεσσαλονίκη, όπου υπήρχαν εβραίοι τραπεζίτες αλλά και μέλη τεκτονικών στοών πρόθυμοι να το χρηματοδοτήσουν. Με την έντεχνη προπαγάνδα της και με τον προσηλυτισμό των πιο ικανών από τους αξιωματικούς του στρατού, η «Ένωση και Πρόοδος» θα γινόταν πανίσχυρη. Θα κήρυσσε την επανάσταση στα 1908. Στα 1909, θα έστελνε τον σουλτάνο σε κατ’ οίκον περιορισμό. Μια δεκαετία αργότερα, ο πασάς Μουσταφά Κεμάλ θα καταργούσε το στέμμα επιβάλλοντας δημοκρατία. Με τη βοήθεια των πρώην συμμάχων της Ελλάδας, στα 1922, θα έριχνε τους Έλληνες στη θάλασσα. Στα 1923, θα επέβαλλε την ανταλλαγή πληθυσμών.

Μεσάνυχτα στο Αιγαίο

Πρόσφατα διορισμένος από τον πατέρα του ύπατος αρμοστής της πια αυτόνομης Κρήτης, ο δευτερότοκος γιος του βασιλιά Γεώργιου Α’, πρίγκιπας Γεώργιος, περίμενε με αγωνία τη μέρα που θα μετακόμιζε εκεί. Έβλεπε στην αυτονομία του νησιού το πρώτο βήμα για τη δημιουργία πριγκιπάτου όπου θα ηγεμόνευε κραταιά η δυναστεία των Γλίξμπουργκ. Με πλούσια πολιτική και επαναστατική δράση πίσω του, ο Ελευθέριος Βενιζέλος θα τον αντιμαχόταν. Στα 1906, με την επανάσταση στο Θέρισο, θα εξανάγκαζε τον πρίγκιπα να παραιτηθεί. Στα 1910, θα έπαιρνε στα χέρια του τα ηνία της Ελλάδας. Στα 1912 και με ολόκληρο το Αιγαίο ελληνικό, η Κρήτη θα ενωνόταν με την Ελλάδα.

Για την ώρα, στην δεξίωση των ανακτόρων της Αθήνας, ο βασιλιάς και η βασίλισσα Όλγα δέχονταν τις ευχές των υπηκόων τους. Ούτε που φαντάζονταν ότι κάποια στιγμή θα συνεργάζονταν με τον οραματιστή από την Κρήτη για να γίνει η τότε μικρή Ελλάδα, χώρα των δυο ηπείρων και των πέντε θαλασσών.

Ανάμεσα στους προσκεκλημένους ήταν ο πρωθυπουργός Γεώργιος Θεοτόκης, επικεφαλής του 5ου κόμματος που είχε ιδρύσει ο πια νεκρός Χαρίλαος Τρικούπης. Απουσίαζε ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης που κρατούσε μούτρα στο παλάτι. Απουσίαζε και ο Δημήτριος Γούναρης, για την ώρα έγκριτος δικηγόρος στην Πάτρα. Κι ο Παναγής Τσαλδάρης απουσίαζε, έγκριτος κι αυτός δικηγόρος αλλά στην Αθήνα. Οι πρίγκιπες ήταν εκεί, ο διάδοχος Κωνσταντίνος με τη σύζυγό του, Σοφία, αδελφή του κάιζερ, ο Γεώργιος της Κρήτης κι ο Νικόλαος που θα γινόταν πρώτος διοικητής της ελληνικής Θεσσαλονίκης. Ήταν εκεί και η αφρόκρεμα της αθηναϊκής κοινωνίας, βιομήχανοι, στρατηγοί και τσιφλικάδες.

Βαθιά πολιτικοποιημένος αλλά και νομοταγής, ο 56χρονος Νικόλαος Ζορμπάς δεν μπορούσε να διανοηθεί ότι θα έφτανε, εννιά χρόνια αργότερα, συνταγματάρχης πια, να στρέψει τα όπλα του εναντίον των εκπροσώπων του κράτους, ως αρχηγός της επανάστασης στου Γουδή, και να γίνει έτσι ο μοχλός που θα έφερνε τον Βενιζέλο στην Ελλάδα. Όσο για το χωριατόπαιδο, τον 12χρονο εκείνη την ώρα Γεώργιο Παπανδρέου, μάλλον αγνοούσε την ύπαρξη και του Ζορμπά και του Βενιζέλου, του οποίου την πολιτική θα εφάρμοζε μετά από δεκαπέντε χρόνια, στη Μυτιλήνη.

Εννιάχρονος την πρωτοχρονιά του 1900, ο Γιάννης Πετσόπουλος κοιμόταν στο σπίτι του δημοτικιστή εκπαιδευτικού πατέρα του, στην Κωνσταντινούπολη. Ούτε αυτός μπορούσε να φανταστεί πως, δεκαπέντε χρόνια αργότερα, στην πια ελληνική Θεσσαλονίκη, θα έβγαζε την εφημερίδα «Ριζοσπάστης», όργανο του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος που ο ίδιος ήθελε να ιδρύσει. Στα 1917, αντιβενιζελικός από τα αριστερά, θα κατέβαινε στην Αθήνα να εκδώσει τον «Ριζοσπάστη» ημερήσιο. Το κόμμα θα μετονομαζόταν ΚΚΕ.

Προσγειωμένος στην πραγματικότητα, ο 17χρονος Νικόλαος Πλαστήρας ετοιμαζόταν να μπει στη σχολή υπαξιωματικών. Αδύνατον να φανταστεί ότι στα 1922 θα γινόταν αρχηγός επανάστασης.

Με τον Βενιζέλο αυτοεξόριστο στο Παρίσι, πρωθυπουργός πια, ο Δημήτριος Γούναρης θα φυλάκιζε τον Γιάννη Πετσόπουλο και θα κάλυπτε τους φονιάδες της απόπειρας εναντίον του Παπανδρέου. Η μικρασιατική καταστροφή θα τον παρέσερνε. Η επανάσταση του Πλαστήρα θα τον γκρέμιζε. Ο Γούναρης έμελλε να τουφεκιστεί μ’ άλλους  πέντε κι ο Τσαλδάρης να τον διαδεχτεί. Ο Πετσόπουλος θα αποφυλακιζόταν για να δει το κόμμα του να τον διαγράφει. Θα χάριζε στο ΚΚΕ τον «Ριζοσπάστη» και θα πήγαινε σπίτι του.

Η μοίρα επιφύλασσε στον Βενιζέλο ακόμα δώδεκα χρόνια δράσης. Στον Πλαστήρα, τριάντα. Στον Παπανδρέου πάνω από μισό αιώνα.

 Στη Βιέννη και στο Βερολίνο

Το πένθος δεν άφηνε τον 70χρονο αυτοκράτορα της Αυστροουγγαρίας, Φραγκίσκο Ιωσήφ, να γιορτάσει τον ερχομό του νέου αιώνα. Συμπληρώνονταν δεκαπέντε μήνες και είκοσι μέρες αφ’ ότου ο αναρχικός Λουίτζι Λουτσένι δολοφόνησε την αγαπημένη του Σίσι, την αυτοκράτειρα Ελισάβετ. Ο γέρος αυτοκράτορας είχε χάσει από το 1867 τον γιο του αρχιδούκα Φερδινάνδο Ιωσήφ Μαξιμιλιανό που είχε στεφθεί αυτοκράτορας του Μεξικού αλλά τουφεκίστηκε από τους επαναστάτες. Είχε χάσει και τον δεύτερο γιο του, αρχιδούκα Ροδόλφο, που αυτοκτόνησε στο κυνηγετικό περίπτερο του Μάγιερλινγκ μαζί με την αγαπημένη του βαρόνη Μαρία Βατσέρα, πριν από έντεκα χρόνια. Του απέμενε ο τρίτος γιος, αρχιδούκας Φραγκίσκος Φερδινάνδος, ο πια μόνος διάδοχός του. Έμελλε να τον χάσει κι αυτόν, στα1914, όταν Σέρβοι πατριώτες θα τον σκότωναν μαζί με τη γυναίκα του στο Σεράγεβο. Με προτροπή του κάιζερ της Γερμανίας, θα απαντούσε εισβάλλοντας στη Σερβία, βάζοντας φωτιά στο φιτίλι της μπαρουταποθήκης της Ευρώπης, τα Βαλκάνια. Δεν θα ζούσε να δει ότι προκάλεσε την έκρηξη παγκοσμίου πολέμου που, έτσι κι αλλιώς, φαινόταν αναπόφευκτος.

Για την ώρα, στο παλάτι τους στο Βερολίνο, ο αυτοκράτορας της Γερμανίας και βασιλιάς της Πρωσίας, κάιζερ Γουλιέλμος Β’, η βασίλισσα, Αυγούστα Βιλελμίνη, κι ο 18χρονος διάδοχος, Φρειδερίκος Γουλιέλμος, δέχονταν τις ευχές των ανίκανων και έκφυλων της αυλής που τους κολάκευαν για να αναρριχηθούν στην ιεραρχία. Με τις πράξεις του θα γινόταν ο υπεύθυνος της έκρηξης του Α’ Παγκοσμίου πολέμου και της κατάρρευσης των αυτοκρατοριών. Όμως, την πρωτοχρονιά του 1900, όλα έμοιαζαν ρόδινα με τη Γερμανία να έχει μπει για τα καλά στο ιμπεριαλιστικό παιχνίδι και ήδη να ονειρεύεται το τρένο για τη Βαγδάτη.

Στο Μπραουνάου της Άνω Αυστρίας, ο 10χρονος Αδόλφος Χίτλερ κοιμόταν κι ονειρευόταν μια λαμπρή καριέρα ζωγράφου ή έστω αρχιτέκτονα. Στη Γερμανία, 53χρονος πια και ένδοξος συνταγματάρχης, ο βαθιά μοναρχικός Πάουλους φον Χίντεμπουργκ μετρούσε τα χρόνια που του απέμεναν ώσπου να γίνει στρατηγός και ν’ αποστρατευτεί. Ο Χίτλερ θα αποτύγχανε να γίνει καλλιτέχνης. Στα 1912, θα κρινόταν ανίκανος και για τον στρατό. Ο Χίντεμπουργκ θα αποστρατευόταν στα 1911. Παρ’ όλα αυτά, στα 1914, θα βρίσκονταν και οι δυο υπερασπιστές του κάιζερ στον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο.

Ο Χίτλερ ως εθελοντής. Ο φον Χίντεμπουργκ με ανάκληση από την εφεδρεία, αρχηγός στρατιάς στο ανατολικό μέτωπο. Στα 1925, θα εκλεγόταν πρόεδρος της Δημοκρατίας. Στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση, αντίπαλό του θα είχε τον Χίτλερ. Έμελλε να επανεκλεγεί με τις ψήφους των Σοσιαλδημοκρατών, ανοίγοντας στον αντίπαλό του την πόρτα για την εξουσία. Ο φον Χίντεμπουργκ έμελλε να πεθάνει το 1934. Ο ήδη πρωθυπουργός Αδόλφος Χίτλερ θα γινόταν φίρερ: Πρόεδρος και πρωθυπουργός ταυτόχρονα. Το δεύτερο παγκόσμιο αιματοκύλισμα της ανθρωπότητας ήταν πια θέμα χρόνου.

Μεσάνυχτα στη Ρώμη

Ο εικοστός αιώνας εισέβαλε στη Ρώμη νικητής. Τον υποδέχτηκαν με υψωμένα τα ποτήρια ο βασιλιάς Ουμβέρτος, η βασίλισσα Μαργαρίτα της Σαβοΐας, ο 31χρονος διάδοχος, Βίκτωρ Εμμανουήλ, και οι καλεσμένοι τους. Το δεύτερο στραπάτσο των Ιταλών, το 1896, στην Αιθιοπία δεν ήταν ικανό να χαλάσει την ευθυμία των στιγμών. Στον Ουμβέρτο αρκούσε που τα είχε καταφέρει να στήσει την τριπλή συμμαχία και να γίνει έτσι ισότιμος εταίρος του Φραγκίσκου Ιωσήφ της Αυστρίας και του Γουλιέλμου της Γερμανίας. Εκείνη την ώρα, ήταν αδύνατο να γνωρίζει πως του έμεναν ακόμα λιγότεροι από επτά μήνες ζωής, καθώς έμελλε να πέσει νεκρός από τις σφαίρες του αναρχικού Βρέσι. Κι ο Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ’ που θα τον διαδεχόταν, ήταν αδύνατο να γνωρίζει το μελλοντικό στήριγμά του.

Ενεργό μέλος της Α’ Διεθνούς, ο σιδηρουργός πατέρας του 17χρονου την ώρα αυτή Μπενίτο Μουσολίνι μάταια προσπαθούσε να πείσει τον γιο του να κρύβει τις σοσιαλιστικές του ιδέες. Οι καιροί ήταν άγριοι στην πρόσφατα ενωμένη Ιταλία. Όμως, φανατικά ειρηνιστής, ο Μπενίτο σχεδίαζε την διαφυγή του στην Ελβετία, ώστε να μην υπηρετήσει φαντάρος. Στα 1912, θα απειλούσε ν’ ανατινάξει τα τρένα που μετέφεραν στρατό και πολεμοφόδια στην Αφρική. Έμελλε να γίνει η κύρια αντιπολεμική κραυγή της Ιταλίας. Στα 1914, η πιο πολεμοκάπηλη. Στα 1922, η πιο μοναρχική. Την χρονιά εκείνη, ο βασιλιάς Βίκτωρ Εμμανουήλ Γ’ θα του επέτρεπε να επιβάλει την φασιστική δικτατορία. Η ταύτισή του με τον Χίτλερ ήταν θέμα χρόνου. Η νέα τριπλή συμμαχία θα γινόταν ο άξονας Βερολίνου, Ρώμης και Τόκιο. Η επίθεση εναντίον της Ελλάδας έμελλε να γίνει η αρχή του τέλος του. Οι Ιταλοί παρτιζάνοι θα τον εκτελούσαν στις 28 Απριλίου του 1945. Δυο μέρες αργότερα, θα αυτοκτονούσε και ο Χίτλερ.

 Μεσάνυχτα στη Ζυρίχη

Βυθισμένος στις εξισώσεις και στα σχήματα, τριτοετής φοιτητής των μαθηματικών στο καλό πανεπιστήμιο της Ζυρίχης στην Ελβετία, ο 21χρονος Άλμπερτ Αϊνστάιν είναι αμφίβολο αν πήρε είδηση την έλευση του νέου αιώνα. Η οικογένειά του έκανε πρωτοχρονιά στην Ιταλία αλλά ο ίδιος σκεφτόταν ήδη και δούλευε το θέμα της διδακτορικής του διατριβής: «Θεωρία της σχετικότητας, Μέρος Α’». Θα την δημοσίευε πέντε χρόνια αργότερα. Και έγκαιρα θα έφευγε στην Αμερική, να γλιτώσει από τους διωγμούς των ομοθρήσκων του εβραίων. Εκεί, θα έβαζε το μυαλό του να δουλέψει για το υπερόπλο που θα μπορούσε να απαλλάξει τον κόσμο από τον Χίτλερ. Η Γερμανία πρόλαβε να νικηθεί πριν να ετοιμαστεί η ατομική βόμβα. Όχι όμως και η Ιαπωνία.

 Μεσάνυχτα στο Παρίσι

Είχε κάθε λόγο να γιορτάζει τον ερχομό του νέου αιώνα, στο μέγαρο των Ιλισίων, ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμίλ Λουμπέ. Λιγότερο από χρόνο στην προεδρία, είχε τιθασεύσει τους οπαδούς της μοναρχίας, είχε ανοίξει τον δρόμο για την αποκατάσταση του Άλφρεντ Ντρέιφους, είχε καταπνίξει στη γέννησή της την απόπειρα πραξικοπήματος από τον εθνικιστή και οπαδό της ρεβάνς με τους Γερμανούς, ποιητή Παύλο Ντερουλέντ, είχε εγκαινιάσει τον πύργο του Άιφελ κι ετοιμαζόταν να κάνει πράξη τα δυο μεγάλα οράματά του: Να κατορθώσει τον οριστικό χωρισμό της Εκκλησίας από το Κράτος και να συμφιλιώσει τους Γάλλους με τους Άγγλους. Θα χρειαζόταν πέντε χρόνια για πρώτο. Η αγγλογαλλική συμφωνία θα υπογραφόταν το 1904 και θα έμενε γνωστή ως «Εγκάρδια Συνεννόηση» (η περίφημη «Αντάντ») βάζοντας τέλος στην προαιώνια διαμάχη των δύο κρατών. Αρχικό αντικείμενό της ήταν η «δίκαιη» μοιρασιά των αποικιών αλλά θα κατέληγε να αποτελέσει τον άξονα του αντιγερμανικού συνασπισμού στον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο.

Καθηγητής στην σχολή πολέμου, ο 46χρονος Ερρίκος Φίλιππος Πετέν δεν μπορούσε να φανταστεί ότι, 16 χρόνια αργότερα, θα έσωζε την τιμή της Γαλλίας στο Βερντέν. Ούτε ότι, στα 1940, θα πρόδιδε την χώρα του και θα γινόταν πιόνι των Γερμανών κατακτητών. Τότε, την τιμή της Γαλλίας θα έσωζε ο Κάρολος Ντε Γκολ. Για την ώρα, 10χρονο παιδί, κοιμόταν κι ονειρευόταν τα δώρα της πρωτοχρονιάς που ξημέρωνε.

Η παρέα των διανοουμένων διασκέδαζε στο μπιστρό του Σεν Ζερμέν, υψώνοντας τα ποτήρια και πίνοντας στην έλευση του νέου αιώνα. Ήταν εκεί ο συγγραφέας Εμίλ Ζολά, ο άνθρωπος που με το άρθρο του «Κατηγορώ» άνοιξε τον δρόμο για την αναψηλάφηση της δίκης του Ντρέιφους. Τον είχαν καθίσει στο σκαμνί και τον είχαν στείλει ένα χρόνο φυλακή αλλά η δίκη του εξελίχθηκε σε ανελέητο σφυροκόπημα της στρατοκρατίας, του εθνικισμού και του αντιεβραϊσμού. Μάρτυρες είχαν πάει και κατέθεσαν όλα τα μέλη της παρέας που διασκέδαζε στο μπιστρό. Ανάμεσά τους, ο μετέπειτα «Τίγρης» της γαλλικής πολιτικής Κλεμανσό, ο μεγάλος σοσιαλιστής πολιτικός Ζαν Ζορές και ο φημισμένος συγγραφέας Ανατόλ Φρανς.

Η αναψηλάφηση είχε οδηγήσει σε μισή νίκη: «Ένοχος ο Ντρέιφους, καταδικάζεται σε δέκα χρόνια φυλάκιση αλλά του απονέμεται χάρη». Ο αγώνας θα συνεχιζόταν σκληρός ως την τελική δικαίωση. Ο Ζολά δε θα ζούσε να την πανηγυρίσει.

 Μεσάνυχτα στη Μαδρίτη

Δεκαπέντε χρόνια αντιβασίλισσα, επίτροπος του γιους της, η Μαρία Χριστίνα της Ισπανίας δεν είχε μυαλό για γιορτές και πανηγύρια. Στον καιρό της, η χώρα έχασε ό,τι της είχε απομείνει από αποικίες στον Ατλαντικό και τον Ειρηνικό, ενώ ο λαός της κατέκτησε τις ελευθερίες του Τύπου και των συγκεντρώσεων, απέκτησε σώμα ενόρκων και πέτυχε την θέσπιση της καθολικής ψηφοφορίας. Η Μαρία Χριστίνα έπρεπε να περιμένει ακόμα δυο χρόνια ώσπου να ενηλικιωθεί ο Αλφόνσος ΙΓ’ και να γίνει βασιλιάς. Θα τον ανέτρεπαν το 1931 και θα έμενε ο τελευταίος βασιλιάς της χώρας του. Ως τα 1975, χρονιά που πέθανε ο από το 1939 δικτάτορας Μπασμόντε Φραγκίσκο Φράνκο κι ανέλαβε βασιλιάς ο Χουάν Κάρλος. Ο πρίγκιπας θα γεννιόταν μέσα στις φλόγες του εμφυλίου, ένα χρόνο πριν να επικρατήσει το πραξικόπημα. Όμως, όταν η νέα ώρα επήλθε στην Ισπανία, ο 8χρονος Φραγκίσκος ούτε καν μπορούσε να ονειρευτεί ότι κάποια στιγμή θα αιματοκυλούσε την πατρίδα του.

 Μεσάνυχτα στο Λονδίνο

Η νέα ώρα πέρασε απέναντι, στα βρετανικά νησιά. Στην πλατεία Τραφαλγκάρ, κάτω από το άγαλμα του Νέλσον, η μπάντα παιάνιζε το «Κυβέρνα Βρετανία»: Κυβερνούσε Καναδά και Αλάσκα, Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία, Ινδίες και σχεδόν τη μισή Αφρική. Με προγεφυρώματα στην Κίνα και αποικίες κλειδιά και στον Ειρηνικό αλλά και στον Ατλαντικό ωκεανό. Κι απλωνόταν όλο και πιο πολύ, ως η πιο μεγάλη ιμπεριαλιστική δύναμη του καιρού. Γερμανοί (η τρίτη αποικιακή δύναμη της εποχής) και Γάλλοι (η αναμφισβήτητα δεύτερη) επιζητούσαν συμμαχία μαζί της. Με τους Ρώσους να παρακολουθούν από κοντά τις εξελίξεις.

Για την ώρα, στα ανάκτορα του Μπάκιγχαμ, η 81χρονη βασίλισσα Βικτορία δεχόταν τις ευχές των επίσημων προσκεκλημένων. Είχε μπροστά της ακριβώς ένα χρόνο και 22 μέρες ζωής. Μαζί της έμελλε να πεθάνει και η βικτοριανή εποχή.

Στο πατρικό του, ο Ουίνστον Λέοναρ Σπένσερ Τσόρτσιλ ύψωνε το ποτήρι του κι ευχόταν: «Ο θεός σώζοι την βασίλισσα». Οι καλεσμένοι τον μιμούνταν. Και του εύχονταν να πετύχει στον νέο στίβο που διάλεξε να αγωνιστεί: Την πολιτική. Μέσα στη νέα χρονιά, θα εκλεγόταν βουλευτής. Στα 1940 κι ενώ τα στρατεύματα του Χίτλερ σάρωναν την Δυτική Ευρώπη, θα γινόταν πρωθυπουργός. Έμελλε να τον πουν «πρωθυπουργό της νίκης».

Στα 34 χρόνια του, ο σοσιαλιστής συγγραφέας Χ. Τζ. Ουέλς σχεδίαζε τον ειρηνικό τρόπο για την κατάκτηση της εξουσίας από τους εργάτες. Εργαζόταν γι’ αυτό μαζί με τον Τζέιμς Ράμσεϊ Μακντόναλντ και άλλους, συνδικαλιστές και ανθρώπους των γραμμάτων και της επιστήμης. Το «εργαλείο» θα γινόταν πραγματικότητα στις 27 του επόμενου Φεβρουαρίου, μέρα που η ομάδα πρωτοβουλίας θα προχωρούσε στην ίδρυση του Εργατικού Κόμματος. Θα έβλεπε να προσχωρούν σ’ αυτό παγκόσμιας φήμης διανοούμενοι και επιφανείς μαρξιστές. Πρώτος γραμματέας θα αναδεικνυόταν ο Ράμσεϊ Μακντόναλντ. Θα χρειαζόταν ένα τέταρτο του αιώνα ώσπου να πάρει εκλογές. Το Εργατικό κόμμα έμελλε να νικήσει και ο Μακντόναλντ να γίνει πρωθυπουργός στις αναμετρήσεις των ετών 1924, 1929 και 1931. Ως τότε όμως, πολύ νερό θα κυλούσε στο αυλάκι της ιστορίας με το Εργατικό κόμμα να έχει χάσει τις αρχικές του ρίζες.

 Μεσάνυχτα στην Αμερική

Χρειάστηκε εύλογο χρονικό διάστημα ώσπου η νέα ώρα να περάσει τον Ατλαντικό και ν’ αρχίσει το περιδιάβασμα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο κόσμος γλεντούσε στους δρόμους. Στα 66 του, ο αρχιτέκτονας και φυσικομαθηματικός Σάμιουελ Πίερποντ Λάνκγλεϊ, οραματιζόταν να είναι ο πρώτος άνθρωπος που θα πετάξει με μηχανή πιο βαριά από τον αέρα. Δούλευε εντατικά πάνω σ’ αυτό. Θα τον προλάβαιναν οι αδελφοί Ράιτ, ο 37χρονος Ουίλμποερθ και ο 29χρονος Όρβιλ, και θα γίνονταν οι πρώτοι που έμελλε να πετάξουν με αεροπλάνο. Αλλ’ αυτό αργούσε ακόμα να γίνει.

Για την ώρα, η Γουόλ Στριτ είχε κλείσει στη Νέα Υόρκη μέσα σε «πανικό ευδαιμονίας». Στην Ουάσινγκτον, ο πρόεδρος Μακ Κίνλεϊ έδινε δεξίωση στον Λευκό Οίκο, βέβαιος για την επανεκλογή του. Μόλις οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν εκδιώξει τους Ισπανούς από την ήπειρο και είχαν βάλει πόδι στην Κούβα και στις Φιλιππίνες. Θα επανεκλεγόταν τον επόμενο Νοέμβριο. Τον Σεπτέμβριο του 1901, θα γινόταν ο τρίτος δολοφονημένος πρόεδρος των ΗΠΑ. Ο Θεόδωρος Ρούσβελτ που θα τον διαδεχόταν, έμελλε να βάλει πόδι στον Παναμά τον μεθεπόμενο χρόνο. Ο 18χρονος την Πρωτοχρονιά του 1900 ανιψιός του, Φραγκλίνος Ντελάνο Ρούσβελτ, θα γινόταν ο μοναδικός που εκλέχτηκε πρόεδρος τέσσερις φορές. Στα 1941, αμέσως μετά το ιαπωνικό χτύπημα στο Περλ Χάρμπορ της Χαβάης, θα έβαζε την χώρα του στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο. Θα τον τέλειωνε αιματηρά ο διάδοχός του, Χάρι Τρούμαν, 16χρονο παιδί την ώρα της έλευσης του νέου αιώνα. Με την βόμβα του Αϊνστάιν μεταφερμένη σε καλύτερο από των αδελφών Ράιτ αεροπλάνο. Θα ριχνόταν στην Χιροσίμα και το Ναγκασάκι της Ιαπωνίας του αυτοκράτορα Χιροχίτο και του πρωθυπουργού του, Χιντέκι Τόγιο.

Όμως, η νέα φουρνιά πολιτικών, στρατιωτικών, επιστημόνων και διανοουμένων, αυτή που θα οδηγούσε την ανθρωπότητα στον δρόμο του μαρτυρίου και της ανάστασης, της ταπείνωσης και της εξύψωσης, δεν είχε ακόμα γεννηθεί.

Για την ώρα, ο 20ός αιώνας είχε εισβάλει στην πλανήτη Γη κατακτητής.

ΠΗΓΗ:

Ισραήλ – Παλαιστίνη: Η ιστορία μιας «αιώνιας» διαμάχης


Του Νικόλα Γεωργιακώδη

Ισραήλ και Παλαιστίνη. Δύο λαοί, ένα κομμάτι γης, μια αρχαία διαμάχη. Οι «αναζωπυρώσεις» συχνές, οι αιματοχυσίες και ο θάνατος αμάχων θλιβερή πραγματικότητα και η αδυναμία εύρεσης μιας διπλωματικής λύσης, μετά από τόσες δεκαετίες, σχεδόν εξοργιστική για την κοινή γνώμη. Ζητήματα όπως η αναγνώριση και η εθνική ασφάλεια του Ισραήλ, το καθεστώς της Ιερουσαλήμ και των κατεχομένων εδαφών, οι Παλαιστίνιοι πρόσφυγες, οι οικισμοί των Ισραηλινών και η κατανομή των φυσικών πόρων παραμένουν ακόμα άλυτα. Τι μέλει γενέσθαι; Ουδείς μπορεί να γνωρίζει. Αυτό που οφείλουμε να μάθουμε όμως, είναι οι ρίζες του προβλήματος, τα γεγονότα δηλαδή τα οποία οδήγησαν την κατάσταση σε αυτό το σημείο. Γιατί η ιστορία μπορεί να γράφεται μεν από τους νικητές, όμως στην περίπτωση της Ισραηλινοπαλαιστινιακής αυτής διένεξης, τα όρια ανάμεσα στον νικητή και τον ηττημένο είναι δυσδιάκριτα.

Η αρχή της διαμάχης

«Για να βρούμε την ρίζα του προβλήματος θα πρέπει να ξεκινήσουμε από την διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και το πέρασμα της περιοχής που είναι σήμερα η Παλαιστίνη υπό την Βρετανική επιρροή. Αυτό συνέβη με ένα σύστημα Διεθνούς Εποπτείας το 1922, το οποίο λέγεται Εντολή. Πρόκειται για εντολές οι οποίες δόθηκαν από την Κοινωνία των Εθνών και έτσι η Παλαιστίνη δόθηκε υπό την εντολή των Βρετανών», λέει ο κ. Σωτήρης Ρούσσος, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου και Επιστημονικός Υπεύθυνος του Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών.

«Οι Βρετανοί προκειμένου να βρουν συμμάχους εναντίων των Οθωμανών κατά την διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου είχαν δώσει υποσχέσεις για κράτος στην περιοχή και προς τους Εβραίους και προς τους Παλαιστίνιους. Βέβαια, εκείνη την εποχή, οι Παλαιστίνιοι Άραβες στην Παλαιστίνη ήταν πάνω από 85 τοις εκατό του πληθυσμού. Με σταδιακή όμως, εγκατάσταση Εβραίων καθ’ όλη τη διάρκεια του Μεσοπολέμου από το 1922 μέχρι το 1940, η πληθυσμιακή σύνθεση άλλαξε. Αυτό οδήγησε σε μεγάλες συγκρούσεις και μετά ήρθε το Ολοκαύτωμα στην Ευρώπη από τους Ναζί, το οποίο δημιούργησε ακόμα πιο μεγάλες διεθνείς πιέσεις στην Βρετανία για να δημιουργήσει ένα κράτος Εβραίων στην περιοχή της Παλαιστίνης», προσθέτει. Στην απόφαση αυτοί οι Άραβες αντέδρασαν έντονα, καθώς θεώρησαν ότι δεν μπορεί να γίνει ένα τέτοιο κράτος σε μια περιοχή όπου είχαν πλειοψηφία. Έτσι το 1947, τα Ηνωμένα Έθνη και μετά από μεγάλη διπλωματική μάχη, αποφάσισαν ότι θα πρέπει να δημιουργηθούν δύο κράτη στην Παλαιστίνη: ένα Ισραηλινό και ένα Παλαιστινιακό.

«Οι Άραβες δεν δέχονται αυτή την απόφαση και έχουμε τον πρώτο Αραβοΐσραηλινό πόλεμο το 1948. Το Ισραήλ νικά και αποτέλεσμα είναι να καταλάβει μια σειρά από εδάφη Παλαιστινίων. Από αυτή την πρώτη ‘κατάληψη’ εδαφών, φεύγουν περί το ένα εκατομμύριο Παλαιστίνιοι πρόσφυγες, οι οποίοι κατευθύνθηκαν προς την δυτική όχθη του Ιορδάνη, στην Γάζα, στην Συρία και τον Λίβανο», αναφέρει ο κ. Ρούσσος. Θα ακολουθήσουν άλλοι δύο αραβοισραηλινοί πόλεμοι το 1967 και το 1973. Στον πρώτο πόλεμο, γνωστό και ως «Πόλεμο των έξι ημερών», το Ισραήλ θα καταλάβει την δυτική όχθη του Ιορδάνη και ένας μεγάλος πληθυσμός Παλαιστινίων θα βρεθεί υπό κατοχή.

«Μετά από διάφορες περιπέτειες και πολέμους, φτάνουμε στο 1987 όταν και γίνεται η πρώτη μεγάλη εξέγερση των Παλαιστινίων, η Ιντιφάντα, η οποία αναγκάζει το Ισραήλ να έρθει σε αδιέξοδο, καθώς κατ’ ουσία χρησιμοποίησε τον στρατό, δημιουργώντας γενική κατακραυγή. Από την άλλη μεριά, η Παλαιστίνη λόγω του ότι είχε ταχθεί με τη λάθος πλευρά στον πρώτο πόλεμο του Κόλπου το 1991, αναγκάστηκε να κάνει βήματα συμβιβασμού. Έτσι έγινε η πρώτη συμφωνία ειρήνης, η Συμφωνία του Όσλο», προσθέτει.

Η συμφωνία αυτή παραδίδει κάποια εδάφη σε παλαιστινιακή διοίκηση, όμως αφήνει τα τέσσερα βασικά προβλήματα του παλαιστινιακού ζητήματος άλυτα: το εδαφικό, το ζήτημα της Ιερουσαλήμ, το ζήτημα των υδάτων και το ζήτημα των προσφύγων. Η μη διευθέτηση των ζητημάτων αυτών, οδηγεί σε νέες συγκρούσεις και στην δεύτερη μεγάλη εξέγερση, την Ιντιφάντα του 2000, η οποία καταπνίχθηκε από τον ισραηλινό στρατό. Έκτοτε υπήρξαν συγκρούσεις μεταξύ της παλαιστινιακής παραστρατιωτικής οργάνωσης Χαμάς και της πολιτικο-στρατιωτικής οργάνωσης του Γιασέρ Αραφάτ Φατάχμε αποτέλεσμα οι Παλαιστίνιοι να χωριστούν. Η Φατάχ ελέγχει την δυτική όχθη του Ιορδάνη και η Χαμάς την Γάζα. «Τα πράγματα έχουν μείνει εκεί, με το Ισραήλ να συνεχίζει τους εποικισμούς», καταλήγει ο κ. Ρούσσος.

Προσπαθώντας να ερευνήσουμε το θέμα όσο πιο αντικειμενικά και αποστασιοποιημένα γίνεται, απευθυνθήκαμε και στις δύο πλευρές μέσω των πρεσβειών τους και τους ζητήσαμε να μοιραστούν μαζί μας τις θέσεις τους, αλλά και τις λύσεις που προτείνουν για το φλέγον αυτό ζήτημα. Την απάντηση στο «τις πταίει;» την αφήνουμε στην κρίση σας.

Μούσταφα Αζούζ: «Ο παλαιστινιακός λαός δεν είναι πολεμοχαρής»

Ο κ. Μούσταφα Αζούζ, Σύμβουλος Τύπου της Παλαιστινιακής Πρεσβείας στην Ελλάδα μίλησε στο In2life για τις διαφορές των Παλαιστινίων με το ισραηλινό κράτος.

«Το Παλαιστινιακό είναι το παλαιότερο διεθνές ζήτημα στην ατζέντα των Ηνωμένων Εθνών. Ξεκίνησε στις αρχές του περασμένου αιώνα, όταν η ιστορική Παλαιστίνη βρισκόταν υπό Βρετανική Εντολή. Τότε μεγάλα κύματα Εβραίων μεταναστών, από την Ευρώπη κυρίως, άρχισαν να φτάνουν στην Παλαιστίνη, θέτοντας σε εφαρμογή το Σιωνιστικό σχέδιο για τον εποικισμό της περιοχής. Το 1947, με τη λήξη της βρετανικής εντολής και με πρόταση της Βρετανίας η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών εξέδωσε την απόφαση Διαμελισμού της ιστορικής Παλαιστίνης σε δυο κράτη. Οι Παλαιστίνιοι και οι Άραβες απέρριψαν την απόφαση αυτή, καθώς αποτελούσε μια ιστορική αδικία σε βάρος των Παλαιστινίων που ζούσαν στην πατρίδα τους από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα», λέει και προσθέτει: «Στον πρώτο αραβοϊσραηλινό πόλεμο, επτακόσιες χιλιάδες Παλαιστίνιοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους και σκορπίστηκαν ως πρόσφυγες στις γύρω αραβικές χώρες. Το Ισραήλ επιβλήθηκε με τη δύναμη των όπλων, με τη βία και με την υφαρπαγή της γης του παλαιστινιακού λαού. Το σύγχρονο παλαιστινιακό κίνημα, ξεκίνησε στα μέσα της δεκαετίας του ’60 με τον ένοπλο αγώνα, υπό την ηγεσία του Γιάσερ Αραφάτ με αίτημα την αποκατάσταση της ιστορικής αδικίας που υπέστη ο παλαιστινιακός λαός με τον ξεριζωμό του από την γη του. Στον πόλεμο του 1967 το Ισραήλ κατέλαβε ό,τι είχε απομείνει από τα εδάφη της ιστορικής Παλαιστίνης, δηλαδή τη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ και τη Λωρίδα της Γάζας. Εκείνο τον χρόνο τα Ηνωμένα Έθνη εξέδωσαν το ψήφισμα 242 που κάλεσε το Ισραήλ να αποχωρήσει από τα εδάφη αυτά, ώστε εκεί να ιδρυθεί τα ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος».

Για την συμφωνία του Όσλο λέει: «Η Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης υπό την ηγεσία του Γιάσερ Αραφάτ έκανε τον ιστορικό συμβιβασμό το 1993 και αποδέχθηκε το ψήφισμα 242, αποδέχθηκε δηλαδή το ανεξάρτητο παλαιστινιακό κράτος να περιοριστεί στα εδάφη που κατέλαβε το Ισραήλ το 1967, δηλαδή Δυτική Όχθη και Λωρίδα της Γάζας με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ, τα οποία εδάφη αποτελούν μόλις το 22% της έκτασης της ιστορικής Παλαιστίνης».

Για την κατάσταση από τότε μέχρι σήμερα, ο κ. Αζούζ στέκεται στην άρνηση των ισραηλινών κυβερνήσεων να εφαρμόσουν τα όσα προβλέπει η συμφωνία του Όσλο: «Αντί το Ισραήλ να αποσύρει τα στρατεύματα κατοχής από τα εδάφη του 1967, συνέχισε και συνεχίζει με αμείωτο ρυθμό τον εποικισμό των εδαφών αυτών με την ανέγερση χιλιάδων οικιστικών μονάδων στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και στη Δυτική Όχθη, με αποτέλεσμα ο αριθμός των Ισραηλινών εποίκων στα παλαιστινιακά εδάφη του 1967 να έχει διπλασιαστεί από το 1993 μέχρι σήμερα και να έχει ξεπεράσει τις 400.000 εποίκους», λέει χαρακτηριστικά και προσθέτει: «Όσο το Ισραήλ αρνείται να συμμορφωθεί με τη διεθνή νομιμότητα και συνεχίζει να συμπεριφέρεται ως κράτος υπεράνω του διεθνούς δικαίου με την στρατιωτική κατοχή και τον εποικισμό, δεν μπορεί να έρθει η ειρήνη στη Μέση Ανατολή. Ο παλαιστινιακός λαός δεν είναι πολεμοχαρής, είναι φορέας πολιτισμού και αγωνίζεται για το δικαίωμα του να ζήσει ελεύθερος σε μια ελεύθερη πατρίδα, όπως όλοι οι λαοί του κόσμου. Η Παλαιστίνη είναι η γενέτειρα των τριών μονοθεϊστικών θρησκειών. Ο παλαιστινιακός λαός αγωνίζεται για δικαιοσύνη και ειρήνη».

Γουίλιαμ Αναγνωσταράς: «Κομβική παράμετρος της διένεξης η μη αποδοχή του κράτους του Ισραήλ από τους Παλαιστίνιους και πολλές αραβικές χώρες»

Από την πλευρά του, ο κ. Γουίλιαμ Αναγνωσταράς, Εκπρόσωπος Τύπου της Ισραηλινής πρεσβείας τονίζει πως η διένεξη δεν μπορεί να αναλυθεί συνοπτικά, όμως θεωρεί πως μια κομβική παράμετρος για την ύπαρξη της Ισραηλοπαλαιστινιακής διένεξης ήταν και είναι σε μεγάλο βαθμό η μη αποδοχή του κράτους του Ισραήλ από τους Παλαιστινίους και πολλές αραβικές χώρες.

Για τον πρώτο Αραβοισραηλινό πόλεμο του 1948 αναφέρει: «Ο Πόλεμος της Ανεξαρτησίας, ξεκίνησε μετά την Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας του Ισραήλ και αφότου η παλαιστινιακή πλευρά και οι Άραβες απέρριψαν το Σχέδιο Διχοτόμησης του ΟΗΕ το 1947, το οποίο προέβλεπε την δημιουργία εβραϊκού και αραβικού κράτους στα εδάφη της υπό Βρετανικής Εντολής αποικιακής Παλαιστίνης. Αντ’ αυτού, επτά αραβικά κράτη επιτέθηκαν στο νεοσύστατο ισραηλινό κράτος με σκοπό την εξαφάνισή του».

Ο Πόλεμος των Έξι ημερών το 1967, ήταν σύμφωνα με τον κ. Αναγνωσταρά αποτέλεσμα της κλιμάκωσης των επιθέσεων και των απειλών από την Συρία και την Αίγυπτο εναντίον του Ισραήλ, ενώ όσον αφορά την Λωρίδα της Γάζας και την Δυτική όχθη τονίζει: «Αξίζει να σημειωθεί ότι εδάφη που περιήλθαν στον έλεγχο του Ισραήλ, όπως η Δυτική Όχθη και η Λωρίδα της Γάζας, βρίσκονταν σε αραβικά χέρια για 19 χρόνια, από το 1948 μέχρι το 1967 και ουδέποτε δημιουργήθηκε παλαιστινιακό κράτος σε αυτά».

Η Λωρίδα της Γάζας

Ακρογωνιαίος λίθος της σύγκρουσης Ισραήλ – Παλαιστίνης, είναι η Λωρίδα της Γάζας, μια παράλια χερσαία λωρίδα στο νοτιοανατολικό άκρο της Μεσογείου, μεταξύ της Αιγύπτου και του Ισραήλ η οποία δημιουργήθηκε το 1948, με βάση τη γραμμή εκεχειρίας του Πρώτου Αραβοϊσραηλινού πολέμου. Ποια είναι σύμφωνα με τις δύο πλευρές, τα βαθύτερα αίτια της αιματοχυσίας και της τωρινής κατάστασης σε αυτή την περιοχή;

Ο κ. Αζούζ στέκεται στον «ασφυκτικό» όπως τον χαρακτηρίζει αποκλεισμό της περιοχής από το Ισραήλ: «Επί πέντε συνεχή χρόνια, η Λωρίδα της Γάζας βρίσκεται υπό έναν ασφυκτικό αποκλεισμό που δεν επιτρέπει την ελευθερία κίνησης ούτε ανθρώπων ούτε αγαθών. Η πολιορκία αυτή επιβλήθηκε με το πρόσχημα ότι η Χαμάς ελέγχει την Λωρίδα της Γάζας, αλλά το Ισραήλ έχει ουσιαστικά μετατρέψει τη Λωρίδα της Γάζας σε μια τεράστια φυλακή», τονίζει και προσθέτει: «Δεν επιτρέπει στους Παλαιστινίους ψαράδες να ανοιχτούν στη θάλασσα παρά μόνο σε μικρή απόσταση. Δεν επιτρέπει στους Παλαιστινίους αγρότες να καλλιεργήσουν τα χωράφια τους που βρίσκονται κοντά στα σύνορα. Δεν επιτρέπει την εισαγωγή βασικών ειδών ανάγκης για την επιβίωση του πληθυσμού. Δεν επιτρέπει την εισαγωγή τσιμέντου για την ανοικοδόμηση των βομβαρδισμένων κτιρίων και σπιτιών».

Σύμφωνα με τον κ. Αζούζ, το Ισραήλ μέσα σε τέσσερα χρόνια έχει εξαπολύσει δύο ανηλεείς πολέμους εναντίων του παλαιστινιακού λαού: «Το 2008/9 το Ισραήλ εξαπέλυσε μια εγκληματική και απάνθρωπη επίθεση δολοφονώντας περισσότερους από 1500 Παλαιστίνιους αμάχους. Τον περασμένο μήνα, μια παρόμοια επίθεση του Ισραήλ είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο πάνω από 160 αμάχων Παλαιστινίων και τον τραυματισμό εκατοντάδων άλλων. Το Ισραήλ έχει ισοπεδώσει τη Γάζα με τα υπερσύχρονα όπλα που διαθέτει βομβαρδίζοντας την από αέρα, θάλασσα και στεριά. Πρόκειται για ενέργειες και πράξεις που ισοδυναμούν με εγκλήματα πολέμου σύμφωνα με την 4η συνθήκη της Γενεύης για την προστασία των αμάχων σε καιρό πολέμου», λέει χαρακτηριστικά και ευελπιστεί ότι το Ισραήλ θα σεβαστεί την τελευταία εκεχειρία που επετεύχθη, έστω και αν το ζητούμενο δεν είναι απλώς μια βιώσιμη εκεχειρία, αλλά η πλήρης άρση του αποκλεισμού της Γάζας.

Την έννοια «αποκλεισμό» για την Λωρίδα της Γάζας δεν αποδέχεται η ισραηλίτικη πλευρά. «Ο όρος «αποκλεισμός» δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, διότι στην κυριολεξία περνούν στην Λωρίδα της Γάζας από το Ισραήλ εκατοντάδες χιλιάδες τόνοι βοήθειας και προϊόντων -τρόφιμα, ρούχα, φάρμακα, κλπ.- σε μηναία βάση. Επιπλέον, το Ισραήλ παρέχει ηλεκτροδότηση και νερό στη Γάζα. Ταυτόχρονα, τα σύνορα με την Αίγυπτο είναι ανοικτά. Υπάρχει μόνο ένας θαλάσσιος αποκλεισμός της περιοχής από το Ισραήλ, μοναδικός στόχος του οποίου είναι να εμποδίσει την παράνομη μεταφορά όπλων προς την Χαμάς», αναφέρει ο κ. Αναγνωσταράς και στέκεται στους λόγους που οδήγησαν το Ισραήλ στο να εξαπολύσει επιθέσεις στην περιοχή.

«Η Ισραηλινή Κυβέρνηση έπρεπε να προστατέψει τους πολίτες της από τις αδιάκοπες επιθέσεις εκατοντάδων ρουκετών της Χαμάς από την Λωρίδα της Γάζας. Ένα εκατομμύριο Ισραηλινοί, το 15 τοις εκατό το συνολικού πληθυσμού, βρισκόταν κάτω από συνεχή απειλή. Τα σχολεία παρέμειναν κλειστά και οι άνθρωποι σε καταφύγια. Καμία χώρα στον κόσμο δεν μπορεί να ανεχτεί μια τέτοια κατάσταση», λέει.

«Η Χαμάς είναι μια τρομοκρατική οργάνωση που αναγνωρίζεται ως τέτοια από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η οργάνωση απορρίπτει την ειρηνευτική διαδικασία και την ύπαρξη του Ισραήλ, ενώ λαμβάνει υποστήριξη και οπλισμό από το Ιράν. Στις επιθέσεις της, η Χαμάς στοχεύει αποκλειστικά αθώους πολίτες στο Ισραήλ, ενώ ταυτόχρονα κρύβεται πίσω από τον δικό της άμαχο πληθυσμό εξαπολύοντας ρουκέτες από κατοικημένες περιοχές, σχολεία, τζαμιά, κλπ. Συνολικά 13.000 ρουκέτες έχουν πλήξει το Ισραήλ από τότε που αποσύρθηκε από τη Γάζα», αναφέρει.

Για τις απώλειες σε άμαχο πληθυσμό από την πλευρά των Παλαιστινίων εξηγεί: «Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις έκαναν τα μέγιστα να πλήξουν μόνο στρατιωτικούς στόχους και πραγματικά θλίβονται για τις οποιοσδήποτε απώλειες αθώων. Είχαν να αντιμετωπίσουν έναν αδίστακτο αντίπαλο που δεν διστάζει να εκμεταλλευτεί τους δικούς του αμάχους ως εργαλείο εντυπωσιασμού».

Υπάρχει φως στο τούνελ;

Θα μπορέσει άραγε κάποια στιγμή να λυθεί ειρηνικά και διπλωματικά η διαμάχη; Ο κ. Ρούσσος εμφανίζεται προβληματισμένος: «Και οι δύο λαοί όπως τα έφερε η ιστορία θα πρέπει να ζήσουν μαζί σε μια περιοχή που είναι πάρα πολύ μικρή και να έχουν το δικό τους κράτος. Είναι δίκαιο και από πλευράς κοινού ορθολογισμού. Δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξος, ιδιαίτερα με την συγκεκριμένη κυβέρνηση στο Ισραήλ. Από την άλλη, η Παλαιστίνη είναι διαιρεμένη μεταξύ Χαμάς και Φατάχ. Οι εξελίξεις πάντως στην Μέση Ανατολή αλλάζουν συνεχώς», λέει.

Ο κ. Αναγνωσταράς θεωρεί ότι ο μοναδικός τρόπος να επιλυθεί το πρόβλημα είναι με απευθείας διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών. «Αυτή είναι η βασική αρχή που έχει υιοθετηθεί σε όλες τις ειρηνευτικές συμφωνίες που έχουν υπογράψει το Ισραήλ και οι Παλαιστίνιοι Αυτή η αρχή έχει αναγνωριστεί από το Διεθνές Κουαρτέτο -ΗΠΑ, Ε.Ε., ΟΗΕ και Ρωσία», αναφέρει.

«Βασική προϋπόθεση για την επίλυση του ζητήματος είναι ο τερματισμός της Ισραηλινής κατοχής των εδαφών του 1967, ώστε εκεί να ιδρυθεί το ανεξάρτητο Παλαιστινιακό κράτος με πρωτεύουσα την ανατολική Ιερουσαλήμ», λέει ο κ. Αζούζ και προσθέτει: «Αυτή είναι η λεγόμενη λύση των δύο κρατών που στηρίζει ολόκληρη η διεθνής κοινότητα, το Ισραήλ όμως αρνείται, επιμένει στον εποικισμό και θέλει να κρατήσει μεγάλα τμήματα της Δυτικής Όχθης. Αρνείται να αποχωρήσει από την ανατολική Ιερουσαλήμ και συνεχίζει την αλλοίωση του αραβικού χαρακτήρα της πόλης, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου που απαγορεύει την οποιαδήποτε δημογραφική ή άλλη αλλοίωση των εδαφών που βρίσκονται υπό κατοχή. Αρνείται να αναγνωρίσει το δικαίωμα επιστροφής των Παλαιστινίων προσφύγων και να απελευθερώσει τους χιλιάδες Παλαιστίνιους κρατούμενους».

Ο κ. Αναγνωσταράς τονίζει τα προβλήματα που υπάρχουν στις διαπραγματεύσεις: «Ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ, κ. Μπενιαμίν Νετανιάχου, έχει απευθύνει επανειλημμένα έκκληση στην παλαιστινιακή πλευρά να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων χωρίς προϋποθέσεις, αλλά έχει εισπράξει την συνεχή απόρριψη της ηγεσίας των Παλαιστινίων. Η ειρήνη και ένα παλαιστινιακό κράτος μπορούν να προκύψουν μόνο μέσα από ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με την χώρα που έχει το μεγαλύτερο συμφέρον να ζήσει ειρηνικά με τους Παλαιστινίους: το Κράτος του Ισραήλ».

Ένα ακόμα «αγκάθι» στις σχέσεις των δύο λαών, είναι η πρόσφατη αναγνώριση της Παλαιστίνης από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών ως κράτος παρατηρητής με 138 ψήφους υπέρ, 41 αποχές και 9 κατά. Τι λένε για αυτή την εξέλιξη οι δύο πλευρές;

«Αποτελεί νίκη του Παλαιστινιακού λαού και δικαίωση των αγώνων και θυσιών του. Και όπως τόνισε ο Πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς, η απόφαση αυτή αποτελεί ουσιαστικά ένα διεθνές πιστοποιητικό γέννησης του Κράτους της Παλαιστίνης. Έχουμε εκφράσει δημόσια τις ευχαριστίες μας στην Ελλάδα και στην Κύπρο και είμαστε ευγνώμονες σε όλες τις χώρες που μας στήριξαν. Η απόφαση αυτή εκφράζει τη βούληση της διεθνούς κοινότητας για διάσωση της λύσης των δύο κρατών, την οποία λύση υπονομεύει το Ισραήλ. Επίσης, επιφέρει σημαντική αναβάθμιση του πολιτικού και νομικού καθεστώτος των παλαιστινιακών εδαφών που βρίσκονται υπό Ισραηλινή κατοχή από το 1967», λέει ο κ. Αζούζ, θεωρώντας πως αυτή η απόφαση ανοίγει το δρόμο για την ένταξη της Παλαιστίνης σε άλλους διεθνείς οργανισμούς και θεσμούς, όπως το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο στο οποίο η Παλαιστινιακή Εθνική Αρχή θα έχει πλέον τη δυνατότητα να προσφύγει κατά του Ισραήλ.

Από την πλευρά του ο κ. Αναγνωσταράς δικαιολογεί την στάση του Ισραήλ, το οποίο αντιτάχθηκε στην απόφαση αυτή: «Το αίτημα των Παλαιστινίων να αναγνωριστούν ως κράτος μη μέλος παρατηρητής του ΟΗΕ στην πραγματικότητα αποτελεί μια προσπάθεια παράκαμψης της ειρηνευτικής διαδικασίας από την πλευρά τους. Η αλήθεια είναι ότι η τελευταία κίνηση των Παλαιστινίων δεν πρόκειται να κάνει τίποτα ως προς την επίλυση των κρίσιμων ζητημάτων μεταξύ των δύο πλευρών όπως είναι ο καθορισμός των συνόρων, οι διευθετήσεις ασφάλειας, οι πρόσφυγες, οι οικισμοί, κλπ. Αντίθετα, μπορεί να προκαλέσει περισσότερες δυσκολίες στις συνομιλίες γι’ αυτά τα θέματα».

ΠΗΓΗ: in2life.gr

Οι Ρομά ήρθαν όντως πριν από 1.500 χρόνια από την Ινδία


Παρόλο που εμφανίζουν μεγάλη ποικιλία όσον αφορά τη γλώσσα, τη θρησκεία και τα έθιμά τους, οι πληθυσμοί των Ρομά ανά την Ευρώπη μοιράζονται ένα κοινό παρελθόν, που ξεκίνησε στη Βορειοδυτική Ινδία, πριν από περίπου 1.500 χρόνια, όταν άρχισαν τις πρώτες μεταναστεύσεις τους προς τη Δύση.

Αυτό αποκαλύπτει μια νέα διεθνής επιστημονική έρευνα, με ελληνική συμμετοχή, που για πρώτη φορά μελέτησε εκτεταμένα σε γενετικό επίπεδο την προέλευση και δημογραφική ιστορία των Ρομά και έρχεται να επιβεβαιώσει την ινδική καταγωγή των ευρωπαίων Ρομά, την οποία είχαν ήδη δείξει οι σχετικές συγκριτικές γλωσσολογικές μελέτες.

Οι ερευνητές Νταβίντ Κομάς του Ινστιτούτου Εξελικτικής Βιολογίας του πανεπιστημίου Πομπέου Φάμπρα της Βαρεκελώνης και Μάνφρεντ Κάιζερ του πανεπιστημίου «Έρασμος» του Ρότερνταμ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο έγκριτο περιοδικό βιολογίας «Current Biology», συνέλλεξαν και ανέλυσαν δείγματα γενετικού υλικού από 13 ομάδες Ρομά από διάφορα σημεία της Ευρώπης. Από ελληνικής πλευράς, συμμετείχε η αναπληρώτρια καθηγήτρια Αναστασία Κουβάτση, από τον Τομέα Γενετικής του Τμήματος Βιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Οι Ρομά αποτελούν σήμερα την πολυπληθέστερη μειονοτική ομάδα της Ευρώπης, αποτελούμενη από περίπου 11 εκατ. άτομα, δηλαδή περίπου όσο είναι ο πληθυσμός της Ελλάδας ενώ εκτιμάται ότι έφθασαν αρχικά στα Βαλκάνια πριν από περίπου 900 χρόνια και στη συνέχεια άρχισαν να διασπείρονται σε διάφορα άλλα σημεία της Ευρώπης.

Το ενδιαφέρον είναι ότι οι Ρομά δεν διαθέτουν γραπτά ιστορικά αρχεία σχετικά με την καταγωγή και την εξάπλωσή τους. Επειδή συνήθως είναι περιθωριοποιημένες μειονότητες στις χώρες όπου ζουν, όπως είπε ο Κομάς, οι επιστήμονες μέχρι σήμερα δεν είχαν δώσει μεγάλη σημασία στην περίπτωση των Ρομά.

Οι Ρομά αποκλήθηκαν «γύφτοι» κατά τον 16ο αιώνα, επειδή υπήρξε η εντύπωση ότι προέρχονταν από την Αίγυπτο, κάτι που δεν επιβεβαιώνει η νέα γενετική ανάλυση. Αν και διάφορες περιοχές της Μέσης Ανατολής και του Καυκάσου, από όπου πέρασαν οι Ρομά κατά τις μεταναστεύσεις τους από την Ανατολή προς τη Δύση, άφησαν έντονα ίχνη στη γλώσσα αυτών των νομάδων, η νέα μελέτη βρήκε περιορισμένα μόνο στοιχεία για την ύπαρξη κοινής γενετικής προέλευσης ανάμεσα στους Ρομά της Ευρώπης και σε όσους ζουν σε αυτές τις περιοχές σήμερα (π.χ. Αίγυπτος).

Όπως είπε ο Κάιζερ, «από γενετικής πλευράς, οι πληθυσμοί των Ρομά μοιράζονται μια κοινή και μοναδική ιστορία που έχει δύο βασικά συστατικά: τις ρίζες τους που ανάγονται στη βορειοδυτική Ινδία και τη διαχρονική ανάμιξή τους με μη-Ρομά ευρωπαϊκούς πληθυσμούς κατά τη διάρκεια των μεταναστεύσεών τους από την Ινδία και κατά μήκος της Ευρώπης».

Οι Ρομά έχουν κατά καιρούς υποστεί διακρίσεις σε βάρος τους, με αποκορύφωμα την εξόντωση ενός μεγάλου αριθμού τους (οι εκτιμήσεις κυμαίνονται από 200.000 έως 1,5 εκατ.) από τη ναζιστική Γερμανία, στη διάρκεια του Ολοκαυτώματος. Μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι κομμουνιστικές χώρες της Ευρώπης άσκησαν συχνά μια καταπιεστική υποχρεωτικής αφομοίωσης των Ρομά, που έφθασε μέχρι του σημείου της καταναγκαστικής στείρωσης προκειμένου να μειωθεί ο αριθμός τους.

ΠΗΓΗ: pkool.gr

Πώς η ομίχλη σκότωσε 12.000 ανθρώπους σε 4 μέρες


Ένα πυκνό, πράσινο-κίτρινο στρώμα ομίχλης έπνιξε τους δρόμους ακινητοποιώντας τα αυτοκίνητα. Οι μητέρες πήραν τα παιδιά τους από το σχολείο με μαντήλια και κασκόλ τυλιγμένα στα πρόσωπά τους. Ένας πεζός θυμάται την πρόσκρουση σε ένα μοτοσικλετιστή ο οποίος τον ρώτησε ποιο δρόμο να πάρει για το σταθμό του μετρό χωρίς να συνειδητοποιεί πως βρισκόταν πάνω στο πεζοδρόμιο!

Τέτοιες ήταν οι σκηνές κατά τη διάρκεια της Μεγάλης αιθαλομίχλης του Λονδίνου, η οποία ξεκίνησε πριν από 60 χρόνια σήμερα. Τότε, ένα παχύ, λιπαρό στρώμα ρυπαρής ομίχλης κατέβηκε και κάλυψε την πόλη σκοτώνοντας 12.000 ανθρώπους μέσα σε τέσσερις ημέρες.

Το Λονδίνο μπορεί στη συλλογικό μας φαντασιακό υποσυνείδητο να είναι ταυτισμένο με την ομίχλη αλλά η κατάσταση δεν ήταν τόσο ρομαντική όπως την φαντάστηκε ο Ντίκενς ούτε οι αναγνώστες του Σέρλοκ Χολμς. Η πόλη είχε κυριολεκτικά παραλύσει και η ομίχλη σκότωσε χιλιάδες ανθρώπους και ζώα που έπαθαν ασφυξία, αποτελώντας τη χειρότερη καταστροφή που είχε γνωρίσει η Βρετανία σε καιρό ειρήνης από την εποχή του Ναπολέοντα.

Το χειρότερο βέβαια είναι πως οι συνθήκες θύμησαν στους Λονδρέζους την εποχή του «Μπλιτζ» το 1940, όταν τα καταδρομικά της Λουφτβάφε ισοπέδωσαν τη βρετανική πρωτεύουσα προκειμένου να κάμψουν το ηθικό των κατοίκων και να παραδοθούν στα ναζιστικά στρατεύματα που σχεδίαζαν να αποβιβαστούν στο νησί. Τότε οι κάτοικοι είχαν οργανωθεί σε καταφύγια, έσβηναν τα φώτα και ζούσαν με προμήθειες προκειμένου να επιβιώσουν της μεγάλης επίθεσης.

Τα τραμ και τα λεωφορεία ήταν ακινητοποιημένα αφού ένα στρώμα λίπους είχε κολλήσει στα παρμπρίζ και δεν μπορούσε να καθαριστεί.  Στο Ιστ Έντ οι κάτοικοι δεν μπορούσαν να δουν ούτε τα πόδια τους. Ωστόσο, οι λιμενεργάτες ανέφεραν ότι, στις καμπίνες των γερανών που ήταν πολλά μέτρα πάνω από το έδαφος, ο ουρανός ήταν καθαρός. Κάτω από αυτές ήταν το απόλυτο σκοτάδι.

Ήταν 5 Δεκεμβρίου του 1952 όταν το κρύο και η υγρασία εγκλώβισαν τη ρύπανση πάνω από τον ουρανό του Λονδίνου. Η αντανακλαστική κίνηση των κατοίκων ήταν να κλειστούν στα σπίτια τους και να ανάψουν το τζάκι προκειμένου να προστατευθούν από το κρύο και τη ρύπανση. Δεν ήξεραν όμως πως με αυτή τους την κίνηση έκαναν ακόμη πιο αφόρητη την κατάσταση αφού ο καπνός από τις καμινάδες ενίσχυε την ρυπαρή ομίχλη δημιουργώντας ακόμη πιο έντονα αναπνευστικά προβλήματα.

Έτσι σταδιακά το νέφος έγινε ένα θανατηφόρο κοκτέιλ από διοξείδιο του άνθρακα, ντίζελ αναθυμιάσεις και ρύπους από τα βιομηχανικά κέντρα κατά μήκος της Μάγχης οι οποίοι είχαν φτάσει στο Λονδίνο.

Η κλίμακα της ρύπανσης ήταν απίστευτη. Κάθε μέρα, 1.000 τόνοι καπνού από τις καμινάδες απελευθερώνονταν στην ατμόσφαιρα του Λονδίνου, εμπλουτίζοντας την ατμόσφαιρα με 2.000 τόνους διοξειδίου του άνθρακα, 140 τόνους υδροχλωρικού οξέος και 14 τόνοι φθοριούχων ενώσεων.

Ακόμη πιο θανατηφόροι ήταν οι  800 τόνοι θειικού οξέος οι οποίοι σχηματίζονταν όταν το διοξείδιο του θείου που προέρχοταν από τις καμινάδες αναμιγνύετο με την υγρασία του αέρα.

Το οξύ έκαιγε το πίσω μέρος του λαιμού, με αποτέλεσμα να οδηγεί σε πνιγμό ενώ προκάλεσε φλεγμονή των πνευμόνων, ιδιαίτερα σε παιδια, ηλικιωμένους και άτομα με βρογχικές ασθένειες. Περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι υπέφεραν από τέτοια προβλήματα υγείας, όπως βρογχίτιδα και πνευμονία. Ορισμένες εκτιμήσεις δείχνουν ότι άλλοι 8.000 έχασαν τη ζωή τους κατά τους επόμενους μήνες.

46

Μέσα σε λίγες ημέρες, χιλιάδες ασθενείς κατέκλυσαν τα νοσοκομεία ζητώντας πρώτες βοήθειες ενώ η παροχή οξυγόνου έφτανε στα όριά της. Στο θέατρο Sadler Wells, η όπερα La Traviata διακόπηκε υπό το φόβο του πνιγμού, καθώς το νέφος εξαπλώθηκε μέσα στην αίθουσα. Μερικά τρένα βρίσκονταν σε λειτουργία, αλλά σε σχεδόν απόλυτο σκοτάδι, ενώ οι μηχανικοί έλαβαν ομολογουμένω ευφυή μέτρα για να αποφύγουν τις συγκρούσεις τοποθετώντας μικρές κροτίδες στις γραμμές προκειμένου να ακούν τον ήχο των τρένων που πλησίαζαν.

Μετά από πέντε ημέρες, ο καιρός άλλαξε. Ένα αεράκι καθάρισε τον αέρα, αφήνοντας όμως λιπαρά υπολείμματα στις όψεις των κτιρίων και τα δέντρα. Ήταν σαν η πόλη να είχε ψεκαστεί με μάυρο σπρέι. Μόνο η βροχή κατάφερε να ξεπλύνει τη βρωμιά και να καθαρίσει το Λονδίνο.

Η κυβέρνηση επιχείρησε να υποβαθμίσει το γεγονός και το υπουργείο Υγείας δημοσίευσε στοιχεία για να αποδείξει ότι ο αριθμός των νεκρών ήταν πολύ χαμηλότερος από τον πραγματικό.

Στη Βουλή των Κοινοτήτων, ο υπουργός για τη στέγαση ήταν ο Χάρολν Μακμίλαν, μέλος της κυβέρνησης των Συντηρητικών ο οποίος επέπληττε τον καιρό για την ρύπανση και όχι το βιομηχανικό μοντέλο.  Μάλιστα, όταν η αντιπολίτευση επιτέθηκε στην κυβέρνηση κατηγορώντας την ότι δεν παίρνει περισσότερα μέτρα για να περιορίσει τη ρύπανση, εκείνος απάντησε δια της πλαγίας: «Κάνουμε ό, τι μπορούμε, αλλά φυσικά, οι αξιότιμοι κύριοι πρέπει να συνειδητοποιήσουν το τεράστιο αριθμό των γενικών προσανατολισμών των οικονομικών παραμέτρων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και τους οποίους θα ήταν ανόητο να αγνοήσουμε»

Τελικά ο πολιτικός κόσμος κινητοποιήθηκε και οδήγησε στην ψήφιση του Clean Air Act το 1956 το οποίο προέβλεπε τη χρήση άκαπνων καυσίμων στα σπίτια και τη μετεγκατάσταση των σταθμών ενέργειας ακόμη πιο έξω από τα αστικά κέντρα. Το Λονδίνο δεν θα ερχόταν έκτοτε αντιμέτωπο με μία τέτοια καταστροφή.

ΠΗΓΗ: pkool.gr

Εκεί που ψώνιζε (και) ο Dior: ανοίγει στο κοινό η ιστορική βιοτεχνία Μέντη


Μια έκπληξη περιμένει την Αθήνα, καθώς από την Κυριακή το κοινό θα έχει την ευκαιρία να επισκέπτεται έναν μοναδικής ιστορίας χώρο: την παλαιότερη εμπορική και βιοτεχνική επιχείρηση της χώρας κοντά στην οδό Πειραιώς:την ΜΕΝΤΗΣ ΕΠΕ.

Μετά το κλείσιμο της ιστορικής επιχείρησης, η οικογένεια Μέντη δώρισε όλο το κτήριο και τις εγκαταστάσεις στο Μουσείο Μπενάκη, το οποίο εγκαινιάζει την Κυριακή την «Πρωτοβουλία για τη διατήρηση παραδοσιακών τεχνικών». Έχει οπωσδήποτε ενδιαφέρον ότι αυτή η ελπιδοφόρα κίνηση γίνεται σε μια στιγμή οριακή για το Μουσείο Μπενάκη, με τον διευθυντή του Άγγελο Δεληβοριά θα θέτει θέμα επιβίωσης ή και λουκέτου του μουσείου (με συνέντευξή του στην Καθημερινή της Κυριακής). Επιπλέον, ειναι εξαιρετικής σημασίας το γεγονός ότι σε μια περιοχή που έχουμε συνηθίσει να αποκαλούμε υποβαθμισμένη, δημιουργείται ένας νέος πυρήνας που καλεί τους πολίτες να τον επισκεφθούν και να αναπτύξουν δράσεις και ζωή γύρω από αυτόν.Όπως κι αν είναι, από την Κυριακή το κοινό θα μπορεί να δει και να μάθει μια γοητευτική ιστορία που διατρέχει τους αιώνες και ενώνει ιστορικά ονόματα: από τον Dior και τον Ζολώτα, μέχρι την Ελληνική Βιομηχανία Όπλων και την ΠΥΡΚΑΛ σημαντικό μέρος της οικονομικής ιστορίας του τόπου γράφτηκε στην οδό Πολυφήμου 9 – λίγα μέτρα πάνω από την οδό Πειραιώς.

1867-2011: μια γοητευτική επιχειρηματική ιστορία

Η βιοτεχνία επεξεργασίας νημάτων και μεταξιού με την επωνυμία ΜΕΝΤΗΣ, η παλαιότερη εμπορική και βιοτεχνική επιχείρηση της χώρας εν λειτουργία μέχρι τις αρχές του 21ου αι., ιδρύθηκε το 1867 από τον Σπύρο Γ. Μέντη, με έδρα το Ναύπλιο, και σύντομα μεταφέρθηκε στην Αθήνα, έδρα των βασικότερων πελατών της, της Αυλής και της Ανακτορικής Φρουράς. Το πρώτο κατάστημα στην Αθήνα ανοίγει στην πλατεία Μητροπόλεως, ενώ το πρώτο εργαστήριο, που περιλαμβάνει νηματουργείο, μεταξουργείο, υφαντήριο και βαφείο, στην οδό Κηρυκείου, στο Μοναστηράκι.

Τη δεκαετία του 1880 το κατάστημα μεταφέρεται στην πλατεία Καπνικαρέας, ενώ παράλληλα η οικογένεια διατηρεί κουκουλόσπιτο για την παραγωγή της πρώτης ύλης στην περιοχή του Μετς. Στο κατάστημα της Καπνικαρέας εργάζεται όλη η οικογένεια: ο ιδρυτής της βιοτεχνίας Σπύρος Μέντης και τα 4 παιδιά του, Γεώργιος, Δημήτριος, Αναστασία και Όθων. Την περίοδο από την αρχή των Βαλκανικών Πολέμων μέχρι το 1922 οι μεγάλοι γιοι φεύγουν για το μέτωπο και το κατάστημα λειτουργείται από την κόρη Αναστασία και τον μικρό Όθωνα, ο οποίος, λίγο πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (1936-37), θα ανοίξει νέο παράρτημα στην οδό Ευαγγελιστρίας 29.

Τη δεκαετία του 1970 το κατάστημα της Καπνικαρέας μεταφέρεται διαγωνίως απέναντι, σε διώροφο κτήριο της στοάς Κόνιαρη-Μελά και λίγο αργότερα κλείνει το εργαστήριο στην οδό Κηρυκείου. Εφεξής, η παραγωγή για το μεν κατάστημα της Καπνικαρέας θα γίνεται από το νέο εργαστήριο που ανοίγει στην Καλλιθέα, ενώ για το κατάστημα της Ευαγγελιστρίας στη δική του μονάδα παραγωγής που εγκαινιάζεται στους πάνω ορόφους του καταστήματος. Η δεκαετία του 1970 αποτελεί τη χρυσή εποχή της βιοτεχνίας. Η επιχείρηση επεκτείνεται με τρία νέα καταστήματα στο Παγκράτι, στον Πειραιά, και στη Θεσσαλονίκη, επέκταση που θα αποδειχτεί όμως βραχύβια, καθώς το κατάστημα της Θεσσαλονίκης θα κλείσει 5 χρόνια αργότερα και σύντομα θα ακολουθήσουν και τα υπόλοιπα παραρτήματα.

Η δεκαετία του 1990 θα φέρει το μεγαλύτερο πλήγμα στην ιστορία των επιχειρήσεων Μέντη. Κατά τα τέλη της δεκαετίας κλείνουν το κατάστημα της Καπνικαρέας και η βιοτεχνία της Καλλιθέας, αφήνοντας το κατάστημα της Ευαγγελιστρίας ως μοναδικό σημείο παραγωγής και πώλησης των κλώστινων τεχνουργημάτων Μέντη. Το 2005 η επιχείρηση Μέντη αλλάζει και πάλι στέγη. Το μεν κατάστημα μεταφέρεται στην οδό Ρόμβης 18, όπου και παραμένει μέχρι το οριστικό κλείσιμο της επιχείρησης το 2011, ενώ η βιοτεχνία εγκαθίσταται στο ακίνητο της οδού Πολυφήμου, στα Πετράλωνα, που θα αποτελέσει από το 2012 την έδρα της νέας πρωτοβουλίας του Μουσείου Μπενάκη με επίκεντρο τη Δωρεά Μέντη.

Το απίστευτο πελατολόγιο του Μέντη

Από τα καταστήματα της πλατείας Καπνικαρέας και αργότερα της οδού Ευαγγελιστρίας και της οδού Ρόμβης, αλλά και από τα υποκαταστήματα στον Πειραιά, τη Θεσσαλονίκη και το Παγκράτι, εξυπηρετήθηκαν πελάτες από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό. Σε όλους αυτούς τους χώρους ενδυματολόγοι και σχεδιαστές μόδας, διακοσμητές, ταπετσιέρηδες, βιοτέχνες, κατασκευαστές ειδών λαϊκής τέχνης και ράπτες στρατιωτικών στολών και ιερατικών αμφίων έβρισκαν τη μεγαλύτερη ποικιλία από γαλόνια, τρέσες, passementerie, σιρίτια, κορδόνια, φράντζες, φούντες, brandebourg, περίτεχνα embrasses, νήματα μεταξωτά, μεταλλικά και νάιλον μεγάλης αντοχής. Πελάτες υπήρξαν τα Ανάκτορα, το Προεδρικό Μέγαρο, η βασιλική και κατόπιν η προεδρική φρουρά, η Λυρική Σκηνή, το Εθνικό Θέατρο, το Μέγαρο Μουσικής, τα Λύκεια Ελληνίδων, το Θέατρο Ελληνικών Χορών «Δόρα Στράτου», η Βασιλική Πρόνοια, ο ΕΟΜΜΕΧ, μεγάλα ξενοδοχεία της Ελλάδας και του εξωτερικού.

Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται: κορυφαίοι ενδυματολόγοι, σχεδιαστές και οίκοι μόδας τόσο της Ελλάδας όσο και του εξωτερικού (Θεώνη Βαχλιώτη από το χώρο του θεάτρου, και Τσοπανέλης, οίκος Τσούχλου, Τσεκλένης ή ακόμα και ο Marc Bohan του οίκου Dior στο Παρίσι από το χώρο της μόδας)

Υποδηματοποιίες (Μουριάδης)

Κατασκευαστές επίπλων (Βαράγκης, Σαρίδης)

Κοσμηματοπώλες (Ζολώτας, Λαλαούνης, Βουράκης, Καίσαρης)

Ελληνική βιομηχανία όπλων, πυριτιδοποιείο, καλυκοποιείο (ΠΥΡΚΑΛ, ΕΒΟ)

Τα προϊόντα της βιοτεχνίας υπάρχουν στα περισσότερα ελληνικά σπίτια, σε ενδυματολογικά και λαογραφικά μουσεία, σε βεστιάρια θεατρικών οργανισμών και χορευτικών συλλόγων, κοσμούν τις στολές της Προεδρικής Φρουράς και ιερατικά άμφια.

Πηγή: iefimerida.gr

 

Τα οικονομικά του…Μεγάλου Αλεξάνδρου


Τα οικονομικά του Μεγάλου Αλεξάνδρου, τα μισθολόγια, η φορολογική μεταρρύθμιση και τα δημοσιονομικά σκάνδαλα.

Μπορεί να έγινε παγκοσμίως γνωστός με την ιδιότητα του ικανού στρατηλάτη, αλλά ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν εξίσου δεινός οικονομολόγος, με …μάστερ στα οικονομικά του πολέμου, τα οποία δεν προσφέρονταν για αδύναμους «λύτες».

Ο μαθητής του Αριστοτέλη επέδειξε εξαιρετική διαχειριστική ικανότητα, παρότι οι οικονομικοί προϋπολογισμοί των μαχών περιλάμβαναν σε γενικές γραμμές όσα εμπεριέχουν κι εκείνοι των κρατών (και συναρτούνταν άμεσα με αυτούς): μισθολόγια, υγεία και πρόνοια, κατασκευαστικά προγράμματα, προμήθειες, μεταφορές, μεταρρυθμίσεις φορολογικού συστήματος, έμμεσους φόρους και δωρεές, ακόμη και δημοσιονομικά σκάνδαλα.

Πώς πληρώνονταν οι στρατιώτες και οι εξοπλισμοί του Μεγάλου Αλεξάνδρου; Πόσα βραχυπρόθεσμα δάνεια συνήψε για τις ανάγκες του πολέμου και γιατί απαγόρευσε στις γυναίκες της Εφέσου να φορούν κοσμήματα; Τι δώρο πρόσφερε στους καλεσμένους στον γάμο του και ποια ήταν η τύχη της τεράστιας αποθήκης αρωμάτων της Γάζας;

Απαντήσεις σε αυτά και πολλά ακόμη ερωτήματα θα δώσει ο Εφέτης Διοικητικής Δικαιοσύνης Δημήτριος Κωστόπουλος, στο πλαίσιο διάλεξης, με τίτλο «Τα οικονομικά του Μεγάλου Αλεξάνδρου», που διοργανώνει απόψε το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο (Αντιδημαρχία Πολιτισμού και Τουρισμού Θεσσαλονίκης). Ο κ.Κωστόπουλος έδωσε στο ΑΜΠΕ «πρόγευση» των κυριότερων σημείων της ομιλίας.

Στρατιωτικό μισθολόγιο πολλών ταχυτήτων

Μέχρι το 331 π.Χ., οι κυριότερες δαπάνες του Αλέξανδρου αφορούσαν -μεταξύ άλλων- τα εξής: μισθοδοσία στρατού, συντήρηση εξοπλισμού-πολιορκητικών μηχανών, δημιουργία στόλου, επισιτισμό, μεταφορές και υγειονομική περίθαλψη. Η σημαντικότερη άμεση πολεμική δαπάνη ήταν η μισθοδοσία, το ύψος της οποίας οριζόταν με στρατιωτικό μισθολόγιο: ο στρατός αποτελείτο καταρχήν από Μακεδόνες, οι οποίοι υπηρετούσαν υπέρ πατρίδος, από συμμάχους των ελληνικών πόλεων (εταίρους) και επαγγελματίες μισθοφόρους.

Αν και οι πληροφορίες των ιστορικών πηγών δεν συμφωνούν στο ύψος του μισθού, οι κατά προσέγγιση υπολογισμοί καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι, στην αρχή της εκστρατείας, το ύψος του μισθού του απλού στρατιώτη ανερχόταν (μέσο όρο) σε 1-2 δραχμές ημερησίως.

«Οι δεκαδάρχες ή δεκανείς ελάμβαναν μηνιαίο μισθό 40 δραχμών. Ο μισθός του διμοιρίτη ήταν διπλάσιος και εκείνος των ιππέων διπλάσιος των πεζών. Κατά τον Διόδωρο οι ιππείς λάμβαναν 300 δραχμές μηνιαίως και οι Μακεδόνες φαλαγγίτες 100 δραχμές, ενώ για τους επαγγελματίες μισθοφόρους υπήρχαν και επιπλέον οικονομικά κίνητρα» σημειώνει ο κ.Κωστόπουλος.

Ετήσια δαπάνη μισθοδοσίας 4000-7000 τάλαντων

Τα συνολικά μεγέθη ήταν δυσθεώρητα: αρκεί ν’ αναλογισθεί κάποιος ότι το 334 π.Χ. πέρασε το Ελλήσποντο στρατιωτική δύναμη άνω των 35.000 ανδρών, στην οποία πρέπει να προστεθούν 10.000 άνδρες του Παρμενίωνα (που προηγήθηκαν το 336 π.Χ) κι ο στρατός που διατήρησε ο Αλέξανδρος στη Μακεδονία (12.000). Η ετήσια μισθολογική δαπάνη υπολογίζεται ότι ανήλθε σε 4.000-5.000 τάλαντα στο πρώτο έτος της εκστρατείας.

Τα επόμενα έτη δε, αυξήθηκε περαιτέρω, σε περίπου 7000 τάλαντα -χωρίς να συνυπολογίζεται ο στόλος- επειδή ο Αλέξανδρος ενίσχυσε τον στρατό του με μισθοφόρους από τις ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας, ενώ έπρεπε να εγκαθιστά φρουρές σε περιοχές που κατελάμβανε.

Μετά την κατάληψη Σούσων και Περσέπολης και την απόκτηση του Θησαυρού του Δαρείου, οι δαπάνες για μισθοδοσία του στρατού εκτινάχθηκαν: για την εκστρατεία στην Ινδική ο Αλέξανδρος οργάνωσε στρατό 140.000 ανδρών, ενώ κατασκεύασε στόλο τουλάχιστον 150 πλοίων, που έφεραν 3000-5000 άνδρες.

Μηχανικοί, γεφυροποιοί και κατασκευαστές κλινών

Πέραν της μισθοδοσίας, μεγάλες ήταν οι δαπάνες συντήρησης και ανανέωσης πολεμικού υλικού. Ο στρατός του Αλέξανδρου ήταν για την εποχή του μια τεχνολογικά προηγμένη πολεμική μηχανή. Τον στρατό ακολουθούσαν μηχανικοί, οι οποίοι κατασκεύαζαν και συντηρούσαν διάφορες πολεμικές μηχανές και το προσωπικό του πολιορκητικού όρχου, που χειρίζονταν τους «πετροβόλους», τους «ξυλοσυνθέτους πύργους» ή «προβόλους», τις γνωστές «ελεπόλεις», τους κριούς, τις χελώνες και τα κάτοπτρα. Επίσης, δίπλα στον στρατό πορεύονταν άλλοι τεχνικοί, όπως γεφυροποιοί και κατασκευαστές σκηνών και κλινών.

Μεγάλες δαπάνες απαιτούσε και ο εφοδιασμός, επισιτισμός και μεταφορά, όχι μόνον του στρατού αλλά και των γυναικόπαιδων των οικογενειών των στρατιωτών, προς εξυπηρέτηση των οποίων λειτουργούσε οργανωμένο σώμα μεταφορών και εφοδιασμού.

100 τάλαντα μόνο για φάρμακα, αλλά και πρόνοια για τα παιδιά των πεσόντων

Συστηματικά οργανωμένη -και για αυτό δαπανηρή- ήταν και η υγειονομική υπηρεσία του Αλέξανδρου, που περιλάμβανε γιατρούς, βοτανολόγους, φαρμακοποιούς και νοσοκόμους, οι οποίοι ακολουθούσαν την εκστρατεία. Ο Διόδωρος αναφέρει ότι για την εκστρατεία στην Ινδική ο Αλέξανδρος διέθεσε για φάρμακα 100 τάλαντα.

Επίσης, ο Αλέξανδρος δαπανούσε σημαντικά ποσά για αποζημιώσεις στους γονείς και τις οικογένειες των πεσόντων, στις οποίες χορηγούσε βασιλικά κτήματα και φορολογικές απαλλαγές, ενώ ο Ιουστίνος αναφέρει ότι στα ορφανά των πεσόντων συνέχιζε να χορηγεί το μισθό του πατέρα..

«Κατευναστές» ή «στρωματοφύλακες»

Ο πόλεμος δεν απαιτούσε, όμως, μόνο μισθούς, εξοπλισμό και ανεφοδιασμό, ούτε μόνο αποζημιώσεις. Απαιτούσε, κατά τον Αλέξανδρο, γιορτές και πανηγύρεις για την τόνωση του ηθικού του στρατού -και για αυτές, οι δαπάνες ήταν μεγάλες.

Επίσης, οι πολεμικοί προϋπολογισμοί κάλυπταν δαπάνες για μάγειρες, τραπεζοκόμους και σιτοποιούς, ακόμη και για άγνωστες σήμερα ιδιότητες, όπως οι …στρωματοφύλακες ή κατευναστές, οι οποίοι φύλαγαν τον Αλέξανδρο και τους στρατηγούς κατά τον ύπνο.

Εξακόσια τάλαντα ετησίως για βασιλικά γεύματα και χορηγίες για παλιννοστούντες

Δαπανηρότατα ήταν τα βασιλικά γεύματα, για τα οποία ο Πλούταρχος αναφέρει ότι ο Αλέξανδρος δαπανούσε 600 τάλαντα ετησίως. Επίσης, ιδιαίτερα γενναιόδωρος ήταν ο Αλέξανδρος στις αμοιβές όσων διακρίνονταν ιδιαιτέρως στις μάχες και τις πολιορκίες: κατά τον Διόδωρο, μετά τις νίκες της Ισσού και των Γαυγαμήλων έγιναν δωρεές 3.000 ταλάντων, ενώ για την άλωση των Εκβατάνων, εκτός από τα κοσμήματα διανεμήθηκαν 13.000 τάλαντα.

Μεγάλες ήταν ακόμη οι χορηγίες προς τους παλιννοστούντες. Κατά τον Αρριανό, στους Έλληνες συμμάχους που θέλησαν να παλιννοστήσουν επιχορηγήθηκαν με 2000 τάλαντα για μισθούς/έξοδα επιστροφής, ενώ όσοι έστερξαν να παραμείνουν έλαβαν τρία τάλαντα έκαστος.

Εξίσου γενναιόδωρος ήταν ο Αλέξανδρος στους παλαίμαχους. Κατά τον Αρριανό, στους Μακεδόνες που λόγω γήρατος ή πάθησης γίνονταν ανίκανοι για πόλεμο, χορηγείτο εκτός από τους μισθούς και ένα τάλαντο, καθώς και τα έξοδα της παλιννόστησης.

Βραχυπρόθεσμα δάνεια για την κάλυψη των αναγκών του πολέμου

Από πού προέρχονταν όμως τα έσοδα για την κάλυψη όλων αυτών των αναγκών; Κατά την έναρξη της εκστρατείας, κυρίως από τον βασιλικό θησαυρό του Φιλίππου, ενώ σημαντική πηγή εσόδων ήταν τα μεταλλεία της Μακεδονίας, που παρείχαν χρυσό και άργυρο για την κοπή νομισμάτων. Επιπρόσθετα, τα τελωνεία παρείχαν έσοδα από τους δασμούς, στους οποίους προσθέτονταν οι φόροι από τις βασιλικές γαίες.

Σημαντικότερη, όμως, πηγή εσόδων ήταν ο δανεισμός. Κατά τον Πλούταρχο, στα πρώτα έτη της εκστρατείας ο Αλέξανδρος δανείσθηκε βραχυπρόθεσμα 1.460 τάλαντα.

Η δαπάνη των επαγγελματιών μισθοφόρων βάρυνε αποκλειστικά τον βασιλικό θησαυρό, ενώ η δαπάνη του στρατού των Μακεδόνων καλύπτονταν εν μέρει από χορηγίες των ευγενών, τις λεγόμενες λειτουργίες, και εν μέρει από το βασιλικό θησαυρό.

Σε ό,τι αφορά τις δαπάνες του στόλου, ο Αλέξανδρος τις αντιμετώπισε με το θεσμό της τριηραρχίας, κατά τον οποίο ορισμένες πόλεις αναλάμβαναν να συνεισφέρουν ένα αριθμό τριήρεων με τη δαπάνη για το πλήρωμα.

Γιατί οι μικρασιατικές πόλεις κηρύχθηκαν «ασύδοτες»

Σε ότι αφορά την φορολογία, ο Αλέξανδρος δεν επέβαλε φόρους σε βάρος των ελληνικών πόλεων της Μικράς Ασίας, τις οποίες κήρυξε «ασυδότους», επειδή η εκστρατεία του είχε ως σκοπό να τις απαλλάξει από τον φόρο υποτέλειας στον Δαρείο.

Πηγή: ΑΜΠΕ